މި ދުވަސްވަރު ޑެންގީ، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް އަދި ހޮޑުލުމާއި ބޭރަށްހިންގުން އިތުރުވަމުންދާތީ ހުރިހާފަރާތްތަކުންވެސް މިކަމަށް ސަމާލުކަންދިނުމަށް އެޗްޕީއޭއިން އިލްތިމާސްކޮށްފި އެވެ.
ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ) ގެ އެންމެ ފަހުގެ މައުލޫމާތުތަކަށް ބިނާކޮށް ފާއިތުވި ހަފުތާތަކުގައި ރާއްޖޭގެ އެކި ރަށްރަށުގައި ޑެންގީ ހުން، އަރިދަފުސް ރޯގާ، އަދި ބަނޑުދިޔާވެ ހޮޑުލުން ފަދަ ބަލިތައް ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ) އިން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ސިއްހީ މަރުކަޒުތަކަށް ދައްކާ ބަލިމީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާއިރު، މިއީ އާންމުން މިހާރުން މިހާރަށް ސަމާލުވެ، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން މުހިންމު ވަގުތެކެވެ.
މި ބަލިތައް ފެތުރުން އިތުރުވެފައިވަނީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، މަދިރި އާލާވުމާއި، މީހުން ގިނަ ތަންތަނުގައި ގާތްކޮށް އުޅުމުގެ އިތުރުން، ކާބޯތަކެތީގެ ސާފުތާހިރުކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ސްކޫލް ބަންދާ ދިމާކޮށް ދަތުރުފަތުރު ކުރުން އިތުރުވެފައިވުމަކީ ބަލި ފެތުރުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
ސަމާލުވާންޖެހޭ ބައެއް އަލާމާތްތައް:
● ގަދަޔަށް ހުންއައުން
● ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި ހަށިގަނޑުގައި ރިއްސުން
● ވަރުބަލިވުމާއި ވަރުދެރަވުން
● ހޮޑުލުމާއި މޭނުބައިކުރުން
● ބަނޑުދިޔާވުން
● ކެއްސުމާއި، އަރިދަފުސް ފޭބުމާއި، ކަރުގައި ރިއްސުން
● ޑެންގީ ހުން ނަމަ: ލޮލުގެ ފަހަތަށް ތަދުވުމާއި ހުޅުތަކުގައި ރިއްސުން
ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ބަލި ބޮޑުވިޔަނުދީ ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.
ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް:
ގޭތެރޭގައި ކުރެވިދާނެ ކަންކަން
1. މަދިރި އާލާވުން ހުއްޓުވުން:
● ވަށިގަނޑު، މާވަށި، ތަށި އަދި ފެން ހަރުލާ ފަދަ ތަކެތި ހުސްކޮށް ސާފުކުރުން.
● ފެން ރައްކާކުރާ ތަންތަން ރަނގަޅަށް މަތިޖަހާފައި ބެހެއްޓުން.
● މަދިރިން ރައްކާތެރިވުމަށް ލޯޝަން ނުވަތަ މަދިރިގެ ބޭނުންކުރުން (ހާއްސަކޮށް ކުޑަކުދިންނަށް).
● ގޯތިތެރެއާއި ވަށައިގެންވާ މާހައުލު ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުން.
2. ސާފުތާހިރުކަން ދެމެހެއްޓުން
● ސައިބޯނިލައިގެން ގިނަގިނައިން އަތް ދޮވުން.
● ގިނައިން އަތްލާ އުޅޭ ތަންތަނާއި ތަކެތި ގަވާއިދުން ސާފުކުރުން.
● ފާހާނާއާއި ފާހާނާކުރާ ސަރަހައްދުތައް ސާފުތާހިރުކޮށް ބެހެއްޓުން.
3. ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން
● ކައްކާފައި ހުންނަ ސާފު ފެން ނުވަތަ ފިލްޓަރު ކުރި ފެން ބުއިން.
● މަގުމަތީގައި ހުޅުވާފައި ހުންނަ ކާބޯތަކެތި ކެއުމުން ދުރުހެލިވުން.
● މޭވާއާއި އެކި ބާވަތުގެ ތަރުކާރީ ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން ރަނގަޅަށް ދޮވުން.
● ތާޒާކޮށް ކައްކާފައި ހުންނަ ކާނާ ބޭނުންކުރުމާއި، ގިނަދުވަސްވީ ކާނާ ނުކެއުން.
4. ރޯގާއާއި ވައިރަސްތަކުން ރައްކާތެރިވުން
● މީހުން ގިނަ ތަންތަނާއި، ފެރީ، ކްލިނިކް އަދި ބަންދު ތަންތަނުގައި އުޅޭއިރު މާސްކު އެޅުން.
● ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ގާތްކޮށް އުޅުމުން ދުރުހެލިވުން.
● ގޭތެރެއަށް ވައި ވަދެނިކުމެވާނެހެން ދޮރުތައް ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓުން.
ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަންޖެހޭ ހާލަތްތައް:
ތިރީގައިވާ ކަންކަން ފާހަގަކުރެވޭނަމަ ފަރުވާ ހޯދުން ލަސްނުކުރާށެވެ-
● 2 ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިރު ހުން ހުރުން.
● މެދުނުކެނޑި ހޮޑުލުން ނުވަތަ ބަނޑުދިޔާވުން.
● ވަރުދެރަވުން، ބޯއެނބުރުން ނުވަތަ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުން.
● ބަނޑުގައި ވަރަށް ގަދަޔަށް ރިއްސުން ނުވަތަ ލޭ އައުން.
● ކުޑަކުދިން ކާންބޯން ދެކޮޅު ހެދުން ނުވަތަ އާދަޔާ ހިލާފަށް ނިދިގަދަވުން.
އަވަހަށް ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދުމަކީ، ހާއްސަކޮށް ޑެންގީ ހުން ފަދަ ބަލިތަކުގައި، ނުރައްކާތެރި ހާލަތްތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހައްލެވެ.
ބަންދު ދުވަސްވަރު ދަތުރުކުރާއިރު ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންކަން:
● ކުޑަކުދިންނަށް ސާފު ބޯފެން އަބަދުވެސް އަތްފޯރާ ފަށުގައި ބެހެއްޓުން.
● އަތް ސާފުކުރާ ސެނިޓައިޒާ އަދި މާސްކު ދަބަހުގައި ބެހެއްޓުން.
● ރައްކާތެރި، ތާޒާ ކާނާ ކުދިންނަށް ދިނުމަށް އިސްކަންދިނުން.
● ހެނދުނާއި ހަވީރުގެ ވަގުތުތަކުގައި މަދިރި ގިނަ ސަރަހައްދުތަކަށް ނުދިއުން.
● ކުދިންނަށް ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ދިނުން.
● ދަތުރުމަތީގައި ބަލީގެ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތުން ސިއްހީ އެހީތެރިކަން ހޯދުން.
ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ފަރުދީ ޒިންމާއެކެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދައި، ސާފުތާހިރުކަން އިސްކޮށް، ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފިޔަވަޅު އެޅުމުން، މި ބަލިތައް ފެތުރުން ހުއްޓުވައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އާއިލާތަކާއި މުޖުތަމައު ރައްކާތެރިކުރެވޭނެއެވެ.
މި ދުވަސްވަރު އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެ، ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބޯލަނބަމާ ހިންގަވާށެވެ.
ރައްކާތެރިވެ ތިއްބަވާ، މައުލޫމާތު ހޯއްދަވާ، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ދެމިތިއްބަވާ!
