ކާނާއަކީ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި އެއްޗަކަށް ނުވަތަ ނޫން އެއްޗަކަށް ވަނީ ކޮން ސަބަބުތަކަކާ ހުރެ ހެއްޔެވެ؟ އައު ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ދިގު މުއްދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބަލާއިރު، ކާނާ ބަދަލުކޮށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ (ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ) މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް މުހިންމީ އޭގައި އެކުލެވޭ ކާނާގެ ފައިދާ ނުވަތަ ނިއުޓްރިޝަނަލް ކޮލިޓީއެވެ.
200،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާއިން ހާމަވިގޮތުގައި، މީހެއްގެ ކާނާގެ ފައިދާހުރި މިންވަރާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ހަކުރުބަލީގެ ދެވަނަ ބާވަތާއި އަދި މަރުވުމުގެ ނުރައްކަލާ ދެމެދު ވަރުގަދަ ގުޅުމެއް އޮވެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވުމުގައި ކާނާ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރުގެ ސަބަބުން މާ ބޮޑު ތަފާތެއް ފާހަގައެއް ނުކުރެވުނެވެ.
ހާވާޑް ޓީ.އެޗް. ޗޭން ސްކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތުގެ ނިއުޓްރިޝަން ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ރިސާޗް ފެލޯ، ޑރ. ޝިއައޮވެން ވަންގް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގިނަ އަދަދަކަށް ޕްރޮސެސްކޮށްފައި ހުންނަ ކާނާ (އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް ފުޑްސް) އަކީ އާންމުކޮށް ކާނާގެ ފައިދާ މަދު އެއްޗެހި ކަމަށްވާތީ އެފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން މަދުކުރަން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް، ކާނާ ޕްރޮސެސްކުރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ގެއްލުންހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ދިރާސާގެ ނަތީޖާއަށް ބިނާކޮށް އޭނާ ލަފާދެއްވަނީ، ކާނާ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް އެކަނި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، މުޅި ޖުމްލަ ކާނާގެ ފައިދާއަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަށެވެ. އެގޮތުން ހޯލް ގްރެއިންސް، މޭވާ، ތަރުކާރީ، ނަޓްސް، ލެގިއުމްސް އަދި ފައިދާހުރި ތެޔޮ އެކުލެވޭ ގަސްގަހާގެހިން އުފައްދާފައިވާ ކާނާއަކީ، އޭގެ ތެރޭގައި ބައެއް ޕްރޮސެސްޑް ތަކެތި ހިމެނުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެހި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މި ހޯދުންތައް ވަންގް ހުށަހަޅުއްވާނީ މެރީލޭންޑްގެ ނޭޝަނަލް ހާބަރުގައި ޖުލައި 25 އިން 28 އަށް ބާއްވާ “ނިއުޓްރިޝަން 2026” ކޮންފަރެންސްގައެވެ.
ކާނާގެ ފައިދާހުރި މިންވަރާއި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާނާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރަކީ ގިނަ ފަހަރަށް ގުޅިފައިވާ ދެ ކަމެވެ. ގިނަ އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް ކާނާތަކުގައި ހަކުރާއި، ލޮނާއި އަދި ރިފައިންޑް ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް ގިނަ އަދަދަކަށް ހިމެނޭތީ، އެފަދަ ތަކެތި ގިނައިން ބޭނުންކުރުމަކީ ކާނާގެ ފައިދާ ދަށްވުމަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ވިޓަމިންސް އިތުރުކޮށްފައިވާ ސީރިއަލް، ހޯލް ގްރެއިން އުފެއްދުންތައް، ދަޅުގައި ބަންދުކުރި ބީންސް ނުވަތަ ގަސްގަހާގެހިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކިރަކީ ޕްރޮސެސްޑް ތަކެތި ކަމުގައިވިޔަސް، އޭގެއިން މުހިންމު ނިއުޓްރިއެންޓްސް، ފައިބަރު އަދި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްސް ފަދަ ފައިދާހުރި މާއްދާތައް ލިބިދެއެވެ.
މި ދިރާސާގައި ސައިންސްވެރިން މަސައްކަތްކުރީ ކާނާގެ ފައިދާހުރި މިންވަރާއި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރު ވަކިން ދެނެގަތުމަށެވެ. 1980 އިން 2020 އާ ހަމައަށް އެމެރިކާގެ 200،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ މަޢުލޫމާތު ބޭނުންކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާގައި، ބައިވެރިން ކެއުމުގައި ބޭނުންކުރާ ތަކެތީގެ ފެންވަރާއި އޭގެ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރު ވަޒަންކުރިއެވެ.
ބައިވެރިންގެ ކެއުމުގެ އާދަތަކަށް ބަލައި ސައިންސްވެރިން އެމީހުން ހަތަރު ގުރޫޕަކަށް ބަހާލިއެވެ.
- ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި – އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް (މިސާލަކަށް: ހޯލް ގްރެއިން ސީރިއަލް، ބަންދުކުރި މޭވާ)
- ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި – ކުޑަކޮށް ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ (މިސާލަކަށް: އޯޓްމީލް، ތާޒާ މޭވާ، ތަރުކާރީ ސަލަޑް)
- ސިއްޙަތަށް ގެއްލުންހުރި – އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް (މިސާލަކަށް: ފާސްޓް ފުޑް، ފްރެންޗް ފްރައިސް، ފޮނި ބުއިންތައް)
- ސިއްޙަތަށް ގެއްލުންހުރި – ކުޑަކޮށް ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ (މިސާލަކަށް: ހުދު ބަތް، މޭވާ ޖޫސް، އަލުވި)
ދިރާސާގެ ނަތީޖާއިން ދެއްކިގޮތުގައި، ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑަށް ބިނާވަނީ ކާނާގެ ފައިދާހުރި މިންވަރުގެ މައްޗަށެވެ. ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާ ކުޑައިރު، ސިއްޙަތަށް ގެއްލުންހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް އެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. އަދި ކޮންމެ ގުރޫޕެއްގައިވެސް، ކާނާ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރުގެ ސަބަބުން މި ނުރައްކަލަކަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.
މި ނަތީޖާއިން އެނގެނީ، ހަމައެކަނި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ބަލައިގެން ކާނާއަކީ ރަނގަޅު އެއްޗެއްކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ނުނިންމޭނެ ކަމެވެ. އެއީ ޕްރޮސެސްކޮށްފައި ހުންނަ ބައެއް ތަކެއްޗަކީ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ތަކެތި ކަމަށްވެފައި، ޕްރޮސެސް ނުކޮށް ހުންނަ ބައެއް ތަކެއްޗަކީ ސިއްޙަތަށް ގެއްލުންހުރި ތަކެތި ކަމަށް ވެދާނެތީއެވެ.
ޑރ. ވަންގް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، “ޕްރޮސެސްޑް ކާނާ ބޭނުން ނުކުރުމަށް” އެންމެންނަށް އާންމުކޮށް ލަފާދިނުމަކީ ކާނާގެ ފެންވަރު ދަށްވުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މީހުން އިސްކަންދޭންވީ ކާނާގައި ހިމެނޭ ފައިދާހުރި މާއްދާތައް ގިނަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށެވެ. އަދި ކާނާއާ ބެހޭ އިރުޝާދުތައް އެކުލަވާލުމުގައިވެސް، ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް، މެޑިޓަރޭނިއަން ޑައިޓް ފަދަ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންތަކަށް ބާރުއެޅުން މުހިންމު ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
