މާލޭގެ ހިތްގައިމު ހިސާބެއްގައި، ކަނޑުގެ ތާޒާ ލޮނުވަހާއި އުޅަނދުފަހަރުގެ ދުމުގެ ވަސް އެކުވެފައިވާ، ހަނި ގޯޅިތަކާއި ޒަމާންވީ ކުދި ފިހާރަތަކުން ފުރިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. އެހެން ދުވަސްތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން، މަދަރުސާތައް ނިމިގެން ކުދިން ގެއަށްދާ ވަގުތެވެ. މަސްވެރިން އެމީހުން ބޭނި މަސްތައް ބާލަމުންދާއިރު، އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ އަޑުތައް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ފެތުރެމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހަލަބޮލި މަގުމަތީގައި ހިނގި ކުޑަ ހާދިސާއަކުން، އެތަނަށް އެއްވެ ތިބި އެންމެންގެ ހިތްތަކުގައި ދުވަހަކުވެސް ފޮހެނުލެވޭނެ އަސަރެއް ކުރުވިއެވެ.
މި ހާދިސާ ފެށުނީ، ދުވަސްވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ކާރެއް މަޑުމަޑުން ދުއްވާފައި ދަނިކޮށެވެ. އެ ކާރު ފެންނަ ފެނުމަށް، އެއީ ހަމައެކަނި ދަތުރުވެރިން އުފުލާ އުޅަނދެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގައި ގިނަގުނަ ހަނދާންތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ކާރު ދުއްވަން އިނީ އުމުރުން ދުވަސްވީ ފިރިހެނެކެވެ. އުމުރުގެ ސަބަބުން އަތްތިލައަށް ކުޑަ ތުރުތުރުލުމެއް އައިސްފައިވީ ނަމަވެސް، އޭނާ ހުންގާނުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން އިނީ ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކުގައެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މުޅި އުމުރު ދަސްކޮށްފައިވާ ކެތްތެރިކަމެވެ. އޭނާގެ ކައިރީގައި އިނީ މަޑުމައިތިރި، ނަމަވެސް ބަލާބެލުމަށް ތަޢުލީމީ އަދި ހިތްވަރުގަދަ ޒުވާން އަންހެނެކެވެ. އޭނާގެ ހިމޭންކަމުގެ ތެރެއިންވެސް ހައިބަތެއް ފާޅުވެއެވެ.
ކުއްލިއަކަށް، ފުލުހުންގެ އުޅަނދެއް އައިސް އެ ހަނިމަގު ބަންދުކޮށް، މަޑު ނޫކުލައިގެ ކާރު ހުއްޓުވިއެވެ. މަގުމަތިން ދިޔަ މީހުންގެ ސަމާލުކަން އެ ދިމާއަށް ހުއްޓުނެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް ކަމެއް ފަހުމްވުމުގެ ކުރިން، ފުލުހެއް ސައިކަލުން ފައިބައި، ވަރަށް ބާރަށް ކާރުގެ ދޮރުގައި ޖަހަމުން، އެތެރޭގައި ތިބި މީހުން ވަގުތުން ފޭބުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ. އޭނާގެ ހަރަކާތްތަކާއި އަޑުގައި ހުރީ ހަރުކަށި ބާރުވެރިކަމެކެވެ.
ކާރުގެ ތެރޭގައި ހުރި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހާ މި ކުއްލި ހަރުކަށި އަމަލުގެ ސަބަބުން ކުޑަކޮށް ސިހުނެވެ. އޭނާ ރުޅިވެރިކަމެއް ނުދައްކައި، ކައިރީގައި ހުރި އަންހެން ކުއްޖާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ އަންހެން ކުއްޖާ ހުރީ ވަރަށް ހަމަޖެހިފައެވެ. އޭނާ ބިރުގަތުމުގެ ބަދަލުގައި، ސާބިތުކަމާއެކު ކާރުގެ ދޮރު ހުޅުވާލައި ބޭރަށް ނިކުތެވެ.
އޭނާ ފުލުސް މީހާއާ ކުރިމަތިލައި، ވަރަށް އިޙުތިރާމާއެކު ނަމަވެސް ސާފު ބަހުން ސުވާލުކުރިއެވެ. އެމީހުން ހުއްޓުވީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެތޯއެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ފުލުސް މީހާ ކުއްލިއަކަށް އެ އަންހެން ކުއްޖާގެ މޫނުމަތީގައި ބާރަށް ޖެހިއެވެ. އެ އަޑު މުޅި މަގުމަތީގައި ގުގުމައިގެން ދިޔައިރު، އެތަނަށް ހައިރާންކަމާއި ހިމޭންކަމެއް ވެރިވިއެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް މުޅި ދުނިޔެ ހުއްޓުނު ފަދައެވެ. އެ އަންހެން ކުއްޖާ އޭނާގެ ކޮލުގައި އަތްއަޅައި، އަނެއްކާވެސް ސާބިތުކަމާއެކު ކޮޅަށް ތެދުވެ، ފުލުސް މީހާއާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އޭނާގެ ލޮލުން ފެންނަނީ ރުޅިވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ކަންބޮޑުކުރުވާ ފަދަ ސާބިތުކަމެކެވެ.
ދެން ކާރުން ފޭބީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހާއެވެ. އޭނާ މައިތިރިކަމާއެކު ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުނެވެ. އެއީ އޮޅުމެއް ކަމަށާއި، މިފަދަ ހަރުކަށިކަމެއް ދައްކަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނަން އުޅުނު ވަގުތު، ފުލުސް މީހާ އޭނާ ކޮއްޕާލިއެވެ. އެ ދުވަސްވީ މީހާ މަގުމަތީގެ ތާރުގަނޑު މައްޗަށް ވެއްޓުނު ވަގުތު، ބަލަން ތިބި މީހުންގެ އަނގައިން ކަންބޮޑުވުމުގެ އަޑުތައް ނިކުތެވެ.
ފުލުސް މީހާ ހުރީ އޭނާގެ ބާރުގެ މަގާމުގައި ބޮޑާވެފައެވެ. އޭނާއަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ، އޭނާ އެ އިހާނެތިކޮށް ހިތީ އާދައިގެ ބަޔަކަށް ނޫން ކަމެވެ. ފެންނަ ފެނުމަށް ބަލައިގެން މީހެއްގެ ޤަދަރާއި ހައިބަތު ވަޒަން ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވީ އެ މީހަކީ އަބްދުއްރަޙީމެވެ. އޭނާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާއީ ބާރުގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައިވާ، އަސްކަރިއްޔާގެ އިސް އޮފިސަރެކެވެ. އަދި އޭނާގެ ކައިރީގައި ހުރި އަންހެން ކުއްޖަކީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު ޔުމްނާ އަބްދުއްރަޙީމެވެ. ޔުމްނާއަކީ ޤާނޫނީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާއަށް ޤާނޫނަކީ ހަމައެކަނި ފޮތެއްގައި އޮންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ކަރާމާތާއި ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކޮށްދޭ ދިރިހުރި ނިޒާމެކެވެ.
ނަމަވެސް، ބާރުގެ މަސްތުގައި ހުރި ފުލުސް މީހާއަށް އެއިން އެއްވެސް ކަމެއް މުހިންމެއް ނުވިއެވެ. އޭނާ ބެލީ ހަމައެކަނި ބާޒާރުމަތީ ކާރަށާއި އެމީހުންގެ އާދައިގެ ހެދުމަށެވެ. އެއްވެފައި ތިބި މީހުންގެ ތެރޭގައި ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް މީހުން ފޯނުން ވީޑިއޯ ކުރަމުން ދިޔައިރު، އަނެއް ބަޔަކު ތިބީ ބިރުންނެވެ. ޔުމްނާ އޭނާގެ ބައްޕައަށް ތެދުވުމަށް އެހީތެރިވެދިނެވެ.
އެ ފުލުސް މީހާ، ސަބް އިންސްޕެކްޓަރ ރިޔާޒް ހަލީމް، ވަރަށް ދަށު ދަރަޖައިގެ ބަހުރުވައިން އެމީހުންނަށް ދިއުމަށް އަމުރުކުރަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ޔުމްނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އޭނާގެ އައިޑީ ކާޑު ނަގައި ދެއްކިއެވެ. އަދި ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކު، އޭނާގެ އިސްވެރިޔާއަށް ވަގުތުން ގުޅުމަށް ލަފާދިނެވެ. ރިޔާޒް އެކަމަށް މަލާމާތްކޮށް ހީނލިއެވެ. އޭނާއަށް ހީވީ އެއީ އޭނާގެ ބާރުގެ ކުރިމަތީގައި ދައްކާ ބޭކާރު ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ.
އެވަގުތު އެތަނުގެ މާހައުލު މުޅިން ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ، އެއްވެފައި ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން ވަރަށް ހައިބަތު ހުރި ބޭފުޅަކު ކުރިއަށް ވަޑައިގަތުމުންނެވެ. އޭނާ ހުންނެވީ ސިފައިންގެ ފުލް ޔުނީފޯމުގައެވެ. އެއީ ކާނަލް އަފީފް އަބްދުއްރަޙީމެވެ. އޭނާ ވަޑައިގަތީ އެތަނުގައި ހިނގަމުންދިޔަ ކަންތައްތައް ބަލާކަށް ނޫނެވެ. އޭނާ ވަޑައިގަތީ އިންސާފު ގާއިމުކުރާށެވެ.
ކާނަލް އަފީފް ފެނުމާއެކު، ރިޔާޒްގެ މޫނުމަތިން ފެނުނު ބޮޑާކަން ގެއްލި، ބިރުވެރިކަން ފާޅުވާން ފެށިއެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ގަނޑުވި ފަދައެވެ. ކާނަލް ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު، ނަމަވެސް ވަރަށް ބާރުގަދަ އަޑަކުން ކަންވީ ގޮތުގެ ތަފްސީލަށް އެދުނެވެ. ރިޔާޒް ތުރުތުރުލާ އަޑަކުން ކަންތައްތައް އޮޅުވާލައިގެން ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް އެތަނަށް އެއްވެ ތިބި މީހުން، އިސްވެރިއަކު ހުންނެވުމުން ހިތްވަރު ލިބި، ހަޤީޤަތަށް ހެކިބަސް ދޭން ފެށިއެވެ.
ޔުމްނާ އިތުރު ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކައިރީގައި ހުރި ހުރުމުން އެކަނިވެސް ހުރިހާ ވާހަކައެއް ބުނެދެއެވެ. އަބްދުއްރަޙީމް ވޭނުގައި ހުރި ނަމަވެސް، އޭނާ ހުރީ ވަރަށް އަބުރުވެރިކަމާއެކުގައެވެ. ކާނަލް އަފީފް ހުރިހާ ވާހަކައެއް އަޑުއެހުމަށްފަހު، ޤާނޫނީ އިޖުރާއަތްތައް ހިނގާނެ ކަމަށާއި، އެއްވެސް މީހަކީ ޤާނޫނަށްވުރެ މަތީގައި ހުރި މީހެއް ނޫންކަން ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.
އެ ވަގުތަކީ މަޣްރިބް ނަމާދުގެ ބަންޤީގެ އަޑު މުޅި މާލެއަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ ވަގުތެވެ. އެ މާތް އަޑާއެކު، އެތަނުގައި އުފެދުނު ހަލަބޮލިކަން ކެނޑި، މީހުންގެ ހިތްތަކަށް ހަމަޖެހުމާއި ފުން ވިސްނުމެއް ވެރިވިއެވެ. ބާރުވެރިކަމުގެ ކުރިމަތީގައި އިންސާނާގެ ނިކަމެތިކަމާއި، މަޑުމައިތިރިކަމުގެ ހުރި ޤަދަރު އެންމެނަށްވެސް އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަސްތަކުގައި، އެ ހާދިސާގެ ތަހުޤީޤުތައް ހިނގަން ފެށިއެވެ. ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި އެއީ އިޖުރާއީ ގޯހެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރި ނަމަވެސް، އެ މަންޒަރު ދުށް މީހުންނަށް އެނގުނު ހަޤީޤަތަކީ، ބާރުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމުން އިންސާނެއްގެ ކަރާމާތަށް ލިބޭ ނިކަމެތިކަމެވެ. ރިޔާޒް ހަލީމްގެ ނަން މައްސަލައެއްގެ ފައިލަށް އަރައި، އޭނާގެ ވަޒީފާއިން ސަސްޕެންޑް ކުރެވި، އަދަބީ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުނެވެ. ނަމަވެސް އެއިން އެއްވެސް ފިޔަވަޅަކުން، އެދުވަހު އެ މަގުމަތީގައި ދެވުނު އަނިޔާއެއް ފޮހެއެއް ނުލެވުނެވެ.
ޔުމްނާ އެކަމާ ގުޅިގެން މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ހޯދާކަށް ނޫޅެއެވެ. އޭނާ އެނބުރި ދިޔައީ އޭނާގެ މަސައްކަތަށެވެ. އެ ހާދިސާއަކީ އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ބަދަލުހިފުމުގެ ރޫހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާފުގެ ނިޒާމު އަބަދުވެސް ހޭލާ އޮންނަންޖެހޭ ސަބަބު ހަނދާންކޮށްދިން ފިލާވަޅެކެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަ، އަބްދުއްރަޙީމް، މަޑުމަޑުން ބަލިން ފަސޭހަވަމުން ދިޔައިރުވެސް، އޭނާގެ އަޚުލާޤާއި ހިމޭންކަމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނައެވެ. އެ ހިމޭންކަމުގައި ހުރި ބާރު، ކޮންމެ ހަޅޭކަކަށްވުރެ ގަދަފަދައެވެ.
ކާނަލް އަފީފް އަބްދުއްރަޙީމް އޭނާގެ ވާޖިބުތައް އަދާކުރަމުން ދިޔައީ، އެ ހާދިސާއަކީ ހަމައެކަނި ފޮތެއްގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައި އޮންނަ ހަނދާނަކަށް ވިޔަ ނުދިނުމަށެވެ. އިންސާފަކީ ހަމައެކަނި ޖަޒުބާތެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އުސޫލުތަކެއްގެ މަތީގައި ދެމެހެއްޓެންޖެހޭ އެއްޗެއްކަން އޭނާ ސާބިތުކޮށްދިނެވެ.
މި ހާދިސާގެ އެންމެ ބޮޑު ނަތީޖާއަކީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ މަންޒަރު ދުށް މީހުންގެ ވިސްނުމަށް އައި ބަދަލެވެ. އެދުވަހު އެތަނުގައި ހިމޭނުން ތިބި މީހުންނަށް، އެމީހުންގެ ހިމޭންކަމަކީވެސް އަނިޔާއަށް ދެވޭ އެއްބާރުލުމެއްކަން ވިސްނުނެވެ. މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި، އިޙުތިރާމާއި، މަގާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި، މީހުންގެ ފެންނަ ފެނުމަށް ބަލައި ގޮތް ނިންމުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާމެދު އާ ވާހަކަތަކެއް ދެކެވެން ފެށުނެވެ.
ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ފަހުންވެސް، އެ ހާދިސާގެ ހަނދާންތައް ތަމްރީނުތަކާއި އަޚުލާޤީ ފިލާވަޅުތަކުގައި ބޭނުންކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ހިނގި ކަމެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނައްތާލައިގެން ނުވާނެ ފިލާވަޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އިރުއޮއްސި، މާލޭގެ އަތިރިމަތީގައި ޔުމްނާ މަޑުކޮށްލައިގެން ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި، އޭނާ އެ ހަނދާންތައް އާކުރަނީ ހިތާމަޔަކާއެކު ނޫނެވެ. އޭނާއަށް އެނގެނީ ކަރާމާތަކީ މަގާމަކުން ނުވަތަ ފެންނަ ފެނުމަކުން ލިބޭ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ކިބައިގައިވެސް ވާ، ހިމާޔަތްކުރަންޖެހޭ މުގައްދަސް އެއްޗެކެވެ.
އެ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހުން ބާކީވި އެންމެ ބޮޑު ހަޤީޤަތަކީ، ކޮންމެ އަމަލަކީވެސް އޭގެ ނަތީޖާ އޮންނާނެ ކަމެއް ކަމެވެ. އަދި ބޭއިންސާފުގެ ކުރިމަތީގައި ހިމޭނުން ހުރުމަކީ ދުވަހަކުވެސް ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި ހުރުން ނޫން ކަމެވެ. އެއީވެސް އެ ހާދިސާގެ ބައެކެވެ.
ބައެއްފަހަރު، މީހުން ހަނދާން ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، ތާރީޚާއި ހަނދާންތައް އެކަންކަން ހަނދާން ބަހައްޓައެވެ. އެދުވަހު އެ މަގުވެސް އެ ހިމޭންކަން ހަނދާން ބެހެއްޓި ފަދައިންނެވެ.
(ނިމުނީ)
