“މަންމާ، އާދޭސްކޮށްފައި ބުނަން. މިކަން އުނދަގޫ ނުކުރޭ.”
އަހަންނަށް ހެވުނެވެ. އެއީ މަޖާވެގެންނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ކުރާނެ އެހެން ކަމެއް ނޭނގުމުން ހިތް ހޭނީއެވެ.
“އުނދަގޫ ކުރަނީއޭ؟” އަހަރެން އެ ފޮށިތަކަށް އިޝާރާތް ކުރީމެވެ. “ކަލޭމެން އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ފޮށިފޮށްޓަށް އަޅާފައި، މިކަން އުނދަގޫ ނުކުރާށޭ ބުނާއިރު ކަލޭމެންނަށް ކިހިނެއް ހީވަނީ؟”
“މަންމާ..”
“މިއީ އަހަރެންގެ ގެ.” އަހަރެންގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ. “ޙަސަނާއި އަހަރެން މިގެ ބިނާކުރީ.”
އިބްރާހީމް އިސްޖަހާލިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޖަވާބު ދިނީ މަރިޔަމެވެ.
“މަންމަ މިހާރު ތިއީ މުސްކުޅިއެއް. މަންމައަށް އުޅެން ފަސޭހަ ތަނެއް ބޭނުންވާނެ.”
“ފަސޭހަ ތަނެކޭ؟”
“މަންމައަކަށް ދެން މިވަރުގެ ގެއެއް ނުބެލެހެއްޓޭނެ.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
“އަހަރެން ވެއްޓުނީ އެންމެ ފަހަރަކު.”
“މަންމަ އޮޕަރޭޝަން ކުރި.”
“އަހަރެން މިދަނީ ރަނގަޅުވަމުން.”
“މަންމައަށް ބެލެހެއްޓުންތެރިކަން ބޭނުންވޭ.”
އަހަރެން އިބްރާހީމަށް ބަލާލީމެވެ.
“އެހެންވިއްޔާ އަހަރެން ބަލައިދީ.”
ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. އަހަންނަށް ކަންތައް ވީގޮތް ވިސްނުނީ އެވަގުތުއެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ ސިއްޙަތާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ ގެޔާ ބެހޭ ކަމެކެވެ. އަހަރެން އަސާގަނޑުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާލީމެވެ.
“އަހަރެން ރިޝްފާ ދެކެލަން ބޭނުން.”
މަރިޔަމް ވަގުތުން އޭނާގެ ދަރިފުޅު އޭނާގެ ފަހަތަށް ލިއެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް ކުދިކުދިވިހެން އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
“ރިޝްފާ..”
މާމަ ދަރިފުޅު ބިރުގެންފައިވާ ދެލޮލުން އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ.
“މާމާ..”
މަރިޔަމް އެކުއްޖާ ދުރަށް ގެންދިޔައެވެ.
“އެކުއްޖާ އޮޅުވާނުލާ.”
އަހަރެން އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް އިބްރާހީމަށް ބަލާލީމެވެ.
“ދަރިފުޅު ހަމަ މިކަން މިގޮތަށް ވިޔަދެނީތަ؟”
އޭނާ ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. އެ ހިމޭންކަމަކީ އޭނާގެ ޖަވާބެވެ. އަހަރެން އެނބުރިލީމެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެން ހިނގައިގަތުމުގެ ކުރިން އިބްރާހީމް އަހަރެންގެ ނަމުން ގޮވާލިއެވެ. “މަންމާ.”
އަހަރެން މަޑުކޮށްލީމެވެ. އޭނާ މޭޒުމަތިން މުށިކުލައިގެ ސިޓީއުރައެއް ނެގިއެވެ.
“މަންމަ މި ލިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރި.”
އޭނާ އެ ލިޔުންތައް އަހަންނަށް ދިނެވެ. އަހަރެން އެ ސިޓީއުރަ ހުޅުވިއިރު އަތް ތުރުތުރުލައެވެ. ފުރަތަމަ، އެ ލިޔުންތައް ކިޔަން އުނދަގޫވިއެވެ. ދެން އަހަންނަށް އަހަރެންގެ ސޮއި ފެނުނެވެ. އަހަރެން އެއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ. އެއްފަހަރުއެވެ. ދެފަހަރުއެވެ. ތިންފަހަރުއެވެ. އަހަރެންގެ ބޮލަށް އެނބުރުން އެރިއެވެ. އެއީ ގޭގެ މިލްކުވެރިކަމާއި ބާރުތައް ބަދަލުކުރުމުގެ ލިޔުމެކެވެ. އަހަރެންގެ ގެއެވެ. އަހަރެންގެ ފައިސާއެވެ. އަހަރެންގެ މުދަލެވެ. އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ސޮޔެވެ.
ހޮސްޕިޓަލުގައި އަހަރެން އޮއްވާ މަރިޔަމް ޒިޔާރަތްކުރި ދުވަސް އަހަރެން ހަނދާންވިއެވެ. އޭނާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ލިޔުންތަކެއް ގެނައެވެ.
“މަންމާ، މިއީ އިންޝުއަރެންސާއި ހޮސްޕިޓަލުގެ ކަންކަމާ ބެހޭ ލިޔުންތަކެއް.” އޭނާ އޯގާތެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “މަންމަ ހަމައެކަނި މިތަނުގަޔާއި މިތަނުގައި ސޮއިކޮށްލާ. ބާކީ ހުރި ކަންކަން އިބްރާހީމް ބަލާނެ.”
އަހަރެން އޭނާއަށް އިތުބާރު ކުރީމެވެ. އިތުބާރު ނުކުރަންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަހަރެންގެ މާމަ ދަރިންގެ މަންމައެވެ. އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ދަރިއަކު ފަދައިން އަހަރެން ކަންތައް ކުރި މީހާއެވެ.
އަހަރެން އެންމެ ފަހު ސަފުހާއަށް އަނެއްކާވެސް ބަލާލީމެވެ. އެއީ އިންޝުއަރެންސެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤާނޫނީ ލިޔުމެކެވެ. އަހަރެންގެ ގެ ބަދަލުކުރެވިއްޖެއެވެ. އަހަރެން ރައްކާކުރި ފައިސާ، އަހަރެން ނުދަންނަ ބާރުތަކެއްގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. އަހަރެންގެ އަރުބެދުނެވެ. “ކީއްވެ؟”
އިބްރާހީމް ހުރީ އުނދަގޫވެފައެވެ. “މަންމާ، އަހަރެމެންނަށް މިގެ ބޭނުންވީ.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ. “ދަރިފުޅަށް އަހަރެންގެ ގެ ބޭނުންވީއޭ؟”
އޭނާ އެއްޗެއް ނުބުންޏެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލީމެވެ. “އެހެންވިއްޔާ ދަރިފުޅު އަހަރެން ގާތު އަހަންވާނެއެއްނު.”
އޭނާ އިސްޖަހާލިއެވެ. އެކަމުން ލިބުނު ތަދު، ރުޅިއަށްވުރެ ބޮޑެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާ ކުރި ކަންތަކުގެ ނުބައިކަން އޭނާގެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ދިމާލެއްގައި ޤަބޫލުކުރެވޭތީއެވެ. އަހަރެންގެ ލިޔުންތައް އެއްކުރީމެވެ. އަދި އެންމެ ކުޑަ ފޮށި ނެގީމެވެ. އެ ފޮށި އަހަންނަށް މާ ބަރެވެ. އަހަރެން ވެއްޓެން އުޅުނެވެ. ޓެކްސީ ޑްރައިވަރު ދުވެފައި އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. “ބަލައިގެން، ދައްތާ.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލާލީމެވެ. “އަހަރެން ކޮންމެވެސް ތަނަކަށް ގެންގޮސްދީ.”
“ކޮންތާކަށް؟”
އަހަރެން އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް ނޫކުލައިގެ ދޮރާއްޓަށް ބަލާލީމެވެ. “ކޮންމެ ތަނަކަށް ވިޔަސް ހެޔޮ.”
ހުޅުމާލޭގެ ހޮޓާ ކޮޓަރިއަކީ ކުޑަ، ސާފުތާހިރު، އަދި ބީރައްޓެހި ތަނެކެވެ. އެރޭ އަހަރެން އިނީ އެނދުގެ އަރިމަތީގައި އަސާގަނޑު ކައިރީގައި ބަހައްޓައިގެންނެވެ. ފޮށިތައް ހުރީ ފާރު ކައިރީގައި ޖައްސާފައެވެ. ކޮޓަރިން ދުވަނީ ބޭސްވަހެވެ. ބޭރުގައި ކަނޑު އޮތީ އަނދިރިކޮށެވެ.
އަހަރެން އެއް ފޮށި ހުޅުވާލީމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހުރީ އަހަރެންގެ ހެދުންތަކެވެ. ތަޅައިގެން ގޮސްފައިވާ ފޮޓޯ ލޯގަނޑެކެވެ. ފޮތިގަނޑެއްގައި އޮޅާފައިވާ ބާ އަދި ގަދީމީ ޤުރުއާން ޚަތިމެކެވެ. އަދި އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ފޮޓޯއެވެ.
އަހަރެން އެ ފޮޓޯ ނެގީމެވެ. އޭގައި އަހަރެން އިނީ ޒުވާންކޮށް، ހިނިތުންވެފައެވެ. އަހަރެންގެ ކައިރީގައި ޙަސަން ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުން ފެންނަނީ އުންމީދެވެ. ލޯގަނޑުގެ މަތިން އޭނާގެ މޫނުގައި އަހަރެން އަތްލީމެވެ. “ކަލޭ ތި ދިޔައީ މާ އަވަހަށް.” އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ.
ދެން އަހަންނަށް ރޮވުނެވެ. ބާރަކަށް ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހިތްވަރުގަދަކޮށް އުޅުމަށްފަހު، މިހާރު ހިތްވަރު ދައްކަންޖެހޭނެ އެކަކުވެސް ނެތްކަން އެނގުނު އަންހެނެއްގެ މަޑު ރުއިމެވެ.
ދަންވަރު ބާރަ ޖެހިފަހުން އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ރަހީމާއަށް ގުޅީމެވެ. އޭނާ ވަގުތުން ފޯނު ނެގިއެވެ. “ފަޒްމީނާ؟”
އަހަންނަކަށް ވާހަކައެއް ނުދެއްކުނެވެ.
“ފަޒްމީނާ، ކިހިނެއްވީ؟”
“ރަހީމާ..” އަހަރެންގެ އަޑު ތުރުތުރުލިއެވެ. “މާދަމާ އާދޭ.”
“އަހަރެން މިރޭ ދާނަން.”
“ނޫން.” އަހަރެން މޫނު ފޮހެލީމެވެ. “މާދަމާ ހެނދުނު.”
ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅަކަށްފަހު އޭނާ އޯގާތެރިކަމާއެކު އެހިއެވެ، “ކިހިނެއްވީ؟”
އަހަރެން ޙަސަންގެ ފޮޓޯއަށް ބަލާލީމެވެ. “މީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން އަހަރެން ކަލެއާ ހަވާލުކުރި ނޫކުލައިގެ ފައިލް ހިފައިގެން އާދޭ.”
އޭނާގެ ނޭވާލުމުގެ އަޑު ބަދަލުވިއެވެ. “ޙަސަން ބުނެގެން ބާއްވަން ބުނި ފައިލްތަ؟”
“އާނ.”
އަނެއްކާވެސް ހިމޭންވިއެވެ. “ފަޒްމީނާ..”
“އާދޭސްކޮށްފައި ބުނަން.”
“އަހަރެން ގެންދާނަން.”
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ހެނދުނު ނޫކުލައިގެ ފައިލް ހިފައިގެން ރަހީމާ އައެވެ. އޭނާ ވަގުތުން އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދައެއް ނުލައެވެ. އޭނާ އިށީނީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ. ހަޤީޤީ އެކުވެރިންނަށް އެނގޭނެ ފަދައިން، ހިތް ހަލާކުވެފައިވާ މީހަކަށް ބޭނުންވަނީ ސުވާލުތަކެއް ނޫނެވެ. ބޭނުންވަނީ އެ ހިމޭންކަމުގައި ބައިވެރިވާނެ މީހެކެވެ.
އެތައް މިނެޓަކަށްފަހު އޭނާ އެނދުމަތީގައި ފައިލް ބޭއްވިއެވެ. “އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް މިއެއް ނުހުޅުވަން.” އޭނާ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލާލީމެވެ. “އަހަރެންވެސް ނުހުޅުވަން.”
އޭގެ ތެރޭގައި ހުރީ ޙަސަން މަރުވުމުގެ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން އޭނާއާ ހަވާލުކުރި ލިޔުންތަކެވެ. ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީއެވެ. ރަސީދުތަކެވެ. ބައެއް އެއްބަސްވުންތަކުގެ ކޮޕީއެވެ. އަދި އެހެން އެއްޗެއްވެސް އޮތެވެ. އަތުން ލިޔެފައިވާ ސިޓީއެކެވެ. އަހަރެންގެ އަތް ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ. އަހަންނަށް ވަގުތުން ޙަސަންގެ އަތުލިޔުން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
“ފަޒްމީނާ، މި ސިޓީ ކިޔާއިރު، ފަހަރުގައި އަހަރެން ކަލޭގެ ކައިރީގައި ނުހުރެދާނެއެވެ.”
އަހަރެން ހުއްޓާލީމެވެ. ރަހީމާ އަހަންނަށް ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ދުރަށް ބަލާލިއެވެ. އަހަރެން ކިޔުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީމެވެ.
“އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. ކަލޭ ހުރިހާ ކަމެއްގައި އިބްރާހީމަށް އިތުބާރު ކުރާނެއެވެ. އެއީ ކަލޭގެ ހުންނަ މައިވަންތަ ސިފައެވެ. ނަމަވެސް ލޯބިވުމުގެ މާނައަކީ، ކަންކަން ރަނގަޅަށް ނޭނގި ހުރިހާ އެއްޗެއް ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ.” އަހަރެންގެ ދެލޯ ކަރުނުން ފުރުނެވެ.
“މި ގޭގެ މިލްކުވެރިއަކީ ކަލެއެވެ. އަހަރެން އެކަން ކަށަވަރު ކުރީމެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ދިމާވިޔަސް، އަހަރެމެން ބިނާކުރި މި ގޭގައި ކަލެއަކީ ހަމައެކަނި މެހުމާނެއް ކަމަށް އެއްވެސް މީހަކު ބުނާ ބަހަށް ހެއްލުނަ ނުދޭށެވެ.”
އަހަރެން އެ ސިޓީއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ. އޭގެ ދަށުގައި އެހެން ލިޔުމެއް އޮތެވެ. އެއީ މާ ކުރީގެ ގޯތީގެ އެއްބަސްވުމެކެވެ. އަދި ގޭގެ ރަޖިސްޓްރީގެ ދެވަނަ ކޮޕީއެކެވެ. އޭގައި ވަރަށް ސާފުކޮށް އޮތީ އަހަރެންގެ ނަމެވެ. އިބްރާހީމްގެ ނަމެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ނަމެވެ.
ރަހީމާ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ. “ފަޒްމީނާ..”
އަހަރެން އިސްއުފުލާ ބަލާލީމެވެ. “ކީކޭ؟”
އޭނާ އެ ލިޔުންތަކަށް އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. “މިއީ ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެއް.”
އަހަންނަށް ކުއްލިއަކަށް ވިސްނުނެވެ. އިބްރާހީމް އަހަންނަށް ދެއްކި ލިޔުންތަކަކީ އަސްލު މިލްކުވެރިކަމުގެ ލިޔުންތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތެކެވެ. އަދި އަހަރެން ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮއްވައި އޮޅުވާލައިގެން ސޮއި ހޯދާފައިވާނަމަ، އެ މުޢާމަލާތުގެ ސައްޙަކަމާމެދު ޤާނޫނީ ބޮޑު ސުވާލެއް އުފެދޭނެއެވެ.
އަހަރެން ހިމޭނުން އިނީމެވެ. ގެއިން ނިކުތް ފަހުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، ހިތްދަތިކަމުގެ ބަދަލުގައި ކަންކަން ސާފުވާން ފެށިކަމުގެ އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
(ނުނިމޭ)
