ކޮސްޓަރީކާގެ ވާރޭ ލިބޭ ޖަންގަލިތަކުން ފެންނަ ކުޑަކުޑަ ހޯނެއް (ލިޒަޑެއް) ވަނީ، ދިރިހުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ “ސްކޫބާ ގިއަރ” އެއް އުފައްދައިގެން ސައިންސްވެރިން ހައިރާންކޮށްލާފައެވެ. “ވޯޓަރ އެނޯލް” ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ދިރޭ އެއްޗަކީ އޭގެ ބޮލުގެ މަތީގައި ވައިގެ ބޮތްކެއް އުފައްދައި، އެ ބޮކީގެ އެހީގައި ފެނުގެ އަޑީގައި 16 މިނެޓު ވަންދެން ނޭވާލުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މިއީ އެތައް ސައްތަ ދުޝްމަނުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ އާދަޔާ ޚިލާފު އުކުޅެކެވެ.

މި ތަފާތު އަމަލު ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ 2019 ވަނަ އަހަރު ބިންގްހެމްޓަން ޔުނިވަރސިޓީގެ ދިރާސާވެރިން ކުރި ދިރާސާއެއްގައެވެ. މި ދިރާސާގައި އެ ހޯނު ފެނުގެ އަޑީގައި ނޭވާލުމަށްޓަކައި ވައިގެ ބޮކި ބޭނުންކުރާ ގޮތް ވަނީ ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ރެކޯޑުކޮށްފައެވެ. މިކަމާ ގުޅޭ އިތުރު ދިރާސާތައް މިހާރުވެސް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.

ސައިންސްވެރިން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، މި ވައިގެ ބޮކީގެ ސަބަބުން ބޭރުކުރާ ނޭވާ އަލުން ބޭނުންކުރުމުގެ އިތުރުން، ވަށައިގެންވާ ފެނުގެ ތެރެއިން އޮކްސިޖަން ދަމައިގަތުމަށް ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. މި ޚާއްސަ ސިފައަކީ ކޮސްޓަރީކާ އާއި ޕެނަމާގެ އޮއިގަދަ ކޯރުތަކުގައި އުޅޭ މި މަޚްލޫޤަށް ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ލިބިފައިވާ ވަރަށް މުހިންމު ކުރިއެރުމެކެވެ.

ދިރާސާވެރިން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، މި ހޯދުމުން ހާމަވަނީ ދިރިހުރުމަށްޓަކައި މަޚްލޫޤުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އާދަޔާ ޚިލާފު ފުރިހަމަ ސިފަތަކެވެ. އެއްވެސް އިންސާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއަކާ ނުލައި، ދިރިހުރުމަށްޓަކައި މިފަދަ ހައްލުތައް ފެނުމަކީ ޤުދުރަތީ ނިޒާމުގެ ފުރިހަމަކަން ދޭހކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

“ވޯޓަރ އެނޯލް” ގެ އަމިއްލަ ޒާތުގައި އުފެދިފައިވާ މި “އޮކްސިޖަން ހެލްމެޓް” އަކީ، އިންސާނުންގެ ވިސްނުމަށްވުރެ މާ ކުރިން ޤުދުރަތީ ދުނިޔޭގައި މިފަދަ އާދަޔާ ޚިލާފު އީޖާދުތައް އުފެދިފައިވާކަން ހަނދާންކޮށްދޭ އަލިގަދަ ހެކިބަހެކެވެ.