މިއަދުގެ ގިނަ ގޭބިސީތަކުން ފެންނަނީ ހިމޭންކަމާއެކު ބޮޑުވަމުން އަންނަ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. މިއީ އަބަދު އަޑުހަރުކޮށް ދެކެވޭ ވާހަކައަކަށް ނުވިޔަސް، ބެލެނިވެރިންގެ ހިތްތަކުގައި ފުންކޮށް އިހުސާސްކުރެވޭ ކަމެކެވެ. ވަޒީފާއެއް އަދާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ނުވަތަ އިތުރަށް ކިޔެވުމުގެ ބަދަލުގައި، ނުވަތަ އުޖާލާ މުސްތަޤްބަލެއް ބިނާކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ގޭގައި އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނެތި ތިބުމަށް އިޚްތިޔާރުކުރާ ޒުވާނުންގެ އަދަދު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
މިއީ އެއްވެސް މީހަކަށް މަލާމަތްކޮށް ނުވަތަ ކުށްވެރިކޮށްގެން ދައްކަންޖެހޭ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަމްދަރުދީއާއި، ތެދުވެރިކަމާއެކު ފުންކޮށް ވިސްނައި، ދެނެގަންނަންޖެހޭ މައުޟޫޢެކެވެ. ސަބަބަކީ މަސައްކަތެއް ނެތި ހުރުމުގެ ފަހަތުގައި އަބަދުވެސް ސަބަބުތަކެއް އޮންނާތީއެވެ. އަދި ގިނަ ފަހަރަށް މިއީ ބޭރުފުށުން ފެންނަ ވަރަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް ލާމެހިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.
👈 ހަމަ “މަސައްކަތް ކުރަން ބޭނުން ނުވަނީ” ހެއްޔެވެ؟
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންމެ އާންމުކޮށް އިވޭ އެއް ވާހަކައަކީ “މިޒަމާނުގެ ޒުވާނުން މަސައްކަތް ކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.” މި ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް ޒުވާނުންގެ ކުރިއެރުމާއި މަސައްކަތުގެ ނަފްސާނީ ދާއިރާގެ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިއީ މުޅިން ތެދު ހަގީގަތެއް ނޫނެވެ. ގިނަ ޒުވާނުންނަކީ އަމާޒެއް އޮވެގެން އާމްދަނީ ހޯދައި، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވަން ބޭނުންވާ ބައެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ގިނަ ކުދިން ތިބީ އެކުދިން ކުރާ އުންމީދުތަކާއި ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތާ ދެމެދު ތާށިވެފައެވެ.
ބައެއް ކުދިން ބުނާ ގޮތުގައި އެކުދިންނާ ގުޅޭ އެކަށީގެންވާ ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކެއް ނެތެވެ. އަދި ބައެއް ކުދިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ލިބެން ހުރި ވަޒީފާތަކަކީ އެކުދިންގެ ތައުލީމާއި، ހުވަފެންތަކާއި ނުވަތަ ހުނަރުގެ ފެންވަރާ ނުބައްދަލު ވަޒީފާތަކެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން މާޔޫސްކަން އުފެދެއެވެ. އެތައް އަހަރަކު ކިޔަވައިގެން ހުރި ދަސްވެނިވި ޒުވާނަކަށް، ކުރަން ލިބޭ ހަމައެކަނި މަސައްކަތަކީ މާ ބޮޑަށް ބުރަ، ނުވަތަ އޭނާގެ ފެންވަރަށްވުރެ މާ ދަށް ވަޒީފާއަކަށް ވެއްޖެނަމަ، ނަފްސާނީ ގޮތުން އޭނާ ބަލިކަށިވެއެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް، ވަޒީފާ ނުލިބުމާއި މާޔޫސްކަމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން މަޑުމަޑުން ގެއްލިގެންދެއެވެ.
👈 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރުގެ ހަގީގަތް
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަލާއިރު، އިމާރާތްކުރުމާއި، ކުނި މެނޭޖުކުރުމާއި، ސާފުކުރުން ފަދަ ބުރަ މަސައްކަތްތަކުގައި ގިނައިން އުޅެނީ ބިދޭސީންނެވެ. މިއީ މުހިންމު ސުވާލެއް އުފެދޭ ކަމެކެވެ. ވަޒީފާ ނެތީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ވަކި ކަހަލަ ވަޒީފާތަކަކަށް އަޅުގަނޑުމެން އުޒުރުވެރިވަނީ ހެއްޔެވެ؟
އިގްތިސާދީ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ޒުވާނުން ބޭނުންވާ ފެންވަރާއި ލިބެން ހުރި ފުރުސަތުތަކާ ދިމާނުވުމަކީ ޒުވާނުންގެ ވަޒީފާ ނެތް އާބާދީ އިތުރުވާ ސަބަބެކެވެ. ޒުވާނުން ހަމައެކަނި އޮފީސްތަކުގެ “ކޯޓާއި ޓައީ” އެޅި ވަޒީފާތަކަށް އުންމީދުކޮށްގެން ތިބޭއިރު، ލިބެން ހުރި އެހެން މަސައްކަތްތަކުން ތަޖުރިބާ ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އެތައް ދުވަހަކު އިންތިޒާރުގައި ތިބެން ޖެހެއެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް، ޖިސްމާނީ ބުރަ މަސައްކަތް ބޭނުންވާ ދާއިރާތައް ބިދޭސީންނަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
މި ނުބައްދަލުވުމުގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ އިގްތިސާދަށާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ކުރިއެރުމަށާއި، ގައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ދިގުމުއްދަތުގައި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެއެވެ.
👈 ފަސޭހަކަމުގެ ތެރޭގައި ތިބުން: މުޖުތަމަޢަށް އައިސްފައިވާ އާ ބަދަލު
އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލެވެން ނެތް އަނެއް ހަގީގަތަކީ މިއަދުގެ ޒުވާނުން ބޮޑުވަމުން އަންނަ މާހައުލެވެ. ކުރީގެ ޖީލުތަކާ އަޅާބަލާއިރު، މިއަދުގެ ގިނަ ޒުވާނުން ބޮޑުވަނީ މާ އަމާން، މާ ފަސޭހަ މާހައުލެއްގައެވެ. އެގޮތުން:
● ކެއިންބުއިމުގެ ކަންކަން ހަމަޖެހިފައިވުން.
● ބިލްތަކަށް ފައިސާ ދައްކަނީ ބެލެނިވެރިން ކަމަށްވުން.
● އަމިއްލައަށް އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތައް މަދުވުން.
● ގޭމްތަކާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ފަދަ ވަސީލަތްތަކުން ފަސޭހައިން މުނިފޫހިފިލުވޭނެ ގޮތްތައް ހުރުން.
މާލީ ގޮތުން އެއްވެސް ބުރައެއް ނުވަތަ ޒިންމާއެއް އުފުލަން ނުޖެހޭނަމަ، މަސައްކަތް ކުރުމަށް އޮންނަ ބޭނުންތެރިކަން އަމިއްލައަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ އެއީ ކޮންމެހެން ކަންނެތް ކުދިންނޭ އެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެކުދިންނަށް މާ ބޮޑަށް ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްކުރެވެނީއެވެ. ނަފްސާނީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ދިރިއުޅުމުގެ އަސާސީ ބޭނުންތައް ފަސޭހައިން ފުދިފައިވާނަމަ، އަމިއްލަ ނަފްސު ތަރައްގީކޮށް އާ ހަރުފަތަކަށް ދިއުމަށް ބޭނުންވާ ހިތްވަރު ދަށްވެއެވެ.

👈 ބެލެނިވެރިންނަށް ނޭނގި މިކަމުގައި ބައިވެރިވެވުނީ ހެއްޔެވެ؟
މިއީ ވަރަށް ނާޒުކު، އެހެނަސް މުހިންމު ސުވާލެކެވެ. ގިނަ ބެލެނިވެރިން ކަންތައްތައް ކޮށްދެނީ ދަރިންދެކެވާ ލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. އެމީހުން ބޭނުންވަނީ އެމީހުން އުޅުނު ދަތި ހާލަށްވުރެ ފަސޭހަ ދިރިއުޅުމެއް ދަރިންނަށް ހޯދައިދޭށެވެ. ދަތިތަކާއި ހާސްކަމުން ދަރިން ސަލާމަތްކުރަން ބޭނުންވެއެވެ.
ނަމަވެސް، ބައެއް ފަހަރު މާ ބޮޑަށް ދެވޭ ފަސޭހައިގެ ސަބަބުން، ދަރިން އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވުން ލަސްވެގެންދެއެވެ. ޒުވާނުންނަށް ޒިންމާތަކާއި، ގޮތް ނިންމުމުގެ ފުރުސަތުތައް ނުދެވޭނަމަ، މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާހުރި މީހަކަށް ވުމުގެ އާދަ އެކުދިންގެ ކިބައިގައި ހަރުނުލައެވެ. މިއީ ބެލެނިވެރިން ކުށްވެރިކުރުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މިންގަނޑު ހިފެހެއްޓުމުގެ ވާހަކައެވެ. ލޯތްބަކީ ހިތްވަރުދޭ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އެއީ މީހަކަށް މުޅި އުމުރަށް ބަރޯސާވެގެން ހުންނަން ދަސްކޮށްދޭ ކަމަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ.
👈 ނަފްސާނީ ދާއިރާ: ބިރުވެރިކަމާއި، ފިއްތުންތަކާއި، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު
މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި މިއަދުގެ ޒުވާނުންނަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:
● ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން އެކަކު އަނެކަކާ އަޅާކިޔުން.
● ނާކާމިޔާބީއަށް އޮންނަ ބިރު.
● ކުއްލިއަކަށް ކާމިޔާބު މީހަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށް ކުރެވޭ އިހުސާސް.
● ނުބައި ދާއިރާއަކުން ކުރިއަށް ދެވިދާނެތީ އޮންނަ ބިރު.
ކުޑަ މަސައްކަތަކުން ފެށުމުގެ ބަދަލުގައި، ބައެއް ކުދިން ބޭނުންވަނީ “އެންމެ ފުރިހަމަ” ފުރުސަތަކަށެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ ތަޖުރިބާއާ ނުލައި ފުރިހަމަކަމެއް ނާންނާނެ ކަމެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް، މި އިންތިޒާރު ކަންކަމުން ރެކުމަށް ބަދަލުވެ، އެންމެ ފަހުން އެއީ އާދައަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
👈 އިގްތިސާދަށާއި މުޖުތަމަޢަށް ކުރާނެ އަސަރު
ޒުވާނުންގެ ބޮޑު އިންސައްތައެއް މަސައްކަތެއް ނެތި ތިބުމަކީ ހަމައެކަނި އާއިލާތަކަށް އޮތް ބުރައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ސަބަބުން:
● ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިންނަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު އިތުރުވުން.
● ގައުމީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ބައިވެރިވުން ކުޑަވުން.
● އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން މަޑުޖެހުން.
● ޒުވާނުންގެ ހުނަރުތައް ތަރައްގީނުވެ ހުއްޓުން.
● ބެލެނިވެރިންނަށް މާލީ ގޮތުން ކުރާ ފިއްތުންތައް ބޮޑުވުން.
ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމަކަށް، ޒުވާނުންގެ ބައިވެރިވުމަކީ ގައުމުގެ ދެމިއޮތުމަށާއި އިގްތިސާދީ ވަރުގަދަކަމަށް ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ.
👈 ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް: ކުރިއަށް ދާނެ މަގު
މި މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ފާޑުކިޔައިގެން ހައްލުވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ ހައްލަކީ އިރުޝާދު ދިނުމާއި، ނިޒާމީ ބަދަލުތަކާއި، ހަމްދަރުދީއެވެ.
1- ކޮންމެ ހަލާލު މަސައްކަތަކީ އަބުރުވެރި މަސައްކަތެއްކަން ދަސްކޮށްދިނުން: އެއްވެސް ތަނަކުން މަސައްކަތެއް ފެށުމަކީ ހުއްޓިފައި ހުރުމަށްވުރެ މާ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.
2- ކެރިއަރ ގައިޑެންސްއާއި ހުނަރު ތަރައްގީކުރުން: ސްކޫލްތަކާއި މުއައްސަސާތަކުން، ބާޒާރުގެ ބޭނުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަގީގީ މަޢުލޫމާތާއި ތަމްރީނު ފޯރުކޮށްދިނުން.
3– ގޭތެރޭގެ ޒިންމާތައް ދަސްކޮށްދިނުން: ބެލެނިވެރިންނަށް ދަރިންނަށް މަޑުމަޑުން ޒިންމާތައް ހަވާލުކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ގޭގެ ޚަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިކުރުން ނުވަތަ ވަގުތީ މަސައްކަތްތަކަށް ހިތްވަރުދިނުން.
4- ފުރިހަމަކަމަށްވުރެ މަސައްކަތަށް އިސްކަންދިނުން: ކޮންމެ ކާމިޔާބީއެއްގެ ފެށުމަކީ ފުރިހަމަ ފެށުމަކަށް ނުވެދާނެކަން ޒުވާނުންނަށް ވިސްނައިދިނުން.
5- ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަންދިނުން: ބައެއް ފަހަރު މަސައްކަތެއް ނުކޮށް ހުންނަނީ ނޭނގި ހުންނަ ހާސްކަމެއް ނުވަތަ މާޔޫސްކަމެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އެހީތެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަން ބޭނުންވާނެއެވެ.
މަސައްކަތެއް ނެތި ހުންނަ ކޮންމެ ޒުވާނަކީ ފަރުވާކުޑަ ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. އަދި މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަ ކުއްޖެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދި މިއީ ހަމައެކަނި ބެލެނިވެރިންގެ ނާކާމިޔާބީއެއްވެސް ނޫނެވެ. މިއީ ޒަމާނަށް އައި ބަދަލުތަކާއި، ފަސޭހަތަކާއި، ވަޒީފާގެ ބާޒާރު ބަދަލުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުމެކެވެ.
“އެކުދިން އެހެން އެއުޅެނީ ކީއްވެގެންތަ؟” މިހެން އެހުމުގެ ބަދަލުގައި، “އެކުދިންނަށް ރަނގަޅު މަގު ދައްކައިދޭނީ ކިހިނެއްތަ؟” މިހެން އަހާލުން މާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ މިއަދުގެ ޒުވާނުންނަކީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާ ހޯދާ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ މާދަމާގެ މަސައްކަތްތެރިންނާއި، ވެރިންނާއި، ބެލެނިވެރިންނެވެ.
އޯގާތެރިކަމާއި، ޒިންމާދާރުކުރުވުމާއި، ފުރުސަތުތައް ފަހިކޮށްދިނުމާއެކު، ހަމަހަމަކަން ގާއިމުކުރެވިއްޖެނަމަ، މަސައްކަތެއް ނެތި ހުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ހިތްވަރާއެކު މަސައްކަތްކުރާ، މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރާނެ ބަޔަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ.
