ބޮޑާވުމާއި ކިބުރުވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ އަޚްލާޤީ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުބައިވެގެންވާ، އަދި އޭގެ ސަބަބުން އިންސާނާ ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާ ސިފައެކެވެ. މިއީ ތިމާގެ ނަފްސަކީ އެހެން މީހުންނަށްވުރެ މަތިވެރި، މޮޅު ނުވަތަ މާތް މީހެއް ކަމަށް ދެކި، އެހެން މީހުންނަށް އިހާނެތިކޮށް ހިތުމެވެ. އިންސާނާގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ނޭދެވޭ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަދި އެންމެ ބިރުވެރި އެއް ސިފައަކީ ބޮޑާވުމާއި ކިބުރުވެރިކަމެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި އަޚްލާޤީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، މިއީ އިންސާނާގެ އީމާންތެރިކަމާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ބާއްޖަވެރިކަން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާ ނުރައްކާތެރި ވަބާއެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ބޮޑާވުން ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ ޙައްޤު ގޮތް ގަބޫލުނުކުރުމާއި، މީހުންނަށް ދެރަކޮށް ހިތުމުގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ އިސްލާމްދީނުގައި ބޮޑާވުމަކީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ ސިފައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ
ބޮޑާވުމުގެ ނުރައްކާ
ބޮޑާވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކަލަކީ، އޭނާގެ ހިތުގައި ކިބުރުވެރިކަމުގެ ޛައްރެއް މިންވަރުވާ މީހާ ސުވަރުގެ ނުވަންނާނެކަމަށް މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ހަދީޘްކުރައްވާފައިވުމެވެ. ބޮޑާ މީހާގެ ލޮލަށް ޙައްޤު ފެނުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. އޭނާއަށް އަބަދުވެސް ފެންނާނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މޮޅުކަމެވެ. މީގެ ސަބަބުން މީސްތަކުންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ލޯތްބާއި ކުލުނުވެރިކަން ކެނޑި، މުޖުތަމައު ބައިބައިވެގެންދެއެވެ. ބޮޑާވުމުގެ ނުރައްކާ އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. ކިބުރުވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ ލޮލުގައި އެޅޭ ފަރުދާއެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޙަޤީޤަތް ފެނުމަށް ހުރަސްއެޅި، ހެޔޮ ބަސް ގަބޫލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިގެންދެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ތެރޭގައި އޮންނަންޖެހޭ އެކުވެރިކަމާއި، އެއްބައިވަންތަކަން ކިބުރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ފުނޑުފުނޑުވެގެންދެއެވެ. މީހުންގެ މެދުގައި ނަފްރަތާއި ޙަސަދަ އުފެދި، އިންސާނީ ގުޅުންތައް ކެނޑިގެންދެއެވެ.
ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވާ މީހުންގެ ނިމުން
ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވި ކޮންމެ މީހެއްގެ ނިމުން އައިސްފައިވަނީ ވަރަށް އިބުރަތްތެރި އަދި ހިތާމަވެރި ގޮތަކަށެވެ. ފިރުޢައުނާއި، ޤާރޫނާއި، އަބޫޖަހުލު ފަދަ މީހުންނަކީ މީގެ ސާފު މިސާލުތަކެވެ. ބޮޑާވެގަންނަ މީހާ ދުނިޔޭގައިވެސް ނިކަމެތިވެ، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ފަކީރުވެގެންދެއެވެ.
ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި އެކަމުގެ ވޭން
ބޮޑާވެގަންނަ މީހާގެ ނަފްސަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ އަސަރު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ފެންނަން ފަށައެވެ. ކިބުރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ހިތުގައި އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ނުތަނަވަސްކަމާއި ހާސްކަމެވެ. އެހެން މީހުންނަށްވުރެ މޮޅުވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި އޭނާގެ ސިކުނޑި އަބަދު ހުންނަނީ ވަރުބަލިވެފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ނިދި މަދުވުމާއި، ލޭގެ ހިނގުން މަތިވުމާއި، ހިތުގެ ބަލިތައް ފަދަ ޖިސްމާނީ ވޭންތައް އޭނާއާ ކުރިމަތިވެއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަ އުޖާލާކަން ގެއްލި، ބޮޑާކަމުގެ ނިޝާންތަކުން މޫނުމަތީގެ ރީތިކަން ފުހެވިގެންދެއެވެ. މިއީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން އޭނާ ތަހައްމަލުކުރަންޖެހޭ ވަރަށް ބޮޑު ވޭނެކެވެ.
ފިތުނަފަސާދަ އުފައްދާ މީހުންގެ ހުކުމް
ބައެއް މީހުން އަމިއްލަ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އަމިއްލަ އެދުން އިސްކޮށް، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ފިތުނަފަސާދަ އުފައްދައެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ފިތުނަވެރިކަމަކީ ޤަތުލުކުރުމަށްވުރެވެސް ބޮޑު ފާފައެކެވެ. އަމިއްލަ މަންފާއަށްޓަކައި ދޮގު ވާހަކަ ފަތުރައި، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ރުޅިވެރިކަން އުފައްދާ މީހަކީ މާތްﷲގެ ކޯފާއާއި ލައުނަތް ހައްޤުވާނޭ މީހެކެވެ. އެފަދަ މީހުންނަށް އާޚިރަތުގައި ގަދަފަދަވެގެންވާ އަޒާބު ހުއްޓެވެ.
ބޮޑާވުމާއި ކިބުރުވެރިކަމަކީ އިންސާނާގެ ދެދުނިޔެ ބާއްޖަވެރިކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ މީހަކީވެސް އަމިއްލަ ނަފްސު ތަވާޟުޢުވެރިކޮށް، މީސްތަކުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރާ، ފިތުނަފަސާދައިން ދުރުހެލިވެގެންވާ މީހަކަށް ވުމަށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ. ބޮޑާކަމާއި ކިބުރިކަމަކީ މޮޅުކަމެއް ނޫނެވެ. މޮޅުކަމަކީ ތަޤުވާވެރިކަމާއި ހިތްތިރިކަމެވެ. ހިތްތިރިކަމާއި، މަޑުމޮޅިކަމަކީ އިންސާނާގެ ޤަދަރު އުފުލައިދޭ ސިފަތަކެވެ. އެހެންކަމުން، ކިބުރުވެރިކަމުގެ ވަބާއިން ދުރުހެލިވެ، އެންމެންނާ ގުޅޭ، ހިތްހެޔޮ މީހަކަށް ވުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް ވާޖިބެކެވެ.
