1980 ގެ އަހަރުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ނިޒާމަށް ނުހަނު ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައި، ތާރީޚީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދުވަސްވަރެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް 1984 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި އަލަށް ތައާރަފުކުރެވުނު “ގައުމީ މަންހަޖު” ވެގެންދިޔައީ ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ބިންގާ އެޅި، އެއްގޮތް ނިޒާމަކަށް ކިޔަވައިދޭން ފެށުނު މުހިންމު ފެށުމަކަށެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދުގެ ތައުލީމީ ފަސޭހަތަކާ އަޅާބަލާއިރު، އޭރުގެ ދަރިވަރުން ތައުލީމު ހާސިލުކުރީ ނުހަނު ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކަކާ އެކުގައެވެ.
އެ ދުވަސްވަރުގެ މަންހަޖު ބިނާވެފައި އޮތީ އިސްލާމީ އަގީދާގެ މައްޗަށާއި، ދިވެހިވަންތަކަމާއި، އަސާސީ އިލްމު އުނގަންނައިދިނުމުގެ މައްޗަށެވެ. ނަމަވެސް އޭރުގެ ދަރިވަރުންނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ކިޔަވައިދޭނެ ވަސީލަތްތަކާއި ފޮތްތަކުގެ ދަތިކަމެވެ. މިއަދު ފަސޭހަކަމާއެކު އިންޓަނެޓާއި ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތަކުން މައުލޫމާތު ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭރު ދަރިވަރުންނަށް އޮތް ހަމައެކަނި ވަސީލަތަކީ މުދައްރިސުން ދެއްވާ ނޯޓުތަކާއި މަދު ފޮތްކޮޅެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެއް ފޮތެއް އެތައް ދަރިވަރުންނެއް ހިއްސާކުރަން ޖެހުނެވެ.
އޭރުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ގިނަ ރަށްރަށުގައި 24 ގަޑިއިރު ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތެއް ނުލިބެއެވެ. މިއީ ދަރިވަރުންނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު އެއް އިމްތިހާނެވެ. ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި ފިލާވަޅު ދަސްކުރުމަށާއި، ހޯމްވޯކް ހެދުމަށް ދަރިވަރުން ބޭނުންކުރަން ޖެހެނީ “ފުޅިބައްތި” އެވެ. ކަރާސީނުތެޔޮ އަޅައިގެން ދިއްލާ އެ ކުޑަކުޑަ ހުޅުކޮޅުގެ އަލީގައި، ލޮލަށް ބާރުލައިގެން ދަރިވަރުން ކުރި މަސައްކަތަކީ މިއަދުގެ ޖީލަށް ތަސައްވަރު ކުރަންވެސް ދަތި ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ފުޅިބައްތީގެ ދުމުން ފޮތްތަކުގެ ގަނޑުތައް ކަޅުވެ، ދަރިވަރުންގެ ނޭފަތްމަތި ކަޅުވިޔަސް، އެކުދިންގެ ހިތުގައި އޮތް އުނގެނުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސްކޫލަށް ދިއުމަށްޓަކައި ހިނގާފައި ދާންޖެހޭ ދުރު ރާސްތާއާއި، ވާރޭވެހޭ ދުވަސްތަކުގައި ތެމި ފޯވެގެން ކުރަންޖެހޭ ދަތުރަކީވެސް އޭރުގެ ތައުލީމީ ހަޔާތުގެ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރެއިން އުނގެނުނު ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައި ކެތްތެރިކަމާއި، ސާބިތުކަމާއި، މަސައްކަތަށް އިހުތިރާމްކުރުމުގެ ސިފަ ވަރަށް ވަރުގަދައަށް ހުއްޓެވެ.
ޚުލާސާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، އައްޑިހައިގެ އަހަރުތަކުގެ ތައުލީމީ މަންހަޖަކީ ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ބިނާގެ ބިންގަލެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ފުޅިބައްތީގެ އަލީގައި ދަރިވަރުން އުނގެނުނު އިލްމާއި، އެ ދަރިވަރުން އުފުލި ތަކުލީފުތަކަކީ މިއަދުގެ ތައުލީމީ ކާމިޔާބީގެ އަސްލެވެ. އެއީ ގޮންޖެހުންތަކާއެކުވެސް އުއްމީދާއި ހިތްވަރު ދޫނުކޮށް ކުރިއަށް ދިޔަ ނަމޫނާ ޖީލެއްގެ ވާހަކައެވެ.
