ލ. އަތޮޅުގެ ބޮޑު ރަށެއް ކަމަށްވާ ގަމުގެ ހިތްގައިމު މާހައުލަށް ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން ވެރިވެފައިވަނީ އާދަޔާ ހިލާފު ބަރުކަމަކާއެކީގައެވެ. ގަސްބޯ މަގުތަކުގެ ދެފަރާތުގައި ހުރި ބޮޑެތި ފުނަ ގަސްތަކާއި، މަގޫ ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން އިވޭ ފަނިފަކުސާގެ އަޑު ފިޔަވައި، މުޅި މާހައުލުގައި ވަނީ ނާމާން ހިމޭންކަމެކެވެ. ރަށުގެ އެންމެ އެކަހެރި ހިސާބެއްގައި ހުރި “ޣީޒާގެ” ނަމުން ނަންދީފައިވާ ބޮޑު ގެއިން ފެންނަ ފަނޑު އަލިކަމަކީ އެ ގޭގައި ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކުގެ ހަމައެކަނި ހެކިވެރިޔާއެވެ.
އުމުރުން 55 އަހަރުގެ ހައްވާދިޔެ އިނީ ގޭގެ ސިޓިންރޫމުގެ ސޯފާގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. އޭނާގެ ދަރިފުޅު، އަސްލަމް، އަދިވެސް ގެއަކަށް ނާދެއެވެ. އަސްލަމަކީ ހައްވާދިޔެގެ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅެވެ. ފިރިމީހާ ނިޔާވި ފަހުން، ހައްވާދިޔެގެ މުޅި ދުނިޔެއަކީ އަސްލަމެވެ. ނަމަވެސް އެ ލޯތްބަކީ ބައެއް ފަހަރު އިންތިހާއަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތެރި މިސްރާބަކަށް ގޮސްފައިވާ ލޯތްބެކެވެ.
ކުއްލިއަކަށް ގޭގެ ބޭރު ދޮރު ހުޅުވުނު އަޑު އިވުނެވެ. ހައްވާދިޔެ ސިހިފައި ތެދުވިއެވެ. އެތެރެއަށް ވަދެގެން އައީ އަސްލަމެވެ. އޭނާގެ ހެދުން ވަނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކިލާވެފައެވެ. ނޭވާ ހުރީ އަވަސްވެފައެވެ. މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ބިރުގަނެފައިވާ ކަމުގެ ނިޝާންތަކެވެ.
“ދަރިފުޅާ! ކިހިނެއްވީ؟ ކޮންތާކުން ތި އައީ؟” ހައްވާދިޔެ ކަންބޮޑުވުމާއެކު އަހާލިއެވެ.
އަސްލަމް ޖަވާބެއް ނުދީ އިސްޖަހާލައިގެން ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ އަތްތިލަ ތުރުތުރުލަމުންދާކަން ހައްވާދިޔެއަށް ފާހަގަވިއެވެ. ހައްވާދިޔެ ގާތަށް ޖެހިލައި، އަސްލަމްގެ ކޮނޑުގައި ހިފާލިއެވެ. އެވަގުތު އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ އަސްލަމްގެ ގަމީހުގެ އަތުކުރީގައި ހުރި ރަތްކުލައިގެ ތިކިތަކެކެވެ. އެއީ ލެޔެވެ.
“މިއީ… މިއީ ކޯޗެއް؟” ހައްވާދިޔެގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
“މަންމާ… އަޅުގަނޑަށް… އަޅުގަނޑަށް ބޮޑު ގޯހެއް ހެދިއްޖެ،” އަސްލަމް ރޮއިގަންނަމުން ބުންޏެވެ. “ޒުލޭޚާ… އޭނާ… އޭނާ ނޭވައެއް ނުލާ!”
މުޅި ސިޓިންރޫމު އެކީގައި އެނބުރިގަތް ކަހަލަ އިހުސާސެއް ހައްވާދިޔެއަށް ކުރެވުނެވެ. ޒުލޭޚާއަކީ އަސްލަމް ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭ އަންހެން ކުއްޖާއެވެ. އަދި އެއީ އެ ރަށުގެ ނުފޫޒުގަދަ އާއިލާއެއްގެ ކުއްޖެކެވެ.
ކޮންމެ މައެއްގެވެސް ފުރަތަމަ ސިފައަކީ ދަރިފުޅު ސަލާމަތްކުރުމެވެ. ނަމަވެސް ހައްވާދިޔެގެ މި ނިންމުމަކީ އޭނާގެ ދިރިއުޅުން އަނދިރި ފުން ވަޅުގަނޑަކަށް ވައްޓާލާނެ ނިންމުމެއްކަމެއް އޭނާއަކަށް އޭރަކު ނޭނގެއެވެ. އޭނާ އަސްލަމް ގާތަށް ގެނެސް، އޭނާގެ މޫނުގައި ދެއަތުން ހިފާލިއެވެ.
“ދަރިފުޅާ، ހަމަޖެހޭ. އެއްވެސް މީހަކަށް ކަމެއް އެނގުނުތަ؟” ހައްވާދިޔެ ސިއްރުސިއްރުން އަހާލިއެވެ.
“ނޫން، މަންމާ. އަޅުގަނޑުމެން ތިބީ ރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތު ވަލުތެރޭގަ. އެތަނަކީ މީހުން ގޮސް އުޅޭ ތަނެއް ނޫން،” އަސްލަމް ގިސްލަމުން ކިޔައިދިނެވެ. “އަޅުގަނޑުމެން ދެމެދުގައި ހިނގި ޒުވާބެއްގެ ތެރެއިން، އޭނާ އަޅުގަނޑުގެ މޫނުމަތީގަ ތަފާލެއް ޖެހީ. އަޅުގަނޑަށް ކެތް ނުކުރެވިގެން އޭނާގެ ކަރުގައި ހިފާލެވުނީ. އަޅުގަނޑު ގަސްދުގައި ކުރި ކަމެއް ނޫން މަންމާ!”
ހައްވާދިޔެގެ ސިކުނޑި ބާރުމިނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިއެވެ. އޭނާ ދަންނަ ގޮތުގައި، މިކަން ފުލުހުންނަށް އެނގިއްޖެނަމަ، އަސްލަމްގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ދުވަސްވެދާނެއެވެ. އޭނާގެ ދަރިފުޅު ޖަލުގެ ތޭރިތަކުގެ ފަހަތަށް ދާން އޭނާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.
“މުޅި ދުނިޔެއަށް ދަރިފުޅު ފޮރުވައިގެން ނަމަވެސް، މަންމަ ދަރިފުޅު ސަލާމަތް ކުރާނަން،” ހައްވާދިޔެ ވަރުގަދަ އަޒުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެން ޖެހޭނީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ފޮރުވަން. އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް ޝައްކު ނުވާނެ ފަދަ ދޮގުތަކެއް ހަދަން.”
އެ ރޭ ފަތިސްވުމުގެ ކުރިން، ހައްވާދިޔެއާއި އަސްލަމް ގޮސް ޒުލޭޚާގެ ހަށިގަނޑު ވަލުތެރޭގައި ފުން ވަޅުގަނޑެއް ކޮނެ ވަޅުލިއެވެ. އެއީ މީހުން އާންމުކޮށް ނުދާ، ބޯކޮށް ގަސް ހެދިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. އެނބުރި ގެއަށް އައިސް، އަސްލަމްގެ ހެދުންތައް އަންދާލައި، ގޭތެރެ ސާފުކުރިއެވެ. ހައްވާދިޔެ އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ދަސްކޮށްދިނީ ފުލުހުން ސުވާލުކޮށްފިނަމަ ބުނާނެ ވާހަކަތަކެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ޒުލޭޚާ ގެއަށް ނައިސްގެން އޭނާގެ އާއިލާއިން ފުލުހުންނަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ. މައްސަލަ ބަލަން ހަވާލުވީ އިންސްޕެކްޓަރ ނަސީރެވެ. ނަސީރަކީ ލ. އަތޮޅުގެ ރަށްތަކަށް ވަރަށް ފަރިތަ، ތޫނުފިލި އޮފިސަރެކެވެ.
ނަސީރު އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އައީ “ޣީޒާގެ” އަށެވެ. ސަބަބަކީ ޒުލޭޚާއާއި އަސްލަމްގެ ގުޅުމަކީ މުޅި ރަށަށް އެނގޭ ކަމަކަށް ވާތީއެވެ.
“ހައްވާދިޔޭ، އަސްލަމް ގޭގައި އެބައުޅޭތަ؟” ނަސީރު މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އަހާލިއެވެ.
ހައްވާދިޔެ ހަމަޖެހިލަމުން ނުކުތެވެ. “ލައްބަ، އޭނާ އެބައުޅޭ. ކިހިނެއްވީތޯ؟”
“ރޭގަ ޒުލޭޚާ ގެއަކަށް ނުދެޔޯ. އަސްލަމަށް އޭނާ ފެނުނުތޯ އަހާލަން މި އައީ،” ނަސީރު ބުންޏެވެ.
އަސްލަމް ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހިތާމަވެރި އަސަރެކެވެ. މިއީ ހައްވާދިޔެ އޭނާއަށް ދަސްކޮށްދީފައިވާ ގޮތެވެ.
“ޒުލޭޚާ؟ އޭނާ ރޭގައި އަޅުގަނޑާ ބައްދަލުކުރި. އެކަމަކު އޭނާ ބުނީ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިއަކާއެކު އެހެން ރަށަކަށް ދާން އުޅޭ ވާހަކަ. އަޅުގަނޑު ހީކުރީ އޭނާ ދިޔައީ ކަމަށް،” އަސްލަމް ވަރަށް ހުނަރުވެރިކަމާއެކު ދޮގު ހެދިއެވެ.
ނަސީރު އަސްލަމްގެ ލޮލަށް ބަލާލިއެވެ. އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ކަމެއް ގޯސްކަން އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އަތުގައި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތެވެ.
“އެހެން ރަށަކަށް؟ ކޮން ރަށަކަށް؟” ނަސީރު ސުވާލުކުރިއެވެ.
“އެއީ ކޮން ރަށެއްކަމެއް އޭނާ ނުބުނޭ. އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ކުޑަ ޒުވާބެއްވެސް ހިނގި އެކަމާ،” އަސްލަމް އިތުރަށް ތަފްސީލު ދިނެވެ.
ހައްވާދިޔެ ދުރުގައި ހުރެގެން މި މަންޒަރު ބަލަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ހިތް ބާރަށް ތެޅެމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ބޭރުފުށުން އޭނާ ދެއްކީ ކެތްތެރިކަމެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔައެވެ. ޒުލޭޚާގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުވުމުން، ރަށު ތެރޭގައި ތަފާތު ވާހަކަތައް ދެކެވެން ފެށިއެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އޭނާ ފިލައިގެން ދިޔައީއެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބުނަނީ އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ދެރަގޮތެއް ދިމާވީ ކަމަށެވެ.
އިންސްޕެކްޓަރ ނަސީރު އޭނާގެ ތަހުގީގު ހުއްޓައެއް ނުލައެވެ. އޭނާ ޒުލޭޚާގެ ފޯނު ރެކޯޑުތައް ބަލަން ފެށިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އޭނާ ވާހަކަ ދައްކާފައިވަނީ އަސްލަމާއެވެ. އަދި އޭނާގެ ފޯނުގެ ލޮކޭޝަން އެންމެ ފަހުން ފެނިފައިވަނީ ރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތު ވަލުތެރެއިންނެވެ.
މިކަން އެނގުމުން ނަސީރު އަނެއްކާވެސް “ޣީޒާގެ” އަަށް ދިޔައެވެ. މިފަހަރު އޭނާގެ އަތުގައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރެއްވެސް އޮތެވެ.
“ހައްވާދިޔޭ، އަހަރެމެން މިގެ ފާސްކުރަން ޖެހޭ،” ނަސީރު ބުންޏެވެ.
ހައްވާދިޔެގެ މޭގަނޑު އަނގައަށް ނައީ ކިރިޔާއެވެ. “ކީއްވެގެންތޯ؟ އަޅުގަނޑުމެން ކީއް ކޮށްގެންތޯ؟”
“މިއީ ހަމައެކަނި ތަހުގީގުގެ ބައެއް،” ނަސީރު ސާފުކޮށް ބުންޏެވެ.
ފުލުހުން ގޭތެރެ ފާސްކުރަމުން ދިޔައިރު، ހައްވާދިޔެ އިނީ ގުޑިލަންވެސް ނުކެރިފައެވެ. ނަސީރުގެ ލޯ ހުއްޓުނީ ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު ވަޅަށެވެ. އެ ވަޅަކީ ދާދި ފަހުން ކޮނެފައި ހުރި ވަޅެއްހެން ހީވެއެވެ.
“މި ވަޅަކީ ކޮން ބޭނުމަކު ކޮނުނު ވަޅެއް؟” ނަސީރު އަހާލިއެވެ.
“އެއީ… އެއީ ގަސް އިންދަންވެގެން ކޮނުނު ވަޅެއް،” ހައްވާދިޔެ އަވަސްއަވަހަށް ބުންޏެވެ.
ނަސީރު އެ ވަޅު ކޮންނަން އަމުރުކުރިއެވެ. ހައްވާދިޔެގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑު ދެބައިވިހެން އޭނާއަށް ހީވިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަޅުން ފެނުނީ ހަމައެކަނި ކުނިބުންޏެވެ. ޒުލޭޚާގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލާފައިވަނީ އެތަނަކު ނޫނެވެ. ހައްވާދިޔެއަށް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވައެއްލެވުނެވެ.
ކިތަންމެ މޮޅަށް ދޮގު ހެދި ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ އަބަދުވެސް ފާޅުވާނެ އެއްޗެކެވެ. އިންސްޕެކްޓަރ ނަސީރަށް ލިބުނު ސިއްރު މައުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އޭނާ ރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތު ވަލުތެރެ ބަލަން ފެށިއެވެ. އެތަނުން އޭނާއަށް ފެނުނީ ޒުލޭޚާގެ އަތުކުރީގައި އޮންނަ ކަހަލަ އަތުކުރި ގަޑިއެކެވެ. އެ ގަޑި އޮތީ ބިމުގެ ތެރެއަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ވަދެފައެވެ. ނަސީރު އެ ގަޑި ނަގައި ބަލައިލިއިރު، އޭގެ ބިއްލޫރިގަނޑު އޮތީ ތަޅައިގެން ގޮސްފައެވެ. އަދި ގަޑި ހުއްޓިފައިވަނީ ރޭގަނޑު 11:45 ގައެވެ. މިއީ ޒުލޭޚާ ގެއްލުނު ރޭގެ ވަގުތެވެ.
ނަސީރު ވަގުތުން ފުލުހުންގެ ބޮޑު ޓީމެއް އެ ސަރަހައްދަށް ގެނައެވެ. “މި ސަރަހައްދު ރަނގަޅަށް ބަލާ. ކޮންމެ އިންޗިއެއްވެސް ޗެކްކުރަންވާނެ،” އޭނާ އަމުރުކުރިއެވެ.
ގަސްތަކުގެ ތެރެއިންނާއި، ބޮޑެތި ކުނިގޮނޑުތަކުގެ ތެރެއިން ހޯދަމުން ދަނިކޮށް، އެތާ ހުރި ބޮޑު އުނިގަހެއްގެ ބުޑުގައި ފަސްގަނޑު އުސްވެފައި ހުރި ތަނެއް ފާހަގަވިއެވެ. އެތަން ކޮނުމުން ފެނުނު މަންޒަރަކީ މުޅި ޓީމު ސިއްސުވާލި މަންޒަރެކެވެ. ޒުލޭޚާގެ ހަށިގަނޑު އޮތީ އެތަނުގައި ވަޅުލާފައެވެ.
މި ޚަބަރު މުޅި ރަށަށް ފެތުރިގެން ދިޔައީ ހަލުވިކަމާއެކުގައެވެ. ހައްވާދިޔެއާއި އަސްލަމަށް މިކަން އެނގުމާއެކު، އެމީހުންގެ ދުނިޔެ ބަދަލުވިއެވެ.
ނަސީރު ސީދާ ދިޔައީ “ޣީޒާގެ” އަށެވެ. މިފަހަރު އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި އޮތީ ސީރިއަސްކަމެވެ. އޭނާ ވަނުމާއެކު އަސްލަމްގެ އަތުގައި ބިޑި އެޅުވިއެވެ.
“އަސްލަމް، ކަލޭގެ މައްޗަށް ޒުލޭޚާ މަރާލިކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ،” ނަސީރު ހަރުކަށިކަމާއެކު ބުންޏެވެ.
ހައްވާދިޔެ ހަޅޭއްލަވައިގަންނަމުން އަސްލަމްގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. “ނޫން! މަގޭ ދަރިފުޅު އެފަދަ ކަމެއް ނުކުރާނެ! ތިޔައީ ބޮޑު ދޮގެއް!”
ނަސީރު ހައްވާދިޔެއަށް ބަލާލިއެވެ. “ހައްވާދިޔޭ، ކަލޭވެސް މިކަމުގައި ބައިވެރިވިކަން އަހަރެމެންނަށް އެނގޭ. ހަށިގަނޑު ފޮރުވުމާއި، ހެކި ނައްތާލުމަކީ ބޮޑު ކުށެއް.”
ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަށް ގެންގޮސް ސުވާލުކުރަން ފެށުމުން، އަސްލަމްގެ ހިތްވަރު އެލުނެވެ. އޭނާ ކުރި ހުރިހާ ކަމަކަށް އިއުތިރާފުވިއެވެ. ނަމަވެސް ހައްވާދިޔެ އަދިވެސް މަސައްކަތް ކުރީ ދަރިފުޅު ސަލާމަތް ކުރެވޭތޯއެވެ. އޭނާ ބުނަމުން ދިޔައީ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރީ އޭނާ އަމިއްލައަށް ކަމަށެވެ.
“ނޫން، އިންސްޕެކްޓަރ. އަސްލަމަކީ ކުށްވެރިއެއް ނޫން. އޭނާ އެކަން ކުރީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ދިފާއުގަ. އަދި ވަޅުލީ އަހަރެން ބުނެގެން،” ހައްވާދިޔެ ރޮމުން ކިޔައިދިނެވެ.
ނަސީރު ފުން ނޭވައެއްލިއެވެ. “މައެއްގެ ލޯތްބަކީ ކިތަންމެ ބޮޑު އެއްޗަކަށް ވިޔަސް، އެ ލޯބީގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިއަކު ސަލާމަތެއް ނުކުރެވޭނެ. ކަލޭ ތިކުރި ކަމަކުން ދަރިފުޅު ސަލާމަތްވުމުގެ ބަދަލުގަ، އޭނާގެ ކުށް އިތުރަށް ބޮޑުވީ. އަދި ކަލޭވެސް ތިވީ ކުށްވެރިއަކަށް.”
ކޯޓުގެ މަރުހަލާތަކަށްފަހު، އަސްލަމަށް އައީ އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެކެވެ. ހައްވާދިޔެއަށްވެސް ހެކި ފޮރުވުމުގެ ކުށުގައި ބޮޑު އަދަބެއް ލިބުނެވެ.
ލ. ގަމުގެ އެ ހަމަހިމޭން ރޭގަނޑު، ހައްވާދިޔެ އޭނާގެ ގޮޅީގައި އިނދެ އިންތިހާއަށް ދެރަވި ރުޔެވެ. އޭނާއަށް ވިސްނުނީ، އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ހަގީގަތް ހާމަކުރިނަމަ، ފަހަރުގައި ކަންތައްތައް މިހާ ގޯސްނުވީސް ކަމެވެ. ދަރިފުޅުދެކެވާ ލޯތްބަކީ ކުށް ފޮރުވަން އޮތް އައްޑަނައެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނީ މާ ލަސްވި ފަހުންނެވެ. ދަރިއެއް ދެކެ ވިޔަސް ކަނު ލޯތްބެއް ވެގެން ނުވާނެކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނީ މާ ލަހުންނެވެ.
ޒުލޭޚާގެ އާއިލާއަށް އިންސާފު ލިބުނު ނަމަވެސް، އެ އާއިލާއަށް ލިބުނު ފުން ހިތާމައަކަށް ބަދަލެއް ނައެވެ. މި ހާދިސާއަކީ މުޅި ލ. އަތޮޅަށްވެސް ލިބުނު ބޮޑު އިބުރަތެކެވެ. ދޮގާއި މަކަރުން ކިތަންމެ ވަގުތީ ސަލާމަތެއް ހޯދި ނަމަވެސް، ހަގީގަތުގެ ކުރިމަތީގައި އެއްވެސް މީހަކަށް ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެކަން މިއަދު އެންމެން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
— ނިމުނީ —
