ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ކުރާ އަސަރުތައް

ޕޯސްޓް-ޓްރޯމެޓިކް ސްޓްރެސް ޑިސްއޯޑަރ ނުވަތަ ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ އަކީ ވަރަށް ބިރުވެރި ނުވަތަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއެއް ތަޖުރިބާކުރުމަށްފަހު ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއް ފެނުމަށްފަހު އުފެދޭ ނަފްސާނީ ހާލަތެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ކަމަކާ ބިރުގަތުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެ ހާދިސާއެއް ހިނގާ ނިމުމަށްފަހު ވެސް، އެމީހެއްގެ ވިސްނުމަށާއި، އިހުސާސްތަކަށާއި، އަދި އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަމަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަމެކެވެ.

ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ އަކީ ކޮބާ؟

ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ ކުރިމަތިވަނީ، ކުރިމަތިވި ހިތްދަތި ތަޖުރިބާއެއް ނުވަތަ “ޓްރޯމާ”އެއް ސިކުނޑިން ތަހައްމަލުކުރުމަށް ނުވަތަ ޕްރޮސެސްކުރުމަށް ނުކުޅެދުމުންނެވެ. މިފަދަ ހިތްދަތިކަމެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި އެކްސިޑެންޓްތަކާއި، ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކާއި، އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކާއި، ނުވަތަ އިންސާނާއަށް ކެތްނުކުރެވޭ ފަދަ ބިރުވެރި ހާދިސާތައް ހިމެނެއެވެ. ކޮންމެ ހިތްދަތި ހާދިސާއެއް ތަޖުރިބާކުރުމަށްފަހު އެންމެންނަށް ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ ކުރިމައްޗެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް އޭގެ އަސަރު މާ ބޮޑަށް ކޮށް، ދިރިއުޅުން ކުރިއަށް ގެންދަން އުނދަގޫވެއެވެ.

އާންމު އަލާމާތްތައް

ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީގެ އަލާމާތްތައް ކޮންމެ މީހެއްގެ ފަރާތުން ވެސް ފެންނާނީ ތަފާތުކޮށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބައެއް ކަންކަމަކީ:

* ބޭނުން ނުވި ނަމަވެސް ކުރިމަތިވި ހާދިސާގެ ހަނދާންތައް އައުން ނުވަތަ އެ ހާދިސާ އަލުން ހިނގާހެން ހީވުން.

* ބިރުވެރި ހުވަފެން ފެނުމާއި ނިދަން އުނދަގޫވުން.

* އަބަދު ސިހިސިހި ހުރުމާއި، ކަންކަމާ މާ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވުން.

* ކުރިމަތިވި ހާދިސާ ހަނދާންކޮށްދޭ ތަންތަނާއި، މީހުންނާއި، ހާލަތްތަކުން ދުރުހެލިވުން.

* އިހުސާސްތައް މަރުވެފައިވާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުން ނުވަތަ އެހެން މީހުންނާ ވަކިވެގެން އުޅެން ބޭނުންވުން.

* ސަމާލުކަން ދޭން އުނދަގޫވުމާއި، ބޯ ނުސާފުކޮށް ހުންނަހެން ހީވުން.

* ގަދަޔަށް ބިރުގަތުމާއި، ކުށްވެރިވުމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުން ނުވަތަ ދާއިމީ ހިތާމައެއްގައި އުޅެންޖެހުން.

މިކަން މެދުވެރިވާ ސަބަބު

ހިތްދަތި ހާދިސާއެއް ކުރިމަތިވުމުން، ސިކުނޑީގައިވާ “ނުރައްކަލުގެ އިންޒާރުދޭ ނިޒާމު” ހާދިސާ ނިމުމަށްފަހު ވެސް ހުންނަނީ ނުނިވި ހުޅުވިފައެވެ. މީގެ މާނައަކީ ނުރައްކަލެއް ނެތް ވަގުތުތަކުގައި ވެސް، ހަށިގަނޑު ހުންނަނީ ނުރައްކަލަކަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން މީހާ ވަރުބަލިވެ ހާސްވެއެވެ.

އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ އަސަރު

ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީގެ ސަބަބުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރާ ކަންކަމަށް ބުރޫއަރައެވެ. ކުރިން އާންމުކޮށް ކުރަމުން އައި ކަންކަން، މިސާލަކަށް ކިޔަވަން ދިއުމާއި، ރައްޓެހިންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުން ނުވަތަ ހަމަޖެހިލައިގެން ނިދާލުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ބުރަ މަސައްކަތްތަކަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ އިހުސާސްތައް އެހެން މީހުންނަށް ކިޔައިދޭން އުނދަގޫވުމުގެ ސަބަބުން، އެކަނިވެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވުން ގާތެވެ.

އެހީތެރިކަމާއި ރަނގަޅުވުން

އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ ފަރުވާ ކުރެވޭނެ ކަމެއްކަން ދެނެގަތުމެވެ. އެކަށީގެންވާ އެހީތެރިކަމާއެކު މީހުން މި ހާލަތުން އަރައިގަނެއެވެ. ރަނގަޅުވުމުގެ މާނައަކީ ހިނގި ކަންތައް އެއްކޮށް ހަނދާން ނައްތާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އަލުން ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްކުރަން ދަސްކުރުމާއި ދިރިއުޅުމުގެ މައްޗަށް ބާރު ފޯރުވުމެވެ.

އެހީތެރިވެދޭނެ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި:

* އިތުބާރު ކުރެވޭ މީހަކާ (ރަހުމަތްތެރިއަކު، އާއިލާ މެންބަރަކު ނުވަތަ މުދައްރިސަކާ) ވާހަކަދެއްކުން.

* ނަފްސާނީ ބަލިތަކުގެ މާހިރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުން.

* ކޮގްނިޓިވް ބިހޭވިއަރަލް ތެރަޕީ ފަދަ ފަރުވާތައް ހޯދުން.

* ހާސްވާ ވަގުތުތަކުގައި ހަމަޖެހުމަށް މަސައްކަތްކުރުން.

* ނިދުމާއި، ކަސްރަތުކުރުމާއި، އަދި ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުން ފަދަ ރަނގަޅު އާދަތައް އަށަގަންނުވުން.

ނިންމުން

ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ އަކީ މީހާގެ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސިކުނޑިއަށް ނުކުޅެދޭ ފަދަ ބޮޑު ކަމެއް ދިމާވުމުން، އެކަމުން އަރައިގަތުމަށް ސިކުނޑިއާއި ހަށިގަނޑުން ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. ކެތްތެރިކަމާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އަދި އެހީތެރިކަމާއެކު، ޕީ.ޓީ.އެސް.ޑީ އާ އެކު ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް އަލުން އަމާން އަދި ހަމަޖެހޭ ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރެވޭނެއެވެ.