އެންޓާކްޓިކާގެ ފިނި ކަނޑުތަކުގެ އަޑީގައި، ފަތްތަކެއް ފަދަ ގިނަ އަތްތަކެއް ހުންނަ މި މަޚްލޫޤަކީ ބޭރު ދުނިޔެއަކުން އައިސްފައިވާ އެއްޗެއް ފަދަ ސިފައެއް ޖަހާ ދިރުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ “ކްރިނޮއިޑް” އެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައިވާ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގަދީމީ އެއް ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މަޚްލޫޤެކެވެ.
“ފެދަރ ސްޓާސް” ނުވަތަ “ސީ ލިލީސް” ގެ ނަމުން ވެސް މަޝްހޫރުވެފައިވާ ކްރިނޮއިޑްސް އަކީ ސްޓަރ ފިޝް އާއި ސީ އަރޗިންސްއާ އާއިލީ ގޮތުން ގުޅުންހުރި، 400 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ އަހަރުގެ ދިގު ތާރީޚެއް އޮތް ބާވަތެކެވެ. ބްރިޓިޝް އެންޓާކްޓިކް ސާވޭ އާއި އޮސްޓްރޭލިއަން އެންޓާކްޓިކް ޑިވިޜަނުން ކުރި ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ދިރުންތަކުގައި ހުންނަ ފްލެކްސިބަލް ނުވަތަ ލެނބޭ ގޮތަށް ހުންނަ ގިނަ އަތްތަކަކީ ކަނޑުގެ ގަދަ ފިނި އަދި އުނދަގޫ މާހައުލުތަކުގައި ދިރިއުޅުމަށް އެކަށޭނަ ގޮތަށް އުފެދިފައިވާ ގުނަވަންތަކެކެވެ.
މި އަތްތަކުގެ އެހީގައި، ކަނޑުގެ އޮއިވަރާއެކު އަންނަ ކުދިކުދި ކާނާގެ މާއްދާތައް މި ތަކެތި ފުރާނައިގެން ކައިއުޅެއެވެ. މިއީ އަނދިރިކަމާއި، ގަދަ ފިންޏާއި، ކާނާ މަދު ކަނޑުގެ ފުން ސަރަހައްދުތަކުގައި ސަލާމަތުން ދިރިހުރުމަށް އެ އެއްޗެހީގައި ހުންނަ މުހިންމު ސިފައެކެވެ.
މި ބާވަތުގެ ކުރީގެ ގަދީމީ ދިރުންތަކާ ޚިލާފަށް، މިހާރު ފެންނަ ކްރިނޮއިޑްސް އަކީ އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެހީގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެގޮތުން ކާނާ ހޯދުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ތަންތަނަށް ދިއުމަށްޓަކައި ކަނޑުގެ އަޑީގައި ފިރުކުމާއި، ކުރު ވަގުތުކޮޅަކަށް ފެތުމުގެ ޤާބިލުކަން މި ތަކެއްޗަށް ލިބިފައިވެއެވެ.
ސައިންސްވެރިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، މި ދިރުންތަކުގެ ޚާއްސަ އުފެދުމަކީ ކަނޑުގެ ފުނުގައިވާ ނުރައްކާތެރި މާހައުލުތަކާ އެކަށޭނަ ގޮތަށް މިލިއަނުން އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ނަތީޖާއެވެ. މި ގަދީމީ ދިރުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވެމުންދާ ދިރާސާތަކުގެ ސަބަބުން، ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ދެމިއޮތުމުގެ ބާރާއި، އަދި މިހާތަނަށް މާ ބޮޑަށް ހޯދިފައިނުވާ ކަނޑުގެ ފުން ސަރަހައްދުތަކުގެ މާހައުލީ ނިޒާމުތައް ދެނެގަތުމަށް އިތުރު އެހީތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
