އިންސާނަކަށް ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ، އެހެން މީހެއްގެ ފަރާތުން ލިބޭ އަނިޔާއަކަށް ނުވަތަ ހިތްދަތިކަމަކަށް ފަހު، އެ ނަފްސު އަލުން އާރާސްތުކުރުމެވެ. ހަގީގީ ހިތްވަރުގަދަކަމަކީ ތިމާއަށް ލިބުނު އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން، ތިމާގެ ހިތުގެ ހެޔޮކަން ގޯސްމަގަކަށް ބަދަލުވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އަނިޔާ ލިބުނު މީހާ ފަދަ އިހާނެތި މީހަކަށް ނުވެ، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޝިފާ ހޯދުމަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ރޫހާނީ ގޮތުން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެވެ.
ދިރިއުޅުމުގައި ހިތްދަތިކަމެއް ތަހައްމަލު ކުރަންޖެހުމުން، ބައެއް ފަހަރު ހިތް ހަރުކޮށް، އެހެން މީހުންނާ މެދު ނުރުހުމާއި ނަފްރަތު އިސްކުރުމަކީ ވަރަށް ފަސޭހައިން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. ތިމާއަށް ދިން އަނިޔާގެ ބަދަލު އެހެން މީހުންގެ ކިބައިން ހިފުމަށް ނަފްސު މަޖުބޫރުކުރުވަފާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ ނުބައި ސިފައަކަށް ތިމާގެ މިޒާޖު ބަދަލުވިޔަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ އާދަޔާޚިލާފު ކެރުމެއް ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ. ޝިފާ ހޯދުމަކީ ތިމާއަށް ލިބުނު ހިތްދަތިކަމާ ކުރިމަތިލާއިރު، އެ ކަމުގެ ވިހައިން ތިމާގެ އަސްލު ސިފަ ކިލަނބުވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އެއީ އެހެން މީހުންނަށް އިހާނެތިނުވެ، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ހުދޫދުތަކެއް ކަނޑައެޅުމެވެ.
އެހެން މީހުންގެ އިހުސާސްތައް ދެނެގަތުމުގެ ސިފަ ނުވަތަ ‘އެމްޕަތީ’ ނަގައިނުލައި، އަމިއްލަ ނަފްސު ހިމާޔަތްކުރަން ދަސްކުރުމެވެ. ހިތްހެޔޮކަން ދޫކޮށްނުލައި “ނޫނެކޭ” ބުނަން ދަސްކުރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވަގުތާއި ކެތްތެރިކަން ބޭނުންވާ ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، އަނިޔާވެރިވި މީހާގެ ނުބައި ސިފަތައް އަށަނުގަންނުވައި، ނަފްސަށް ޝިފާ ހޯދުމަކީ ދީނީ އަދި ރޫހާނީ މަތިވެރިކަމެކެވެ. މީގައި ހިމެނެނީ ﷲ ގެ ހަޟްރަތުން ވާގި އެދުމާއި، ދުއާކުރުމާއި، އަދި ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް ރީތި އަޚުލާގު ނުވަތަ ‘އަދަބު’ އިސްކުރުމެވެ. މުސްލިމެއްގެ އަމާޒަކީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ބަދަލުހިފުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އިލާހީ ތަރުބިއްޔަތުގެ ތެރެއިން ހިތްހަމަޖެހުމާއި އިންސާފު ހޯދުމެވެ. މިއީ ހިތުގައި ހަސަދަވެރިކަން ބޭއްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ހުރިހާ ކަމެއް ﷲ އަށް ވަކީލުކޮށް، ނަފްސު ތާހިރުކުރުމެވެ.
ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް އޮތީ ދެ އިޚުތިޔާރެކެވެ. ބައެއް މީހުން ތިމާއަށް ލިބޭ އަނިޔާގެ ސަބަބުން، ދުވަހަކުވެސް ވާން ބޭނުންނުވި ފަދަ ނުބައި މީހަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް، އަނެއްބަޔަކު އެ އަނިޔާގެ ތަޖުރިބާ ބޭނުންކުރަނީ ތިމާގެ ނަފްސު އިސްލާހުކޮށް، މީހުންދެކެ ލޯބިވާން ދަސްކުރުމަށާއި، މުއާމަލާތްތައް ރަނގަޅުކުރުމަށެވެ. އަދި ސުލްހަވެރިކަމުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމަށެވެ. މިއީ ބަދަލުހިފުމުގެ ބަދަލުގައި، ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު މަތިވެރިކުރުމުގެ މަރުހަލާއެކެވެ.
މި ހަރުކަށި ދުނިޔޭގައި، ހިތުގެ މަޑުމޮޅިކަމާއި އޯގާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ ވަރުގަދަކަމުގެ ހެކިބަހެކެވެ. ހިތް ހަރުނުވެ، ޝިފާ ހޯދުމަކީ އިންސާނާގެ ތަސައްރަފު ފުދިފައިވާ މިންވަރާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮތް ހޭލުންތެރިކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެހެން މީހަކު ތިމާއަށް ދިން ގެއްލުމާ އެއްވަރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްވުރެ، އެ ގެއްލުމުން ސަލާމަތްވެ ހެޔޮލަފާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިހުރުމުގެ އަގު މާ މަތިވެރިއެވެ.
