ދިރިއުޅުމަކީ ކޮބައިތޯ މިއީ ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ހިތުގައިވެސް އުފެދޭނެ ސުވާލެކެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ދިރިއުޅުމަކީ ކާމިޔާބީއާއި އުފަލެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް އެއީ އިމްތިޙާނާއި ގޮންޖެހުންތަކެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމީ ނަޒަރަކުންނާއި ދިވެހި ސަގާފީ ހަމަތަކުން ބަލާއިރު، ދިރިއުޅުމަކީ ވަރަށް ފުން މާނައެއް އެކުލެވިގެންވާ ދަތުރެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އުފަންވުމާއި މަރުވުމާ ދެމެދު ހޭދަވާ ވަގުތުތަކެއް ނޫނެވެ. އެއަށްވުރެ މާ ފުން، މާނަވީ މަޤްޞަދުތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ އިލާހީ ނިޢުމަތެކެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ އަސާސީ މަޤްޞަދަކީ މާތްﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުމާއި، އެކަލާނގެ އެންގެވި ގޮތުގައި ދުނިޔެ އާބާދުކުރުމެވެ. ދިރިއުޅުމަކީ ދާއިމީ މަންޒިލެއް ނޫނެވެ. އެއީ އާޚިރަތުގެ ބަގީޗާއަށް ދިއުމަށްޓަކައި ކޮށާލެވޭ މަގެކެވެ. މި މަގުގައި ދަތުރުކުރާއިރު، އިންސާނާއާ ތަފާތު ތަޖުރިބާތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އުފާވެރި ހިނިތުންވުންތަކެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު ހިތްދަތި ކަރުނަތަކެވެ. ނަމަވެސް މި ހުރިހާ ކަމަކީވެސް އިންސާނާ ފައްކާކޮށް، ވަރުގަދަ ކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. އިންސާނާގެ ނަފްސު ތަރުބިއްޔަތުވެ، ފުރިހަމަވަނީ މިދެންނެވި އުފަލާއި ހިތާމައިގެ ތެރެއިންނެވެ.
ދިރިއުޅުން ކުރުގޮތަކަށް ސިފަކުރާނަމަ، އެއީ “ވަގުތެވެ”. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ ކޮންމެ ސިކުންތަކީ އަނބުރާ ނުލިބޭނެ އަގުބޮޑު ރައުސްމާލެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބުއްދިވެރިއަކީ ތިމާގެ ވަގުތުތައް ހެޔޮ ގޮތުގައި ހޭދަކޮށް، އާއިލާއާއި މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާހުރި މީހަކަށް ވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހާއެވެ. ދިވެހި އަދަބިއްޔާތާއި އާދަކާދައިގައި ބާރުއަޅަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަށާއި، އަޚުލާޤީ ރީތި ސިފަތަކުން ޒީނަތްތެރިވުމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން ދަސްކޮށްދީފައިވާ އޯގާތެރިކަމާއި، އެކުވެރިކަމުގެ ސިފަތަކަކީ ދިރިއުޅުން ބާއްޖަވެރިކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ސިފަތަކެކެވެ.
ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ހުރަސްތަކަކީ ނިމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކުރިއަށް ދިއުމަށް ލިބޭ ފިލާވަޅުތަކެކެވެ. ކެތްތެރިކަމާއި، ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ބާއްޖަވެރިކަމުގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ. ލިބޭ މިންވަރަށް ރުހުމާއި، މީސްތަކުންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަކީ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބޭނެ ކަމެކެވެ. ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު “ތަވައްކަލު” ކުރުމަކީ މުއުމިނެއްގެ އެންމެ ބޮޑު ހަތިޔާރެވެ. ކޮންމެ ދަތިކަމަކަށްފަހު ފަސޭހަކަމެއް ވާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން އޮތުމަކީ ދިރިއުޅުމުގެ އުންމީދު އާލާކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ދިރިއުޅުމަކީ ގުޅުންތަކުގެ ޖާލެކެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ކަމޭހިތުމާއި، އަނބިދަރިންނަށް އޯގާތެރިވުމާއި، އަވަށްޓެރިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަކީ ދިރިއުޅުމަށް ފުރިހަމަކަން ގެނެސްދޭ ކަންކަމެވެ. އެކަނިވެރިކަމަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ބައިވެރިއެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އުފަންވެފައިވަނީ އިޖުތިމާޢީ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންކަމުން، މުޖުތަމަޢުގެ ލާބަޔާއި މަންފާއަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް އިސްތިރާޖީ ޒިންމާއެކެވެ.
ހަޤީޤީ ދިރިއުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ މާއްދީ ތަކެތި އެއްކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުމާއި، ރޫޙާނީ މުއްސަނދިކަން ހޯދުމެވެ. ފައިސާއާއި މުދަލަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ވަސީލަތްތަކެކެވެ. އެއީ ދިރިއުޅުމުގެ މަޤްޞަދެއް ނޫނެވެ. އެމަޤްޞަދަކީ އެ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން މާތްﷲ ގެ ރުއްސެވުން ހޯދުމެވެ. އިންސާނާގެ އަގު ވަޒަންކުރެވެނީ އޭނާގެ އަތުގައި ހުރި މުދަލަކުން ނޫނެވެ. އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުރި އަޚުލާޤީ ރީތި ސިފަތަކުންނެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ދަތުރުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްވާ އެންމެ މުހިންމު ފިލާވަޅަކީ، މި ދުނިޔޭގެ ވަގުތީ ކަމެވެ. އިރުއަރައި އޮއްސޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު އަޅުގަނޑުމެންގެ އުމުރުން ދުވަހެއް އުނިވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، މާދަމާއަށްޓަކައި މިއަދު ތައްޔާރުވުމަކީ ބުއްދިވެރިކަމެކެވެ. ހެޔޮ އަމަލުތަކުން ތިމާގެ ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެވެ.
ދިރިއުޅުމަކީ ކުރު ނަމަވެސް މާނަފުން ފުރުޞަތެކެވެ. އެއީ އާޚިރަތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށްޓަކައި ގޮވާންކުރާ ދަނޑެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސައްކަތަކަށް ވާންޖެހޭނީ، ދުނިޔެއިން ވަކިވެގެންދާއިރު، ހެޔޮ ނަމަކާއި ފައިދާހުރި އާސާރުތަކެއް ދޫކޮށްފައި ދިއުމެވެ. ދިރިއުޅުމަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ނަފްސަށްޓަކައި އުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މާތްﷲ ގެ ރުއްސެވުން ހޯދުމަށްޓަކައި، އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތްކުރުމެވެ. މި ދަތުރުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ ކޮންމެ ތަޖުރިބާއަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޝަޚުޞިއްޔަތު ބިނާކޮށްދޭ ބިންގަލެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ ދުވަހަކީވެސް އައު އުންމީދަކާއެކު، ހެޔޮ ބަދަލަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ދުވަހަކަށް ހަދަންޖެހެއެވެ.
