އިންސާނުންނަކީ ތަބީއީގޮތުން އެކަނިވެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް އިޖުތިމާއީ ދިރިއުޅުމަކަށް ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ. މުޖުތަމައެއްގެ ތެރޭގައި އުޅޭއިރު، އެހެން މީހުންގެ އިހުތިރާމާއި ގަދަރު ހޯދުމަކީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެދޭނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، “މީހުން ހީކޮށްފާނެ އެއްޗަކާ މެދު މާބޮޑަށް ވިސްނާ ނަމަ، ތިބާ އަބަދުވެސް ވާނީ އެމީހުންގެ އަޅަކަށް” މި ބުނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހަގީގަތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ބުނުމެކެވެ. މިއީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މިނިވަންކަމާއި، ކުރިއެރުމަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
މީހުން ދެކޭ ގޮތަށް މާބޮޑަށް ބަރޯސާވުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވެގެންދާ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން “މީހުން ކީކޭބާ ބުނާނީ؟” ނުވަތަ “މީހުން މިކަން ބަލައިގަންނާނެބާ؟” މިފަދަ ސުވާލުތައް އަމިއްލަ ނަފްސާ ކުރަން ފެށުމުން، ތިމާގެ އަމިއްލަ ހިޔާލާއި، އުފެއްދުންތެރިކަން ކެނޑިގެންދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ތިމާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބާރު ހިނގަނީ ތިމާގެ އަމިއްލަ އަތްމަތީގައެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، ތިމާ ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެހެން މީހުންގެ ރުހުން ހޯދުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާތީއެވެ. މިއީ ހަގީގަތުގައި ނޭނގި ހުރެ އަމިއްލަ ނަފުސު އެހެން މީހުންގެ ހިޔާލީ ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމެވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މުސްލިމެއްގެ އެންމެ އިސް ވާޖިބަކީ މީސްތަކުންގެ ރުހުމަށްވުރެ ބޮޑަށް ﷲ ތައާލާގެ ރުހުން ހޯދުމެވެ. މީހުންނަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ކަންކަން ކުރުމަކީ ދީނީ ގޮތުން ނަހީކުރައްވާފައިވާ، އަދި އޭގެ ސަބަބުން އަމަލުތަކުގެ ސަވާބު ގެއްލިގެންދާ ކަމެކެވެ. އިންސާނާގެ ހަގީގީ މިނިވަންކަން އޮތީ ހަމައެކަނި ޚާލިގުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވެ، އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ކިޔަމަންވުމުގައެވެ. މީސްތަކުންގެ ފާޑުކިޔުންތަކަކީ ކޮންމެ ހެޔޮ ކަމެއްގައިވެސް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، މީހުންގެ ބަހަށްވުރެ ބޮޑަށް ހައްގު ގޮތުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމަކީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ކާމިޔާބީގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމައަށް ބަލާއިރު، “މީހުން ކިޔާފާނެ އެއްޗަކަށް” ބިރުން އަމިއްލަ ހުނަރުތައް ފޮރުވައިގެން ތިބޭ އެތައް ބަޔަކު އުޅެއެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެން ދަންނަންޖެހޭ ހަގީގަތަކީ، ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ކަމެއް ކުރި ނަމަވެސް ހުރިހާ އެންމެންގެ ރުހުން ހޯދުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެއް ކަމެވެ. ކޮންމެ މީހަކީވެސް ތަފާތު ހިޔާލާއި ފިކުރު ހުންނާނެ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން، އެހެން މީހުންގެ ބަސްތަކަށް ކޮންޓްރޯލް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ އަހުލާގާއި ދީނީ އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން ތިމާ ބޭނުންވާ ރަނގަޅު އަމާޒުތަކަށް ވާސިލްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ.
މީހުންގެ އިހުތިރާމް ހޯދުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް، އެއީ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާއި އަމިއްލަވަންތަކަން ގެއްލޭ މިންވަރަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. ހަގީގީ މިނިވަންކަމަކީ އެހެން މީހުންގެ ނޭދެވޭ ފާޑުކިޔުންތަކަށް ނުގުޑައި، ސާބިތުކަމާއެކު ހެޔޮ މަގުގައި ކުރިއަށް ދިއުމެވެ. މީހުންގެ ހިޔާލުގެ އަޅަކަށް ނުވެ، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އިތުބާރާއެކު ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކުރުމަކީ އުފާވެރިކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުން ލިބޭނެ ހަމައެކަނި މަގެވެ.
