އާއިލީ ގުޅުންތަކާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އިސްލާމީ އަގީދާގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މުޖުތަމައެއްގައި، އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، ކުއްޖަކު ބަލައިބޮޑުކުރުމުގެ ވިސްނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އައު ކަމަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ގިނަ ދިވެހިންނަށް “ފޮސްޓަރިންގ” ނުވަތަ ދަރިން ބެލެހެއްޓުމަށް ހަވާލުވުމަކީ އަދިވެސް ބޭރުގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނުވަތަ ދުރު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އިހުސާސް ކުރެވެއެވެ.
އެހެންކަމުން، މިއީ އުފައްދަންޖެހޭ ސުވާލެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހި މުޖުތަމައުގައި މިކަމަށް ހޭލުންތެރިވެފައިވަނީ ކިހާ މިންވަރަކަށް ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މިއީ އަޅުގަނޑުމެން އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވާހަކަދައްކާފައި ނުވާ މައުޟޫއެއް ހެއްޔެވެ؟
ފޮސްޓަރިންގ އަކީ ކޮބައި؟
ފޮސްޓަރިންގ އަކީ އެކި ސަބަބުތަކާހުރެ އަމިއްލަ މައިންބަފައިންނާއެކު ދިރިއުޅެވެން ނެތް ކުދިންނަށް، ވަގުތީ ގޮތުން ރައްކާތެރިކަމާއި، އޯގާތެރި އާއިލީ މާހައުލެއް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ. މިއީ އެކުދިން އެދެމީހުންގެ ދަރިންގެ ގޮތުގައި “އެޑޮޕްޓް” ކުރުމެއް ނޫނެވެ. ކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ވަޒަންވެރިކަމާއި، ނަސަބާއި، ގާނޫނީ އާއިލީ ގުޅުންތައް އޮންނާނީ އޭގެ އަސްލު ގޮތުގައެވެ.
މީގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ ކުއްޖާގެ ނަފްސާނީ، ރޫހާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައި، އެ ކުއްޖާގެ ހަޔާތުގެ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އޯގާތެރިކަމާއި ހަމަޖެހުން ހޯދައިދިނުމެވެ.
މިއީ ރާއްޖެއަށް އައު ކަމެއްތަ؟
ނޫނެކެވެ!. ރަސްމީ ނިޒާމުތައް ގާއިމުވުމުގެ މާ ކުރިންވެސް، ދިވެހިން އައީ ގާތްތިމާގެ މީހުންގެ ކުދިންނާއި، އަވަށްޓެރިންގެ ކުދިންނާއި، އަދި އެކި ދަތިތައް ކުރިމަތިވާ އާއިލާތަކުގެ ކުދިން ބަލައިބޮޑުކުރަމުންނެވެ. މިހާރު މި ކިޔާ “ފޮސްޓަރިންގ” އަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން ކުރިއްސުރެ ކުރަމުން އައި، އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ރިތި އާދަކާދައިގެ ރަސްމީ އަދި ރައްކާތެރި ބަދަލެވެ.
ފޮސްޓަރިންގ ކުރިއަށްދަނީ ކިހިނެއް؟
ފޮސްޓަރިންގ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދެ ބަޔަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ:
1- ކުރު މުއްދަތުގެ ނުވަތަ ކުއްލި ހާލަތުގެ ފޮސްޓަރިންގ:
އާއިލީ މައްސަލައެއް ނުވަތަ ބައްޔެއް ފަދަ ކުއްލި ހާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ކުއްޖާއަށް ވަގުތީ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ހާލަތްތަކުގައި ދެވޭ އަޅާލުމެވެ.
2- ދިގު މުއްދަތުގެ ފޮސްޓަރިންގ:
ކުއްޖާގެ އާއިލީ ހާލަތު ރަނގަޅުވަންދެން ނުވަތަ ދާއިމީ ހައްލެއް ލިބެންދެން ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށް ކުއްޖާ ބެލެހެއްޓުމެވެ. މީގައި ކުއްޖާއަށް އާއިލީ ލޯތްބާއި، ތައުލީމާއި، ތަރުބިއްޔަތު ދިނުމުގައި ފޮސްޓަރ އާއިލާގެ ދައުރު ބޮޑެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ ގާނޫނީ ބެލެނިވެރިކަން ފޮސްޓަރކުރާ ފަރާތަށް ބަދަލުކުރުމާއެކު 18 އަހަރު ފުރެންދެން ދާއިމީކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް ކުއްޖާ ހަވާލުކުރުމެވެ.
މިކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ ކިހިނެއް؟
ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިކަމާ ގުޅޭ ހުރިހާ މައުލޫމާތަކާއި އުސޫލުތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް ސޯޝަލް އެންޑް ފެމިލީ ޑިވެލޮޕްމަންޓުން ވަނީ ވަރަށް ސާފުކޮށް އާންމުކޮށްފައެވެ. އެ މިނިސްޓްރީން ވަނީ ތިރީގައިވާ ކަންކަން ފަސޭހަކަމާއެކު ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސާފައެވެ:
● ފޮސްޓަރިންގއާ ގުޅޭ ތަފްސީލީ މައުލޫމާތު.
● ޝަރުތުތައް.
● އަމަލުކުރަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް.
● ފޮސްޓަރިންގއަށް އެދި ހުށަހަޅާ ރަސްމީ ފޯމުތައް.
ފޮސްޓަރިންނާ ގުޅޭ ބައެއް މުހިންމު މަޢުލޫމާތު. ފޮސްޓަރކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމް: gender.gov.mv/wp-content/upl
މި ފޯމުތައް ހުށަހެޅުމުން، މުޅި މަރުހަލާ ކުރިއަށްދާނީ ހާމަކަން ބޮޑު، އަދި ކުއްޖާގެ އެންމެ މަތީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދޭ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރަންޖެހޭ ސަބަބު
އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި، ފޮސްޓަރިންގއާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހި އާއިލާތަކުގެ ތެރޭގައި މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ވާހަކަދެކެވެންޖެހެއެވެ. ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވުމަކީ ކަންކަން ފަހުމްވުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ. ގިނަ އާއިލާތަކަކީ އެހީތެރިވުމުގެ ރޫހާއި ގާބިލުކަން ހުރި އާއިލާތަކަށް ވިޔަސް، ކަންކަން ކުރަންވީ ގޮތް ނޭނގޭތީ ފަސްޖެހެނީއެވެ. މިކަމަކީ މުޖުތަމައު ބާރުވެރިކުރުވާ، އަދި އިހުތިރާމް ލިބިގެންވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމަކީ، އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ކުދިންނަށް ހުޅުވޭ ވަރަށް ބޮޑު ދޮރެކެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ބޭނުންޖެހިފައިވާ ކުއްޖަކަށް އަޅާލުމަކީ ނުހަނު މަތިވެރި އަދި ދަރުމަ ހުރި ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ނަސަބު އޮޅުވާލުން މަނާކުރައްވާފައިވީ ނަމަވެސް، ނިކަމެތި ކުދިން ބަލައިބޮޑުކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވައެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ:”ތިމަންކަލޭގެފާނާއި ޔަތީމަކު ބަލަހައްޓާ މީހާއާ ދެމީހުން ސުވަރުގޭގައި ވާނީ މި ދެ އިނގިލި ފަދައިންނެވެ.” (އެކަލޭގެފާނުގެ ދެ އިނގިލިޕުޅު ކައިރިކޮށްލައްވަމުން އިޝާރާތްކުރެއްވިއެވެ.)
ފޮސްޓަރިންގ އަކީ އިސްލާމީ ރަހުމާއި، އަމާނާތްތެރިކަމާއި، އަދި އުންމަތުގެ ލާބައަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ މަތިވެރި ސިފައާ ފުރިހަމައަށް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
އައު އާއިލާތަކުން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންކަން
މިއީ އުފާވެރިކަން ލިބޭ ކަމަކަށް ވިޔަސް، މިކަމަށް ތައްޔާރުވާންޖެހޭ ބައެއް ކަންކަން ހުރެއެވެ:
● ކެތްތެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަން އިސްކުރުން.
● އައު ކަންކަން ދަސްކުރުމަށް ތައްޔާރުވުން.
● އިޖުތިމާއީ ހިދުމަތްތެރިންނާއެކު ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން.
● ކުއްޖާގެ އަސްލު އާއިލީ ތާރީޚަށް އިހުތިރާމްކުރުން.
● ނަފްސާނީ ގޮތުން ވަރުގަދަވުން (ސަބަބަކީ ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ވަކިވުން ކުރިމަތިވެދާނެތީ).
ރާއްޖެއަށް ކުރާނެ ދިގު މުއްދަތުގެ ފައިދާ
ކުދިން އޯގާތެރި މާހައުލެއްގައި ބޮޑުވުމުން، އެކުދިންނަކީ މުސްތަގުބަލުގައި ޒިންމާދާރު، އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮ ބަޔަކަށް ވާނެއެވެ. މިފަދަ ސަގާފަތެއް އާލާވުމުން:
● އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތައް މަދުވާނެއެވެ.
● މުޖުތަމައުގެ ގުޅުން ބަދަހިވާނެއެވެ.
● އަދި އިސްލާމީ ރީތި އުސޫލުތައް އާލާވާނެއެވެ.
ފޮސްޓަރިންގ އަކީ ހަމައެކަނި ކުއްޖަކު ސަލާމަތްކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކުދިންނަށް އެންމެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ވަގުތު އެކުދިންގެ އަތުގައި ހިފުމެވެ. އަދި އެ ހިމޭން އޯގާތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި އެންމެ ކުއްޖެއްގެ ދިރިއުޅުން ނޫން، މުޅި ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލު ބަދަލުކޮށްލެވިދާނެ ފަދަ މަތިވެރި އަމަލެކެވެ.
