– އެންމެ ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތް!
ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރި ދުވަސްވީ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން ފެންނަ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް މަދުވެ، އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމުގައި ހުރި ދަތިތައް ކުޑަވެފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ.
މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި މީހުން ތިން އަހަރު ފަހުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، “ޕްލެސީބޯ” (ނުވަތަ އަސްލު ބޭހުގެ ބަދަލުގައި ދެވޭ އެއްޗެއް) ބޭނުންކުރި މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު، މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރި މީހުން ވަރުބަލިވުމާއި ނޭވާ ކުރުވުން ފަދަ އުނދަގޫތައް އިހުސާސްކުރާ މިންވަރު މަދެވެ. އަދި ހެދުން އެޅުމާއި ސިޑިން އެރުން ފަދަ ދިރިއުޅުމުގެ ޒަރޫރީ ކަންކަމުގައި ދިމާވާ ދަތިތައް ވެސް އެމީހުންގެ ކިބައިން ފެނުނީ މަދުންނެވެ.
އާންމުކޮށް ސިއްހީ ސަޕްލިމެންޓްތަކާ ގުޅޭ ބޮޑެތި ދިރާސާތަކުގައި ބަލަނީ އެ ބޭނުންކުރުމުން ކެންސަރު ނުވަތަ ހާޓް އެޓޭކް ފަދަ ބޮޑެތި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ މިންވަރަށެވެ. ނަމަވެސް، މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އަމިއްލައަށް ސިޑިން އެރުމާއި، ފެންވެރުމާއި، އަދި ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތްތައް ފަދަ ކަންކަން ކުރެވޭ މިންވަރު ދެނެގަތުމެވެ. މިއީ ދުވަސްވީ މީހަކު އެހެން މީހެއްގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި މިނިވަންކަމާއެކު ދިރިއުޅެވޭނެތޯ ނިންމާ އެންމެ މުހިންމު ކަންތައްތަކެވެ.
‘ފަންކްޝަނަލް ހެލްތު’ ނުވަތަ އަމިއްލައަށް ކަންކަން ކުރުމުގެ ގާބިލުކަމަށް އިސްކަންދިނުން
މި ދިރާސާ އިސްވެ ހިންގަވާފައިވަނީ މެޑިކަލް ކޮލެޖް އޮފް ޖޯޖިއާގެ ޕޯސްޓްޑޮކްޓޯރަލް ފެލޯއެއް ކަމަށްވާ ބަޔޫ ބީ. ބެކެލޭ އާއި ޕްރޮފެސަރު ޔަންބިން ޑޮންގް އެވެ.
އެ ބޭފުޅުންގެ ޓީމުން ބަލާފައިވަނީ ‘ފަންކްޝަނަލް ހެލްތު’ އަށެވެ. މިއީ މީހަކަށް ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރެވޭ އިހުސާސްތަކާއި، އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބާރު ހުރި މިންވަރުން ކުރެވޭ ކަންކަމަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ.
“މި މަސައްކަތުގެ ތަފާތަކީ، މީހުންނަށް އަމަލީ ގޮތުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރެވޭ އިހުސާސްތަކާއި އެމީހުންގެ ހަރަކާތްތެރިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އިސްކަންދިނުން،” ބެކެލޭ ވިދާޅުވިއެވެ.
ބޮޑެތި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް ހާޓް އެޓޭކެއް ޖެހުމުން އެކަން އެނގޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، ހަށިގަނޑުން ފެންނަ ކުދިކުދި އަލާމާތްތަކާއި ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރިމަތިވާ ހުރަސްތަކަކީ މިނެކިރަން އުނދަގޫ، އެކަމަކު އިންސާނާއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އިހުސާސްކުރެވޭނެ ކަންކަމެވެ.
ދިރާސާ ކުރިއަށްގެންދިޔަ ގޮތް
މި ހޯދުމުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ހިތުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރާ މީހުންނަށް ހާއްސަކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ “ކެންސަސް ސިޓީ ކާޑިއޯމައިއޯޕަތީ ކުއެސްޗަނަރ” އެވެ. މީގައި ބަލާފައިވަނީ ނޭވާ ކުރުވުމާއި، ވަރުބަލިވުމާއި، ފައި ދުޅަވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވާ މިންވަރަށެވެ. އަދި މިކަންކަމުގެ ސަބަބުން ހެދުން އެޅުމާއި، ފެންވެރުމާއި، ހިނގުމާއި، ސިޑިން އެރުމާއި، އަދި ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް ހުރަސްއެޅޭ މިންވަރު ދެނެގަނެފައިވެއެވެ.
ތިން އަހަރުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު، މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ނަތީޖާ، ޕްލެސީބޯ ބޭނުންކުރި މީހުންނަށްވުރެ މާ ބޮޑަށްވެސް ރަނގަޅެވެ. އެންމެ ބޮޑު ތަފާތެއް ފެނުނީ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް އިހުސާސްކުރަންޖެހޭ މިންވަރުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އަލާމާތްތައް ފެންނަ ތަކުރާރުމާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ހިމެނެއެވެ.
މި ނަތީޖާތަކަކީ ލެބޯޓްރީ ތަހުލީލުތަކަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ބައިވެރިން އަމިއްލައަށް ދީފައިވާ މައުލޫމާތުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ނަތީޖާތަކެކެވެ. މީހަކު ހިނގާ ބާރުމިން ނުވަތަ އަތުގެ ބާރު ހުރި މިންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މި ދިރާސާއިން ބަލާފައިވަނީ ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ ހާލަތު ހުރި ގޮތާ މެދު އެމީހުން ދެކޭ ގޮތަށެވެ. ބެކެލޭ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި ނަތީޖާއަކީ ވަރުބަލިވުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުން ނުވަތަ ފައި ދުޅަވުން ފަދަ އުނދަގޫތަކުގެ ސަބަބުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ހުރަސްއެޅޭ މީހުންނަށް ވަރަށް މުހިންމު މައުލޫމާތެކެވެ.
މިއީ ބޮޑު ދިރާސާއެއްގެ ބައެއް
މި ތަފާސްހިސާބުތައް ނަގާފައިވަނީ 60 އަހަރުން މަތީގެ 16,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވި ‘ކޮސްމޮސް’ ނަމަކަށް ކިޔާ ބޮޑު ދިރާސާއަކުންނެވެ. މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިން ބަހާލެވުނީ ކޮންމެ ދުވަހަކު މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރާ މީހުންނާއި، ކޮކޯ އެކްސްޓްރެކްޓް ބޭނުންކުރާ މީހުންނާއި، ދެބާވަތްވެސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ އިތުރުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޭނުންނުކުރާ މީހުންގެ މައްޗަށެވެ. ބައިވެރިންނަކަށް އެމީހުން ބޭނުންކުރަނީ ކޮން ބޭހެއްކަމެއް ނޭނގެއެވެ.
ކޮސްމޮސް ދިރާސާގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ މަލްޓިވައިޓަމިންގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ބަލިން ރައްކާތެރިކޮށްދޭތޯ ބެލުމެވެ. ނަމަވެސް އެ ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރުމަކުން ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ކޮކޯ އެކްސްޓްރެކްޓުން އާންމު ސިއްހަތަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނައި ނަމަވެސް، ހިތުގެ ބަލި (ކޮންޖެސްޓިވް ހާޓް ފެއިލިއާ) ހުންނަ މީހުންނަށް އޭގެ ފައިދާ ކުރާކަން ފާހަގަވިއެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައް ފުރިހަމަކުރުން
ކުލިނިކަލް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ނިއުޓްރިއެންޓްސް ނުވަތަ ކާނާގެ މާއްދާތައް ފުރިހަމަކޮށްދިނުމަކީ ހަނދާން ގަދަވުމަށާއި ވިސްނުން ތޫނުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ ކުރިން ކުރެވުނު ކޮސްމޮސް ދިރާސާއަކުންވެސް ވަނީ މަލްޓިވައިޓަމިންގެ ސަބަބުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ހަނދާން ބަލިވުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭކަން ހާމަވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މިފަހަރުގެ ދިރާސާގައި ބަލާފައިވަނީ އެކަންކަން ހިނގާ ސީދާ ސައިންޓިފިކް ގޮތްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، އޭގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށެވެ.
ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރާ އަސަރު
މި ދިރާސާއިން ފެނުނު ބަދަލުތަކަކީ ނިސްބަތުން ކުދި ބަދަލުތަކެއް ނަމަވެސް، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ކަނޑައެޅުމުގައި އެއީ ވަރަށް މުހިންމު ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް، ސިޑިން އަރާއިރު ނޭވާ ކުރުވުން ފަދަ ކުޑަ ކަމަކީވެސް ދެބުރި ގެއެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހަކަށް ކުރިމަތިވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
“ދުވަސްވީ މީހުންނަށް މި ހޯދުންތަކުން އެނގެނީ، ރަނގަޅު ކާނާއާއި ކަސްރަތުގެ ބަދަލުގައި ނޫން ނަމަވެސް، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު މަލްޓިވައިޓަމިންއެއް ބޭނުންކުރުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން ލިބޭނެ ކުރިއެރުމެއް ކަމެވެ،” ބެކެލޭ ވިދާޅުވިއެވެ.
މިދިޔަ މާޗް މަހު ޝާއިއުކުރި އެހެން ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ދެ އަހަރު ދުވަހު މަލްޓިވައިޓަމިން ބޭނުންކުރުމުން އިންސާނާގެ ޑީ.އެން.އޭ އަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ބަލާއިރު، މުސްކުޅިވުމުގެ މަރުހަލާ މަސްތަކަކަށް ލަސްކޮށްދެއެވެ.
ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށްވުރެ ބޮޑު ފައިދާއެއް
މީގެ ކުރިން ކުރެވުނު ދިރާސާތަކުން ބަލާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ބޮޑެތި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ މިންވަރަށެވެ. ނަމަވެސް މި ދިރާސާއިން އާ ކަމެއް ހާމަވެއްޖެއެވެ. އެއީ މަލްޓިވައިޓަމިންގެ ސަބަބުން އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި މީހާ ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރަށް އަންނަ ހެޔޮ ބަދަލެވެ.
މި ހޯދުންތަކުގެ މާނައަކީ މަލްޓިވައިޓަމިންއަކީ ރަނގަޅު ކާނާއާއި ކަސްރަތުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ އަގުހެޔޮ އަދި ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަ ސަޕްލިމެންޓެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ގިނަ ދުވަހު ހަރަކާތްތެރިކަމާއެކު އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ އުޅެވިދާނެތޯ ބެލުމަށް ހުޅުވުނު އާ ދޮރެކެވެ.
މި ދިރާސާގެ ފުރިހަމަ ނަތީޖާ ބެކެލޭ ހުށަހަޅުއްވާނީ 27 ޖުލައި 2026 ގައި މެރީލޭންޑްގައި ބާއްވާ އެމެރިކަން ސޮސައިޓީ ފޯ ނިއުޓްރިޝަންގެ އަހަރީ ބައްދަލުވުމުގައެވެ.
