ކުއްލިއަކަށް ކޮޅަށް ތެދުވުމުން މުޅި ތަން އެނބުރޭކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުމަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. ހިތް ނުތަނަވަސްކުރުވާ މި އިހުސާސަކީ އާންމުކޮށް ހަށިގަނޑުގެ ބެލެންސް ނުވަތަ ހަމަހިފެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމަށް ދިމާވާ މައްސަލައެއް ކަމަށްވާ “ވާރޓިގޯ” (Vertigo) އާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ.
ވާރޓިގޯ އަކީ އަމިއްލައަށް އުފެދޭ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ އިންސާނާ ހުއްޓި ހުއްޓައި، ތިމާ ނުވަތަ ވަށައިގެންވާ މާހައުލު އެނބުރޭކަމުގެ ކުށްހީއެއް އުފައްދައިދޭ އަލާމާތެކެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިކަން ދިމާވަނީ ހަށިގަނޑުގެ ބެލެންސް ހިފެހެއްޓުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަންފަތުގެ އެތެރޭގެ ބަޔަށް ދިމާވާ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
މިކަން މެދުވެރިވާ އެންމެ އާންމު އެއް ސަބަބަކީ “ބެނައިން ޕެރޮކްސިޒްމަލް ޕޮޒިޝަނަލް ވާރޓިގޯ” (BPPV) އެވެ. މިއީ ކަންފަތުގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ކެލްސިއަމް ކްރިސްޓަލްތަކެއް ހުންނަންޖެހޭ ތަން ނޫން އެހެން ތަނަކަށް ގުޑުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ހާލަތެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، އެނދުން ތެދުވުން ނުވަތަ މައްޗަށް ބަލައިލުން ފަދަ ބޯ ހަރަކާތްކުރާ ވަގުތުތަކުގައި ބޯ އެނބުރުން މެދުވެރިވެއެވެ.
ވާރޓިގޯގެ މައްސަލަ ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށްވެސް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ހަށިގަނޑުގެ ބެލެންސް ނިޒާމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އުމުރުން 40 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށް މިކަން ދިމާވުން އިތުރެވެ.
ވާރޓިގޯގެ އާންމު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
● ތަންތަން އެނބުރޭ ނުވަތަ އަރިވާ ފަދަ އިހުސާސެއް ކުރެވުން
● ހަށިގަނޑުގެ ހަމަހިފެހެއްޓުމަށް އުނދަގޫވުން
● މޭނުބައިކުރުން
● ބޮލުގައި ރިއްސުން
● އެއްޗަކަށް ސަމާލުކަން ދޭން ނުވަތަ ފޯކަސް ކުރަން އުނދަގޫވުން
މީގެ އިތުރުން، “މެނިއާސް ޑިޒީޒް” ކިޔާ ކަންފަތުގެ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ވެސް ތަކުރާރުކޮށް ވާރޓިގޯ ކުރިމަތިވެ، އަޑުއިވުމަށް އުނދަގޫވުމާއި ކަންފަތް ތެރޭގައި ގޮވާ ފަދަ އަޑެއް އިވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވެއެވެ.
ސިއްޙީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މަދުން ނޫނީ ދިމާނުވާ ބޯ އެނބުރުމަކީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ވާރޓިގޯގެ މައްސަލަ ތަކުރާރުކޮށް ދިމާވާނަމަ، ނުވަތަ ބޯ އެނބުރުމާއެކު ފެނުމަށް އުނދަގޫވުން، ވާގިނެތުން ނުވަތަ ވާހަކަދައްކަން އުނދަގޫވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދަންޖެހެއެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ބެލެންސް ޓެސްޓުތަކުގެ އެހީގައި މީގެ އަސްލު ސަބަބު ދެނެގަނެ، ފަރުވާގެ ގޮތުގައި ބޯ ހަރަކާތްކުރާނެ ވަކި ގޮތްތަކާއި، ބެލެންސް ކަސްރަތުތަކާއި، ގިނައިން ފެން ބުއިމުގެ އިތުރުން ބޭސް ބޭނުންކުރުމަށް ލަފާދެއްވަފާނެއެވެ.
ވާރޓިގޯ ކުރިމަތިވުމުން އެއީ ބިރުގަންނަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް ހީވި ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ސިއްޙީ ފަރުވާއާއި އިރުޝާދާއެކު މިއީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިދާނެ ހާލަތެކެވެ.
