ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ހޫނު ގައުމަކަށް ވީނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގެ ހޫނުމިން އާދަޔާ ހިލާފަށް މަތިވަމުންދާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއެކު ރާއްޖޭގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގެ ހޫނުމިން 30 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މައްޗަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން، އާންމު ސިއްހަތަށް ނުރައްކާވެދާނެތީ ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ) އިން ވަނީ ސަމާލުވުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. މިފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި ސިއްހީ ގޮތުން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަކީ ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ފޮޓޯ: އެޗްޕީއޭ
ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނުރައްކަލަކީ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުން ނުވަތަ ‘ޑީހައިޑްރޭޓް’ ވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ‘ހީޓް ސްޓްރޯކް’ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާލަތްތައް މެދުވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ގިނައިން ފެން ބުއިމެވެ. ކަރުނުހިިއްކި ނަމަވެސް އިރުއިރުކޮޅުން ފެން ބުއިމަށް އާދަކުރަންޖެހެއެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް ކުޑަކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، ބަލި މީހުން ފެން ބޯ މިންވަރު އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ.
އިރުގެ އަލި ސީދާ ގަޔަށް އެޅޭގޮތަށް ބޭރުގައި އުޅުން މަދުކުރުމަކީވެސް މި ދުވަސްވަރު ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ހާއްސަކޮށް އިރުގެ ދޯދިތައް އެންމެ ބާރުގަދަވާ ވަގުތުތައް ކަމަށްވާ ހެނދުނު 11 އިން ހަވީރު 4 އަކާ ދެމެދު ބޭރުގައި އުޅުމާއި ކަސްރަތު ކުރުން ފަދަ ހަރަކާތްތައް މަދުކުރުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ލަފާދެއެވެ. ކޮންމެހެން ބޭރަށް ނުކުންނަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި ކުޑަ ބޭނުންކުރުމާއި، ހަށިގަނޑު ނިވާވާނެ ފަދަ ލުއި، ހުދު ނުވަތަ ފަނޑު ކުލަތަކުގެ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުން މުހިންމެވެ.
ހޫނުމިން މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ބޮލުގައި ރިއްސުން، މޫނު ރަތްވުން، މޭނުބައިކުރުން، ނުވަތަ ވަރުބަލިވުން ފަދަ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އަވަހަށް ހިޔާވާ ތަނަކަށް ވަދެ، ހަށިގަނޑު ފިނިކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ހާލަތު ގޯސްވާނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދަންވާނެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި މިވަގުތު މުޅި ގައުމަށް އިއުލާންކޮށްފައިވާ ހޫނުގެ އިންޒާރެއް (ނޭޝަނަލް ހީޓް އެލާރޓް) ނެތް ނަމަވެސް، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު އަމިއްލަ ސިއްހަތަށް ރައްކާތެރިވުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ. އެޗް.ޕީ.އޭ އިން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް ބޯލަނބައި، ބޭކާރު ގޮތުގައި އަވީގައި އުޅުން ހުއްޓާލައި، ގިނައިން ފެން ބޮއެގެން ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެންމެން އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ.
މީގެއިތުރުން، ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރު ކާބޯތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގައިވެސް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހެއެވެ. ގިނައިން ހަކުރު އެކުލެވޭ ބުއިންތަކާއި، ކެފެއިން ހިމެނޭ ކަފީ ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން މަދުކުރަންޖެހެނީ، އެތަކެތީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުން ފެން ބޭރުވާ މިންވަރު އިތުރުވާތީއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ތާޒާ މޭވާއާއި ތަރުކާރީ، ހާއްސަކޮށް ފެންގިނަ މޭވާ (މިސާލަކަށް ކަރާ) ބޭނުންކުރުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
ގޭތެރޭގެ މާހައުލަކީވެސް ފިނިކޮށް ބޭއްވޭނެ ތަނަކަށް ހެދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ. ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި އިރުގެ އަލި ސީދާ ގޭތެރެއަށް ވަންނަ ދޮރުތަކާއި ދޮރުފަތްތައް ނިވާކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަކީ ގޭތެރެ ހޫނުވުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. އަދި ރޭގަނޑު ފިނިވުމުން ވައި ދައުރުވާނެހެން ދޮރުތައް ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ކަރަންޓު ސާމާނުތަކުން އުފައްދާ ހޫނު މަދުކުރުމަށްޓަކައި، ބޭނުންނުކުރާ ވަގުތުތަކުގައި ބޮކިތަކާއި އެހެނިހެން މެޝިނުތައް ނިއްވާލާފައި ބެހެއްޓުމަކީވެސް އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.
ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ބޭރުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނާއި މަގުމަތީގައި ގިނަވަގުތު ހޭދަކުރާ ފަރާތްތަކުން މިދުވަސްވަރު އިތުރަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. މަސައްކަތުގެ މެދުތެރެއިން ގިނަގިނައިން ބްރޭކް ނެގުމާއި، ހިޔާވާ ތަންތަނުގައި މަޑުކޮށްލުމަކީ ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ލޮޑުކަން ކުޑަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ކުންފުނިތަކާއި ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކުންވެސް މިފަދަ ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރު މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި މަސައްކަތު ގަޑިތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމަކީ ކުރެވިދާނެ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، ރާއްޖޭގެ މޫސުމަށް އަންނަ މި ބަދަލަކީ އެންމެންގެ ސިއްހަތާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ކަމެވެ. އެޗް.ޕީ.އޭ އާއި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުކުރުމަކީ، ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ސިއްހީ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ކުރު މަގެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އިތުރުން، ތިމާގެ ވަށައިގެންވާ މީހުންނަށް، ހާއްސަކޮށް ނާޒުކު ހާލަތްތަކުގައި ތިބި މީހުންނަށް އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.
