ކައިވެނީގެ ހުށަހެޅުން
ރަށުގެ ހަމަހިމޭން މާހައުލަށް ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން ފެތުރިގެން ދިޔައީ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކުގައެވެ. ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގައި ޖެހިފައި އަންނަ ފިނި ރޯޅިތައް ގޭގެ ކުޑަދޮރުގެ ދާރައިން އެތެރެއަށް ވަންނަމުން ދިޔައިރު، މަރިޔަމް އިނީ އޭނާގެ ކުޑަ ކޮޓަރީގެ އެނދުމަތީގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ތަސްބީޙަފަތީގެ އޮށްތަކުން ފަހަރަކު އޮށަކުން ގުނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އޭނާގެ ސިކުނޑި ދަތުރުކުރަމުން ދިޔައީ ވަރަށް ދުރަށެވެ. މަންމަ ގެނެސްދިން ޚަބަރަކީ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ އޮއިވަރު މުޅިން ބަދަލުކޮށްލާނެ ފަދަ ޚަބަރެކެވެ. މުޅި ރަށުގައިވެސް މީހުން އޭނާގެ ނަން ކިޔައި އުޅެނީ ފާޑުކިޔުމާއި ނަފްރަތުގެ ރާގުގައެވެ. އެހެންކަމުން މިފަދަ ހުށަހެޅުމެއް އައުމަކީ އޭނާގެ ހިތަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ގެނުވި ކަމެކެވެ.
އެ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅި ޒުވާނަކީ އެ ރަށަށް އުފަން، ނަމަވެސް ވަޒީފާގެ ސަބަބުން ވެރިރަށް މާލޭގައި ދިރިއުޅެމުން އަންނަ އުމުރުން 26 އަހަރުގެ އިބްރާހީމެވެ. އިބްރާހީމަކީ ކުޑައިރުއްސުރެ ވެސް އަޚްލާޤު ރަނގަޅު، މީހުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރާ، އަދި ދީނީ ކަންކަމަށް ފަރުވާތެރި ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާ ކިޔެވުން ނިންމުމަށްފަހު މާލޭގެ ބޮޑު ކުންފުންޏެއްގައި ޒިންމާދާރު، ރަނގަޅު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރަމުން ދިޔައެވެ. ރަށަށް އޭނާ އަންނަނީ އަހަރަކު އެއްފަހަރު ނުވަތަ ދެފަހަރު ޗުއްޓީއަށެވެ. އެހެންކަމުން، ރަށުތެރޭގައި ހިނގާ ކުދިކުދި ދެބައޮޑުވުންތަކާއި، މީސްމީހުންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ވާހަކަތައް ދައްކައި އުޅޭ މާހައުލާ އިބްރާހީމް ހުންނަނީ ވަރަށް ދުރުގައެވެ. އޭނާއަކީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ކުރިއެރުވުމަށާއި، އާއިލާއަށް ޚިދުމަތްކުރުމަށް އިސްކަންދޭ ހަރުދަނާ ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ.
އިބްރާހީމްގެ ޢާއިލާއަކީވެސް ރަށުގެ އެންމެންގެ އިޙްތިރާމާއި ޤަދަރު ލިބިފައިވާ، ދީންވެރި އަދި މާތް ޢާއިލާއެކެވެ. އެ ޢާއިލާއިން މަރިޔަމްގެ ކައިވެންޏަށް އެދި ހުށަހެޅީ އެއްވެސް ކަމެއް ނޭނގިއެއް ނޫނެވެ. މީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން މަރިޔަމްގެ ހަޔާތުގައި ހިނގައިދިޔަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއާއި، އޭނާއަށް ކުރެވުނު ކުށުގެ ޚަބަރު އެ ޢާއިލާއަށް ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ވިސްނުމަކީ އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ފުން ވިސްނުމެކެވެ. އިންސާނަކަށް ކުށެއް ކުރެވުމަކީ އޭނާގެ މުޅި އުމުރަށް އޮތް ބަދުނާމަކަށް ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި، ތައުބާވެ އިޞްލާޙުވާ މީހާއަށް އިސްލާމްދީނުގައި އޮތް ތަނަވަސް ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭނެ ކަމަށް އެމީހުން ފުރިހަމައަށް ޤަބޫލުކުރިއެވެ. މަރިޔަމްގެ ވޭތުވެދިޔަ ތިން އަހަރުގެ ދިރިއުޅުމާއި، އޭނާގެ ތަޤުވާވެރިކަމާއި، މަޑުމައިތިރިކަން ވަނީ އެ ޢާއިލާގެ ހިތްތައް ފަތަޙަކޮށްފައެވެ.
ނަމަވެސް، މި ޚަބަރު މަރިޔަމްގެ ތިމާގެ މީހުންނާ ހަމައަށް ފޯރުމާއެކު، މަންޒަރު މުޅިން ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އެމީހުން މި ކައިވެނި ދެކުނީ މަރިޔަމްގެ އުފާވެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް، މުޅި ޢާއިލާގެ ގެއްލިފައިވާ އަބުރާއި ޢިއްޒަތް އަލުން އަނބުރާ ހޯދުމަށް ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުޞަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރަށު މީހުން އެ ޢާއިލާއަށް އަމާޒުކުރަމުން ދިޔަ ވިހަ ބަސްތަކާއި މަލާމާތްތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، އިބްރާހީމް ފަދަ ޤަދަރުވެރި ޒުވާނަކާ މަރިޔަމް ގުޅުމަކީ މުޅި ޢާއިލާގެ މޫނުމަތި ރީތިވާނެ ކަމެއް ކަމުގައި އެމީހުން ދެކުނެވެ. ތިމާގެ އެކި މީހުން ގޭގެ ދޮރުމައްޗަށް އެއްވެ، މަރިޔަމްގެ ކުރިމަގު އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެދުމަށްޓަކައި ބައްޓަންކުރަން ރާވަމުން ދިޔައެވެ.
އެއްދުވަހަކު ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައި މަރިޔަމްގެ ބޮޑުދައިތައަކު އެ ގެއަށް އައިސް، މަރިޔަމްގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ މަރިޔަމަށް ވިސްނައިދޭން ފެށިއެވެ. “މަރިޔަމް! މިއީ ކަލެއަށް ލިބޭނެ އެންމެ ފަހު ފުރުޞަތު. އިބްރާހީމް ފަދަ ޒުވާނަކު ކަލެއާ އިންނަން އެއްބަސްވުމަކީ ލައްކަ ނަސީބު. މި ރަށު މީހުންގެ ވިހަ ދޫތަކުން ސަލާމަތްވެގެން، މި ރަށް ދޫކޮށް މާލެއަށް ދެވެން އޮތް ހަމައެކަނި މަގަކީ މިއީ. އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކޮށް މި ކައިވެންޏަށް އަވަހަށް އެއްބަސްވޭ!” ބޮޑުދައިތަގެ ވާހަކައިގައި ހުރި ހަރުކަށިކަމާއި ކުށްވެރިކުރުމުގެ ރާގުން މަރިޔަމްގެ ހިތް ކުދިކުދިވެގެން ދިޔައެވެ.
މިފަދަ ވާހަކަތަކުން މަރިޔަމްގެ ހިތަށް ލިބުނީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ފުން ވޭނެކެވެ. އޭނާއަކީ އިޙްސާސްތަކަކާއި އަމިއްލަ ވިސްނުމެއް ހުރި އިންސާނެއްގެ ބަދަލުގައި، މުޖުތަމަޢުގައި އޮތް “ބޮޑު މައްސަލައެއް” ނުވަތަ އަވަހަށް ހައްލުކޮށް ނިންމާލަންޖެހޭ “ބުރައެއް” ގެ ގޮތުގައި އެންމެން ދެކޭ ކަމުގެ އިޙްސާސް އޭނާއަށް ކުރެވުނެވެ. ޢާއިލާގެ އަބުރު ސަލާމަތްކުރަން ގެންގުޅޭ އައްޑަނައެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ބޭނުންކުރަން އުޅޭ ފަދަ އިޙްސާސެއް ކުރެވި، އޭނާގެ ޟަމީރު މިކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކޮޅުހެދިއެވެ. ކައިވެންޏަކީ މީހުންގެ ދޫތައް ބަންދުކުރަން ކުރާ މުޢާމަލާތެއް ނޫން ކަމާއި، އެއީ ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ލޯތްބާއި އިޙްތިރާމާއި ތެދުވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ މާތް ގުޅުމެއްކަން އޭނާ އަބަދުވެސް ޤަބޫލުކުރިއެވެ.
ހިތުގެ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެ، ކަރުނަތައް ހިފަހައްޓަން ދަތިވުމުން، މަރިޔަމް އޭނާގެ މަންމަ ޚަދީޖާގެ ގާތަށް ގޮސް އިށީނދެލިއެވެ. ގޭގެ ފެންޑާގައި އިށީނދެ އިން މަންމަގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިލަމުން، ފެންކަޅިވެފައިވާ ދެލޮލާއެކު އޭނާގެ ހިތުގެ ކަންބޮޑުވުން ބަންޑުންކޮށްލިއެވެ. “މަންމާ! އިބްރާހީމް ހަޤީޤަތުގައިވެސް އަހަންނާ ކައިވެނިކުރަން ބޭނުންވަނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ހިތުން އެދިގެންތަ؟ ނުވަތަ މިއީ އޭނާގެ ޢާއިލާއިން މަޖުބޫރުކޮށްގެން، ނޫނީ އަހަންނަށް ހަމްދަރުދީވެގެން، އަހަރެން މި ޙާލަތުން ސަލާމަތްކޮށްދޭން ވެގެން ކުރާ ކަމެއްތަ؟ ހަމްދަރުދީގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ކައިވެންޏަކުން އަހަންނަށް ދުވަހަކުވެސް ޙަޤީޤީ އުފަލެއް ލިބިދާނެތަ؟”
ޚަދީޖާ އޭނާގެ ލޯބިވާ ދަރިފުޅުގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލަމުން، ފުން ވިސްނުމަކަށްފަހު ޖަވާބުދިނެވެ. “ދަރިފުޅާ، އިންސާނުންގެ ހިތްތަކުގައިވާ ސިއްރުތައް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހަމައެކަނި ﷲ. އިބްރާހީމްގެ ހިތުގައި އޮތް އެއްޗެއް މަންމައަކަށް ނޭނގޭ. އެ ޢާއިލާއިން ކިތަންމެ ހެޔޮ ހިތުން ވާހަކަދެއްކި ނަމަވެސް، އިބްރާހީމްގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭނީ ދަރިފުޅު އޭނާއާ ބައްދަލުކޮށް، އޭނާގެ އަޑުން އެ ވާހަކަތައް އަޑުއެހުމުން. މަންމަ ދަރިފުޅަކަށް އެއްވެސް ކަމަކަށް މަޖުބޫރެއް ނުކުރާނަން.”
މަންމަގެ ވިސްނުންތެރި ޖަވާބަށްފަހު، މަރިޔަމް ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދަމުނަމާދުކޮށް، އިސްތިޚާރާ ނަމާދުކުރިއެވެ. ހިތަށް ހަމަޖެހުމާއި ތަސައްލީ ލިބުމުން، ދެ ޢާއިލާގެ ބޮޑެތި މީހުންގެ ހާޒިރުގައި އިބްރާހީމާ ބައްދަލުކުރުމަށް އޭނާ އެއްބަސްވިއެވެ. އެއީ ދީނީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް އިންތިޒާމު ކުރެވުނު ބައްދަލުވުމެކެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހަވީރު، އިބްރާހީމާއި އޭނާގެ މައިންބަފައިން މަރިޔަމްމެންގެ ގެއަށް އައެވެ. މަރިޔަމްގެ ގޭގެ ސިޓިންގރޫމުގައި ދެ ޢާއިލާގެ މީހުން އިށީނދެ ތިބިއިރު، މުޅި މާހައުލުގައި ވަނީ އާދަޔާޚިލާފު ހަމަހިމޭންކަމެކެވެ. މަރިޔަމް އިނީ އޭނާގެ މަންމަގެ ކައިރީގައި، ބޮޑު ކަޅު ބުރުގާއިން މުޅި ހަށިގަނޑު ނިވާކޮށް، އިސްދަށަށް ޖަހައިގެންނެވެ. އޭނާގެ އަތްފައި ވަނީ ގަނޑުފެންކޮޅެއް ފަދައިން ފިނިވެފައެވެ. މޭގެ ތެޅުން އިންތިހާއަށް އަވަސްވެފައިވީއިރު، ހިތުގައި ހިނގަމުން ދިޔައީ ކޮޅެއް ނެތް ވަހުމްތަކާއި ބިރުވެރިކަމެވެ.
ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށްފަހު، ދެ ޢާއިލާގެ ބޮޑެތި މީހުން މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހު، އިސްލާމީ ޙުދޫދުގެ ތެރެއިން ދެމީހުންނަށް ވާހަކަދެއްކޭނެ ގޮތަށް ކުޑަކޮށް ދުރަށް ޖެހިލިއެވެ. އެއީ ދެމީހުންގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ސާފުކުރުމަށް ދެވުނު މުހިންމު ފުރުޞަތެކެވެ. މަރިޔަމް އިނީ އިސްއުފުލައި ބަލައިލަންވެސް ނުކެރިފައެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓިފައި ހުރީ ތަޅުންމައްޗަށެވެ.
ހަމަހިމޭންކަން ފޫއަޅުވައިލީ އިބްރާހީމްގެ މަޑުމައިތިރި، ނަމަވެސް ސާބިތު އަޑުންނެވެ. އޭނާގެ އަޑުގައި އެއްވެސް ޖެހިލުންވުމެއް ނެތެވެ. “މަރިޔަމް! އަހަރެން މި ވާހަކަ ފަށަން ބޭނުމީ ފުރިހަމަ ތެދުވެރިކަމާއެކު. މަރިޔަމްގެ މާޒީގައި ހިނގައިދިޔަ ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކަ އަހަންނަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ. އަހަރެންގެ ޢާއިލާއިންވެސް އަދި އެހެން މީހަކުވެސް އަހަންނަށް އެކަން ސިއްރެއް ނުކުރޭ. ރަށުތެރޭގައި ދެކެވޭ ހުރިހާ ވާހަކައެއްވެސް އަހަރެންގެ ކަންފަތާ ހަމައަށް ވަނީ އައިސްފަ.”
މި ބަސްތައް އިވުމާއެކު މަރިޔަމްގެ ހިތް ބިރުން ތެޅިގަތެވެ. އޭނާގެ ލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވާން ފެށިއެވެ. އޭނާ ހީކުރީ ދެން އަންނާނީ އޭނާގެ މާޒީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިއްވާނެ ހުކުމެއް ނުވަތަ އެހެން މީހުން ފަދައިން އޭނާ ކުށްވެރިކޮށް ދައްކާނެ ވާހަކަތަކެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިބްރާހީމްގެ ދުލުން ދެން ބޭރުވީ މަރިޔަމް ދުވަހަކުވެސް އުންމީދު ނުކުރާ ފަދަ އޯގާތެރި، އަގުހުރި ބަސްތަކެކެވެ.
“އެކަމަކު އަހަރެން މިއައީ މަރިޔަމްގެ މާޒީ ކޮނެ، އޭގެ މައްޗަށް މަރިޔަމަށް ފާޑުކިޔައި ކުށްވެރިކުރާކަށް ނޫން،” އިބްރާހީމް ނުހަނު މަޑުމައިތިރިކަމާއި އިޙްތިރާމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “ފާއިތުވެދިޔަ ދުވަސްތަކަކީ އެއްވެސް އިންސާނަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން. ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް ކުށެއް ކުރެވިދާނެ. އަހަރެން ބަލަނީ މަރިޔަމްގެ ތައުބާއާއި، މިއަދު މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި ﷲ އަށް އޮތް ބިރުވެތިކަމަށް. އަހަރެން ބޭނުމީ މަރިޔަމްގެ ހިތުގައިވާ އުންމީދުތައް ދެނެގަންނަން. މަރިޔަމް ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަހަލަ މުސްތަޤުބަލެއް ބިނާކުރަން؟ މަރިޔަމްގެ ހަޔާތުން ދެކެން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަހަލަ ދިރިއުޅުމެއް؟”
އިބްރާހީމްގެ މި ފުން، އޯގާތެރި ސުވާލު ވެގެން ދިޔައީ މަރިޔަމްގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވި ހުރިހާ ބިރުވެރިކަމަކާއި ނުތަނަވަސްކަމެއް އެއްކޮށް ފޮހެލައިދިން އަގުހުރި ބަސްތަކަކަށެވެ. މުޅި އުމުރުގައި އޭނާއާ ދިމާވި ކޮންމެ މީހަކު ސުވާލުކުރީ އޭނާގެ ފާއިތުވެދިޔަ ކުށްތަކާއި މާޒީގެ އަނދިރި ޞަފްޙާތަކާ ގުޅޭގޮތުންނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތުގެ އަޑު އަހައި، މުސްތަޤުބަލާމެދު އޭނާ ދެކޭ ހުވަފެންތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރި ފުރަތަމަ އިންސާނަކީ އިބްރާހީމެވެ. އެ ބަސްތަކުން ދޭހަކޮށްދިނީ އޭނާއަކީ އަދިވެސް އުންމީދެއް އޮތް، އިޙްތިރާމް ޙައްޤު އިންސާނެއް ކަމެވެ.
މަރިޔަމް މަޑުމަޑުން އިސްއުފުލައި، އިބްރާހީމްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފެންނަން ހުރީ ފުރިހަމަ ތެދުވެރިކަމާއި، ހިތްހެޔޮކަމެވެ. އެއްވެސް މަލާމާތެއް، ކުށްވެރިކުރުމެއް ނުވަތަ ކިބުރުވެރިކަމެއްގެ އަސަރެއް އެ ދެލޮލަކުން ނުފެނުނެވެ. މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި ބިރުވެރިކަމުގެ ބަދަލުގައި އުފެދުނީ އަމާންކަމުގެ އިޙްސާސެކެވެ.
ހިތަށް ވެރިވި ލުއިކަމާއެކު، މަރިޔަމް މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން ޖަވާބުދިނެވެ. “އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ﷲ ގެ ރުއްސެވުން ލިބޭނެ ފަދަ އަމާން، ދީންވެރި އަދި ސާދާ ދިރިއުޅުމެއް. މާޒީގެ ބިރުވެރިކަމެއް ނެތި، ހިތްހަމަޖެހުމާއެކު އަޅުކަންކޮށް، ދެދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަން ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާ ހެޔޮލަފާ ޢާއިލާއެއް ބިނާކުރުން.”
އިބްރާހީމް ހިނިތުންވެލަމުން ބޯޖަހައިލިއެވެ. އެ ޖަވާބުން އިބްރާހީމްގެ ހިތްވެސް ފުރިގެން ދިޔައެވެ. އެ ބައްދަލުވުން ނިމިގެން ދިޔައީ މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި އައު އުންމީދެއްގެ ބިންގާ އަޅަމުންނެވެ. އޭނާއަކީ ހައްލުކުރަންޖެހޭ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމާއި، މާޒީ ކިތަންމެ ހިތި ނަމަވެސް، ޞަބްރުކޮށް ﷲ އަށް ވަކީލުކުރާ އަޅަކަށް ހެޔޮ ރަޙްމަތުގެ ދޮރުތައް އަބަދުވެސް ހުޅުވިފައި ހުންނާނެކަން މިއަދު އޭނާއަށް ފުރިހަމައަށް ސާބިތުވެގެން ދިޔައެވެ. މިއީ މަރިޔަމްގެ ހަޔާތުގެ އައު ފަތިހެއްގެ ފެށުމެވެ. ޞަބްރުގެ މަތިވެރި މޭވާ ލިބެން ފެށިކަމުގެ އަލިގަދަ ނިޝާނެކެވެ.
(ނުނިމޭ)
