ކަނޑުގެ ސަތަހައަށްވުރެ 8،849 މީޓަރު އުސްމިނުގައި ހުންނަ މައުންޓް އެވަރެސްޓަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ހިސާބެވެ. ނަމަވެސް، މި ފަރުބަދައިގެ އެންމެ އުސްމިނުގައި ފައިތިލަ ޖައްސައިގެން ތިބޭ މީހުންގެ ފައިދަށުގައިވާ ހިލަތަކުން ފެންނަން އޮތީ މުޅިން ތަފާތު މާޒީއެކެވެ. އެއީ އެއްދުވަސްވަރެއްގައި ގަދީމީ ކަނޑެއްގެ ތަޅުންގަނޑުގެ ބައެއްކަމުގެ ހެކިތަކެވެ.
އެވަރެސްޓްގެ އެންމެ އުސް ހިސާބުގެ ހިލަތައް ނިސްބަތްވަނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި “ޗޯމޯލަންގްމާ ފޯމޭޝަން” ނުވަތަ “އެވަރެސްޓް ލައިމްސްޓޯން” އަށެވެ. މިއީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 450 އާއި 470 މިލިއަން އަހަރު ކުރިން، އޯޑޯވީޝިއަން ދައުރަށް ނިސްބަތްވާ، ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ފޮސިލް އެކުލެވޭ ފަށަލައެކެވެ. ބިންގަޑުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މި ހިލަތަކުގެ ތެރޭގައި ޓްރައިލޯބައިޓްސް، އޮސްޓްރަކޮޑްސް އަދި ކްރިނޮއިޑްސް ފަދަ ގަދީމީ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ބައިތައް ރައްކާވެފައިވެއެވެ.
ޖަޕާނުގެ ޖިއޮލޮޖިސްޓެއް ކަމަށްވާ ހަރޫޓަކާ ސަކާއީ އާއި އޭނާގެ އެކުވެރިން 2005 ވަނަ އަހަރު ޝާއިޢުކުރި ދިރާސާއެއްގައި، އެވަރެސްޓްގެ އުސް ހިސާބުތަކުން ފެނުނު ފޮސިލް ހުރި ހިލަތައް ތަހުލީލުކޮށް، އެއީ ކަނޑުގެ އަޑީގައި އުފެދިފައިވާ އެއްޗެއްކަމުގެ މުހިންމު ހެކިތައް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.
މީގެ އެތައް މިލިއަން އަހަރެއް ކުރިން، މި ސަރަހައްދަކީ ހޫނު ކަނޑުގެ މާހައުލެކެވެ. ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ބައިތަކާއި ކަނޑު އަޑީގެ ކުނިބުނިތައް ޖަމާވެ، ޒަމާންތަކެއްވީ ފަހުން އެ ތަކެތި ހަރުވެ ލައިމްސްޓޯން ނުވަތަ ފަށަލަ ހިލައަށް ބަދަލުވީއެވެ.
އޭގެ މާ ފަހުން، މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 55 މިލިއަން އަހަރު ކުރިން، އިންޑިއާގެ ޓެކްޓޯނިކް ޕްލޭޓް އުތުރަށް ދަތުރުކޮށް ޔޫރޭޝިއަން ޕްލޭޓާ އެރިއެވެ. މި ބޮޑު ކުރިމަތިލުމުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ގަދަ ބާރާއެކު، ބިމުގެ ފަށަލަތައް ފިތި، ފަތްޖެހި، މައްޗަށް އުފުލިގެން ދިޔައެވެ. މިއީ ހިމަލަޔާ ފަރުބަދަ ބޭންތައް އުފެދެން މެދުވެރިވި ސަބަބެވެ.
މިގޮތުން، އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރިން ކަނޑުގެ އަޑީގައި އުފެދުނު ފަށަލަތައް، މިއަދު މިވަނީ އެތައް ހާސް މީޓަރެއް މައްޗަށް އުފުލި އުޑާ ހަމައަށް ފޯރާފައެވެ.
މީގެ ނަތީޖާއަކީ ދުނިޔޭގެ ބިންގަނޑަށް އައި އެންމެ އަޖައިބުކުރުވަނިވި ބަދަލު ފެންނަން އޮތުމެވެ. އެއީ ގަދީމީ ކަނޑެއްގެ ތެރޭގައި އުފެދުނު ހިލަތައް، މިއަދު ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ފަރުބަދައިގެ ކުރީގައި ހުރުމެވެ.
އަދިވެސް ބަދަލުވަމުންދާ ފަރުބަދައެއް
އެވަރެސްޓަކީ އޭގެ އުފެދުން މުޅިން ނިމިފައިވާ ތަނެއް ނޫނެވެ. އިންޑިއާ އަދި ޔޫރޭޝިއަން ޕްލޭޓްތައް އަދިވެސް ދަނީ އެއްޗެއް އަނެކައްޗާ ކައިރިވަމުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގިރުމާއި، ބިންހެލުންތަކާއި އަދި ބިމަށް އަންނަ އެހެނިހެން ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހިމަލަޔާ ފަރުބަދަތަކަށް ދަނީ މެދުނުކެނޑި ބަދަލުތައް އަންނަމުންނެވެ.
އެހެންކަމުން، މައުންޓް އެވަރެސްޓްގެ އެންމެ ކުރީގައި މީހަކު ހުންނައިރު، އެ ހުރެވެނީ ހަމައެކަނި ފަރުބަދައެއްގެ މަތީގައެއް ނޫނެވެ. އެ ހުރެވެނީ މީގެ އެތައް މިލިއަން އަހަރެއް ކުރިން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ހެކިތައް ރައްކާކުރެވިފައިވާ ހިލަތަކެއްގެ މަތީގައެވެ.
“އެވަރެސްޓަކީ ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ސައްލާއެކޭ” ބުނާ ބުނުމަކީ ހަމައެކަނި އަދަބީ ބަހެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހަތުގައިވާ ސައިންސަކީ ހަޤީޤަތެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މި “ފުރާޅުގައި” ހުރީ އެއްދުވަސްވަރެއްގައި ކަނޑުގެ ފުން މިނުގައި އުފެދުނު ހިލަތަކެވެ.
