ކުޑަކުދިންގެ ހިތުގައި ޖެހޭ ކޮންމެ ލަކުނަކީ ބޭރު ބައެއްގެ ފަރާތުން ލިބޭ ލަކުނެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު، އެންމެ ފުން ޒަޚަމްތަކަކީ އެކުދިންދެކެ އެންމެ ލޯބިވާ މީހުންގެ ފަރާތުން، ގަސްދަކާ ނުލައި ވާރުތަވާ ޒަޚަމްތަކެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމައު ހިމެނޭހެން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި، މައިންބަފައިންނަކީ އާއިލާގެ އުފަލަށްޓަކައި ނުހަނު ބޮޑެތި ޤުރުބާނީތަކެއްވާ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މައިންބަފައިންގެ ކިބައިގައި ހައްލުނުކުރެވި ހުރި ނަފުސާނީ ބަލިމަޑުކަމާއި، ދާއިމީ ފިއްތުންތަކާއި ނުވަތަ ނަފުސާނީ ވޭންތަކެއް ހުރިނަމަ، ހަމައެކަނި ދޭ ލޯބިން ކުދިންގެ ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
އެމެރިކަން ފިޒިއޮލޮޖިކަލް އެސޯސިއޭޝަން އާއި ސީ.ޑީ.ސީ އިން ކުޑަކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަދާފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ނަފުސާނީ އަނިޔާއާއި، އަޅާނުލުމާއި، ހަރުކަށި ފާޑުކިޔުންތަކާއި ނުވަތަ އާއިލީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ބޮޑުވާ ކުދިންނަށް، ފަހުގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހާސްކަމާއި، ނަފުސާނީ ބަލިމަޑުކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފުސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވުމާއި، ގުޅުންތައް ބޭއްވުމުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
ނަފުސާނީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮނުވާ ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއަކީ ގޯސް ބެލެނިވެރިއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ކުޑައިރުގެ ހިތްދަތި ހަނދާންތަކެއް އުފުލަމުންދާ ބައެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަށް ފަރުވާ ހޯދައި، އެކަންކަމުން އަރައިނުގަނެވޭނަމަ، ހިތުގައި އޮންނަ ބިރުވެރިކަން “މާބޮޑަށް ރައްކާތެރިކުރުމަށް” ބަދަލުވެއެވެ. ހާސްކަން “މާބޮޑަށް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް” ބަދަލުވެއެވެ. ރުޅިވެރިކަން “ހަޅޭއްލެވުމަށް” ބަދަލުވެއެވެ. އަދި އަމިއްލައަށް ހާސިލްނުކުރެވި ހުރި ހުވަފެންތަކަކީ، ކުދިންގެ ކިބައިން އުންމީދުކުރާ ހަޤީޤަތާ ނުބައްދަލު ކަންތައްތަކަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ބައެއް ކުދިން ބޮޑުވަނީ އެކުދިންގެ އިޙުސާސްތަކަކީ އެއްވެސް އަގަކަށް ނުވަތަ މުހިންމު އެއްޗަކަށް ނުވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރަމުންނެވެ. ނުވަތަ އަބަދުވެސް އެހެން މީހުން ރުޅިނައިސް ބެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ދެކެމުންނެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމައު ހިމެނޭހެން ގިނަ މުޖުތަމައުތަކުގައި، ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ އަދިވެސް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. މައިންބަފައިން ކުށްވެރިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މާހިރުން ބާރުއަޅަނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށާއި، ކައުންސެލިންގް ހޯދުމަށާއި، އަދި ޖީލުން ޖީލަށް ވާރުތަވަމުން އަންނަ މިފަދަ ހިތްދަތިކަން ނައްތާލުމަށްޓަކައި ހެޔޮގޮތުގައި ދަރިން ބެލެހެއްޓުމަށެވެ.
ދަރިންނަކީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ އަމާނާތެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި، އަމިއްލަ ނަފުސާއި އާއިލާ ރައްކާތެރިކުރުމަށް މުއުމިނުންނަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީޘްކުރައްވާފައިވަނީ “ކުޑަކުދިންނަށް އޯގާތެރިނުވާ މީހަކީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުންމަތުގެ މީހެއް ނޫނެވެ.” އެކަލޭގެފާނުގެ އަމަލުފުޅުތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ދަރިން ބޮޑުކުރުމުގައި އޯގާތެރިކަމާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ހަމްދަރުދީއަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ސިފަތަކެއް ކަމެވެ.
ނަފުސާނީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮވުމަށްޓަކައި ފުރިހަމަ މައިންބަފައިންނަށް ވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ބޭނުންވަނީ އަމިއްލަ އުނި ސިފަތަކާމެދު ވިސްނައި، ބޭނުންވާ ވަގުތު އެހީތެރިކަން ހޯދައި، ބޮޑާކަމުގެ ބަދަލުގައި ކުރިއެރުން ޚިޔާރުކުރާ މައިންބަފައިންނެވެ. ރުޅީގެ ބަދަލުގައި ކެތްތެރިކަން، އަދި ފާޑުކިޔުމުގެ ބަދަލުގައި ވިސްނުންތެރިކަން އިސްކުރުމަކީ، ދުޅަހެޔޮ، އިތުބާރު ހުރި ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް އެޅޭ ބިންގަލެކެވެ.
ކޮންމެ ޖީލަކަށްވެސް އޮތީ ދެ އިޚުތިޔާރެކެވެ. އެއީ މާޒީގެ ހިތްދަތިކަން ތަކުރާރުކުރުން ނުވަތަ އެ ހިތްދަތިކަން ފިލުވައިދޭ ޖީލަށް ވުމެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ދަރިންނަށް ދެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ހަދިޔާއަކީ އެމީހުންގެ ފުރިހަމަކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، ނަފުސާނީ ރައްކާތެރިކަން ލިބިދޭނެ ފަދަ މާހައުލެއް ގާއިމުކޮށްދިނުމެވެ.
