ގިނަ ބަޔަކަށް ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮންނަނީ، މޯލްޑިވްސް ބްލަޑް ސާވިސަސް (އެމް.ބީ.އެސް) ގައި ބަލިމީހުންނަށް ބޭނުންވާނެ ވަރަށް ލޭ ރައްކާކުރެވިފައި ހުންނަ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ހަގީގަތާ ޚިލާފު ނުރައްކާތެރި ކުށްހީއެކެވެ.
މިކަމުގެ ހަގީގަތް އޮތީ މާ ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައެވެ. ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށް ހުންނަ “ލޭގެ ބޭންކެއް” ރާއްޖޭގައި ނެތެވެ. އެމް.ބީ.އެސް އަށް ލޭ ލިބުން މުޅިންހެން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ، ވަކި ބަލިމީހަކަށް ލޭ ބޭނުންވެގެން އެކަމަށް އެދި އިއުލާނުކުރުމުން ލޭ ދޭން އަންނަ މީހުންގެ މައްޗަށެވެ. އަމިއްލައަށް އިސްނަގައިގެން ގަވާއިދުން ލޭ ހަދިޔާކުރާ މީހުންގެ އަދަދު އަދިވެސް އުޅެނީ ވަރަށް ދަށުގައެވެ. އެއީ އާބާދީގެ އެންމެ 3 އިންސައްތައެވެ.
ރިސޯޓުތަކާއި، ކުންފުނިތަކާއި، އެކި މުއައްސަސާތަކާ ގުޅިގެން އެމް.ބީ.އެސް އިން ލޭ ހަދިޔާކުރުގެ ކެމްޕޭންތައް ހިންގި ނަމަވެސް، މިއީ ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ބޭނުންވާ ލޭގެ މިންވަރު ހަމަޖެއްސުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަރެއް ނޫނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދުވާލަކު އެވްރެޖްކޮށް 18 ޔުނިޓް ލޭ ބޭނުންވާއިރު، ލޭ ނުލިބިގެން ދަތިވާ ހާލަތްތައް ކުރިމަތިވުން ވަނީ ވަރަށް އާންމު ކަމަކަށް ވެފައެވެ.
ތެލެސީމިއާ ކުދިންނަށް ލޭ ހޯދުމަކީ ކުއްލި ހާލަތެއްގައި އެއްފަހަރު ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި އުމުރަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މަހަކު ދެ ފަހަރު ލޭ އަޅަންޖެހޭ ކުއްޖަކަށް، ކޮންމެ މަހަކު މަދުވެގެން ހަތަރު މީހުން ހޯދަން ޖެހެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ލޭ ހޯދުމަށްޓަކައި އާއިލާތަކުން މެދުނުކެނޑި ފޯނުކޯލުތައް ކުރުމާއި، މީހުންގެ ފަހަތުން ދުވުމާއި، ބިރުވެރިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައި އިންތިޒާރު ކުރުމެވެ. މިއީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން މީހާ އިންތިހާއަށް ވަރުބަލިކޮށްލާ ކަމެކެވެ.
ބަލިމީހުންނަށް ލެޔަކީ ހަމައެކަނި އިޚްތިޔާރީ ފަރުވާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިރިހުރުމުގެ އަސާސެވެ.
ނަމަވެސް، އަދިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ޖެހެނީ ދިރިހުރުމަށްޓަކައި މީސްމީޑިއާގައި އާދޭސްކުރާށެވެ.
މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އެހާ ގިނަ މީހުން ތިބިއިރު، އެކަކުވެސް ދިރިހުރުމުގެ ހައްގަށްޓަކައި އަމިއްލަ އަބުރާއި ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުން ގުރުބާންކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.
އަމިއްލައަށް އިސްނަގައިގެން ލޭ ހަދިޔާކުރާ މީހުންނަކީ މި މުޅި ނިޒާމުގެ ބިންގަލެވެ. ގަވާއިދުން އަދި އެއްވެސް އެދުމެއް ނެތި ލޭ ހަދިޔާކޮށްގެން ނޫނީ، މެދުނުކެނޑި ލޭ ލިބޭނެ މަގެއް ކަށަވަރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. މީހަކު އެދިގެން މީސްމީޑިއާގައި ޕޯސްޓެއް ކުރަންދެން މަޑުކުރުމާއި، “އެހެން މީހަކު ލޭ ދީފާނެ” ކަމަށް ހީކޮށް ތިބުމަކީ، ލޭގެ ރައްކާ ހުސްކޮށް ބެހެއްޓޭނެ ސަބަބެކެވެ.
ލޭގެ ރައްކާ އިތުރުކުރެވޭނީ ހީކުރުންތަކަކުން ނޫނެވެ. އެއީ އަމަލީ ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތުންނެވެ.
ކުއްލި ހާލަތެއް ކުރިމަތިވަންދެން މަޑުނުކުރައްވާށެވެ. ވަކި މީހެއްގެ ނަމެއް ނުވަތަ ފޮޓޯއެއް ފެންނަންދެން މަޑުނުކުރައްވާށެވެ. އިސްނަގައިގެން އެހީތެރިވާ މީހަކަށް ވެލައްވާށެވެ.
ތިޔަ ދެއްވާ އެންމެ ލޭ ފޮދަކީ އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދޭނެ އެއްޗެކެވެ. އަދި ބައެއް މީހުންނަށް އެއީ ބިރުވެރިކަމުގެ ބަދަލުގައި އުއްމީދު ގެނެސްދޭނެ، ދިރިހުރުމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
އިސްނަގާ މީހަކަށް ވެލައްވާށެވެ. މީހެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްވުމުގެ ސަބަބަކަށް މިއަދު ތިޔަ ބޭފުޅާ ވެލައްވާށެވެ.
