ސާމިޔާ އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ ކޮނޑުގައި ވަރަށް މަޑުމަޑުން ކޮއްޓައި ހޭލައްވާލިއެވެ. ސީލިންގް ފަންކާގެ މަޑު އަޑާއި، ބޭރުން އިވޭ ހަލަބޮލި އަޑުތައް އެކުވެފައިވާއިރު، އޭނާ ފިރިމީހާގެ ކަންފަތް ކައިރީގައި ސިއްރުސިއްރުން ބުންޏެވެ. “މޫސާ.. އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅަށް މާދަމާ އަށާރަ އަހަރު ފުރޭނެ.” އޭނާގެ އަޑުގައި ވަނީ އުފާވެރިކަމާއި ހައިރާންކަމެވެ. އެއީ ޤަބޫލުކުރަންވެސް ދަތި ހަޤީޤަތެއް ފަދައެވެ. “އަހަރެމެންގެ ހުރި ހަމައެކަނި އަންހެން ދަރިފުޅު.. ސަމްރާ.” ސާމިޔާ ވަރަށް ލޯތްބާއެކު އިތުރުކޮށްލިއެވެ.

ސާމިޔާ އެހާ މަޑުން ވާހަކަދެއްކީ އެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓުގެ ފާރުތައް ތުނިކަމުން، ދައްކާ ކޮންމެ ވާހަކައެއް ކުދިންނަށް، ޚާއްސަކޮށް ސަމްރާއަށް އިވިދާނެތީއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އެއް މަސްދުވަހު އެމީހުން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ސިއްރުކޮށްގެން އުޅުނު އެ އުފާވެރި ސަޕްރައިޒް ހާމަވާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.

މޫސާ ކުޑަކޮށް ގުޑިލުމަށްފަހު، ދެލޯ މަރައިގެން އޮވެމެ، ވަރުބަލި ނަމަވެސް އޯގާތެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “ހޫނ.. އަހަންނަށް އެނގޭ ސާމިޔާ.. އެއީ އަހަރެންގެ ވެސް ދަރިފުޅު. އެއީ އަހަރެންގެ ޕްރިންސެސް.”

ސާމިޔާ މަޑުމަޑުން ހީނލިއެވެ. މޫސާގެ އެ ޖުމްލައިން އޭނާގެ ހިތަށް ބަޔާންކުރަންދަތި އުފާވެރިކަމެއް ލިބުނެވެ. ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާތަކުގައި އެ ދެމަފިރިން އުޅުނީ ސަމްރާގެ އުފަންދުވަސް މަތިން ހަނދާން ނެތިފައިވާ ކަމަށް ހެދިގެންނެވެ. އެހެން ކުދިންނާ ވާހަކަދައްކާއިރުވެސް އެ ތާރީޚުގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. ނަމަވެސް އެ ހިމޭންކަމުގެ ފަހަތުގައި ސާމިޔާ ދިޔައީ ނުހަނު ލޯތްބާއެކު ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. އާއިލާއަށް ޚާއްސަ މީރު ކާއެއްޗެހި ތައްޔާރުކުރުމާއި، ކުޑަ ހަދިޔާތައް ބަންދުކުރުމުގެ އިތުރުން، އެމީހުންގެ ކުޑަ ސޭވިންގްސްގެ ތެރެއިން ބައެއް ސަމްރާގެ ނަމުގައި ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ ދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އަންނަ ހަޔާތް ހަމައެކަނި އުފާ ފާޅުކުރުމަކުން ނޫން، އަމާޒެއް އޮތް ކަންކަމުން ފެށުމަށެވެ.

“މާދަމާ.” ސާމިޔާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބުނެލާ ފަދައިން އަނެއްކާވެސް ބުންޏެވެ. “އޭނާ އެ ބޮޑުވަނީ.. އެ ވަނީ އަންހެނަކަށް.”

އެވަގުތު މޫސާ ދެލޯ ހުޅުވާލައި، އޯގާތެރިކަމާއެކު އަނބިމީހާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އޭނާ މިހާރުވެސް އެހުރީ ބޮޑުވެފައި. ކަނބުލޭގެ އޭނާ ބޮޑުކުރީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް.” މޫސާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.

އެއީ ހަޤީޤަތެކެވެ. ﷲ އެމީހުންނަށް ސަމްރާ ދެއްވީ ހިތްދަތި ތިން މިސްކެރޭޖަށް ފަހުގައެވެ. އެއީ އެތައް ކަރުނައަކާއި، ދުޢާއާއި، ކެތްތެރިކަމަށް ފަހު ލިބުނު އުފަލެކެވެ. ސަމްރާ އުފަންވިއިރު އޭނާގެ ދެ ބޭބެގެ ސަބަބުން ގޭތެރެ އޮންނަނީ ހަލަބޮލިވެފައެވެ. ނަމަވެސް ސަމްރާގެ އުފަންވުމާއެކު ގޭތެރެއަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ހަމަޖެހުމަކާއި ނޫރެއް ލިބުނެވެ.

އޭގެ ފަހުން ސާމިޔާއާއި މޫސާ ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ﷲ އަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ މަތީގައެވެ. އެމީހުންނަކީ މާ މުއްސަނދި ބައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ކުޑަ ގެއަކީ ލޯތްބާއި، އީމާންތެރިކަމާއި، އެކުގައި ކުރާ ދުޢާތަކުން ފުރިފައިވާ އުފާވެރި މާހައުލެކެވެ.

ސަމްރާ ބޮޑުވަމުން އައީ ނުހަނު ރީތި، ބުއްދިވެރި އަދި އަދަބުވެރި ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އޭނާގެ މަޑުމައިތިރިކަމާއި އޯގާތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އޭނާއަށް ލޯބިކުރެއެވެ. އޭނާގެ ރީތިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް މީހުން އަޅައިގަންނަނީ އޭނާގެ ހިތްގައިމު ހިނިތުންވުމާއި މީހުންނަށް ކުރާ އިޙުތިރާމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ސަމްރާ ބޮޑުވަމުން އައިއިރު، އޭނާގެ ދިގު އިސްކޮޅާއި، ދޮން އޮމާން ހަމާއި، އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ފައިބާފައި އޮންނަ ފަށުވިކޮޅެއް ފަދަ އިސްތަށިގަނޑުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ބުނެެވެނީ “މާޝާﷲ” އެވެ.

ނަމަވެސް ސާމިޔާއަށް އެނގެނީ ރީތިކަމަކީ ނިޢުމަތެއްގެ އިތުރުން މަސްއޫލިއްޔަތެއް ކަމެވެ. އެހެންކަމުން، އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އޭނާ ވަނީ ވަރަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު ދަރިފުޅަށް ރަނގަޅު މަގު ދައްކައިދީފައެވެ. އެއީ އެއް ދުވަހުން ދެއްކި ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކޮންމެ ދުވަހަކު ދެވުނު ކުދިކުދި ނަސޭހަތްތަކެވެ. ސައިބޯން ތިބޭ ވަގުތު ދެވުނު އިރުޝާދެވެ. އެއްޗެހި ފަށްޖަހަން ތިބޭއިރު ދެއްކި ވާހަކަތަކެވެ.

ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑަށް އަންނަން ފެށި ބަދަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސާމިޔާ ދަރިފުޅަށް ކިޔައިދިނީ ނުހަނު ލޯތްބާއެކުގައެވެ. “މިއީ ބިރުގަންނަންޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫން. މިއީ ﷲ އަންހެނުންނަށް ދެއްވާފައިވާ މަތިވެރިކަމާއި، ހިތްވަރާއި، އާ ހަޔާތެއް އުފެއްދުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތުގެ ނިޝާންތަކެއް.” ސާމިޔާ ކިޔައިދިނެވެ. އޭނާ ދަރިފުޅަށް ސާފުތާހިރުކަމުގެ މުހިންމުކަން އުނގަންނައިދިނީ ހަމައެކަނި އާދައެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އީމާންތެރިކަމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނިވާވުމާއި އިއްފަތްތެރިކަމަކީ ހިމާޔަތެއްކަން އޭނާ ދަރިފުޅަށް ވިސްނައިދިނެވެ. “ދަރިފުޅުގެ ރީތިކަމަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ދައްކަން އޮތް އެއްޗެއް ނޫން. އެއީ ޚަޒާނާއެއް. ޚަޒާނާތައް އަބަދުވެސް އޮންނަންވާނީ ރައްކާތެރިކުރެވިފައި.”

އެމީހުންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަނީ ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެކެވެ. ސަމްރާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ކޮންމެ ކަމެއް އޭނާގެ މަންމައާ ހިއްސާކުރެއެވެ. ސާމިޔާ ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ބިންގާ އެޅީ އޭނާގެ އަގަކީ ރީތި ސޫރަ ނޫން ކަމާއި، އެއީ އޭނާގެ އަޚްލާޤުކަން ވިސްނައިދީގެންނެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ ބާރެއް ކަމާއި، އޯގާތެރިކަމަކީ މަތިވެރި ސިފައެއްކަން އޭނާ އުނގަންނައިދިނެވެ. އަދި ހުރިހާ ކަމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ﷲ އާއެކު އޮންނަ ގުޅުމަކީ ހަޔާތުގެ ބިންގާކަން އޭނާ ދަސްކޮށްދިނެވެ.

އުފަންދުވަހުގެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް ކުރިން، އެއް ދުވަހު ހަވީރު ބެލްކަނީގައި ތިބެފައި ސަމްރާ ސުވާލުކުރިއެވެ. “މަންމާ.. އަންހެނަކަށް ވެއްޖެކަން އެނގޭނީ ކިހިނެއް؟”

ސާމިޔާ އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ބަލާލިއެވެ. “ދަރިފުޅާ، އެއީ އެއް ދުވަހުން ވާކަމެއް ނޫން. އެއީ ދަރިފުޅު ވިސްނާ ގޮތާއި، ނިންމާ ނިންމުންތަކާއި، އުޅޭ އުޅުމުން މަޑުމަޑުން އަންނަ ބަދަލެއް.” އޭނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ޖަވާބުދިނެވެ. “އަންހެނަކަށް ވެވޭނީ އަމިއްލަ ނަފުސުގެ އަގު ވަޒަންކުރަން އެނގުމުން. އެހެން މީހުންނަށް ދަރިފުޅުގެ އަގު ކަނޑަނޭޅޭނެކަން ޤަބޫލުކުރެވުމުން. ދަތި ހާލަތްތަކުގައިވެސް އީމާންތެރިކަންމަތީ ސާބިތުވެ ހުރެވުމުން.”

އެމީހުންގެ މެދުގައި ހިނިތުންވުމާއި އުފާވެރި ވަގުތުތައްވެސް ހިނގިއެވެ. ކަންކަމާ ސުވާލުކުރަން ނޭނގިގެން ކުރެވުނު ސުވާލުތަކުން ދެމީހުން އެކުގައި ހީނ ސަމާސާކުރި ވަގުތުތަކާއި، އޮޅުންއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން ފަހުން ހަނދާންކޮށްލާފައި އުފާކުރެވޭ ފަދަ ވާހަކަތައް އުފެދުނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި މަޔަކާއި ދަރިއެއްގެ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކަށް އިތުބާރުކުރާ، ހިތުގެ ސިއްރުތައް ހިއްސާކުރާ ދެ އެކުވެރިން ފަދަ ގާތް ގުޅުމެއް އުފެދުނު ވަގުތުތަކެކެވެ.

އެމީހުންގެ މެދުގައި ކުދިކުދި، އަގުހުރި ސިއްރުތަކެއް ވިއެވެ. މިސާލަކަށް، ސަމްރާ ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު ކުއްޖަކުދެކެ ލޯބިވެވިގެން، އެއީ ގޯހެއް ކުރެވުނީ ކަމަށް ހީކޮށް ބިރުގަތް ދުވަހެވެ. އެދުވަހު ސާމިޔާ ހިނިތުންވެލާފައި ބުންޏެވެ. “ދަރިފުޅާ އެވެ! ހިތުގައި އުފެދޭ އިޙުސާސްތަކަކީ ފާފައެއް ނޫނެވެ. މުހިންމީ އެ އިޙުސާސްތަކާ މެދު ދަރިފުޅު އަމަލުކުރާ ގޮތެވެ.”

ނުވަތަ އެކުވެރިއަކު ގެއްލުމުން ސަމްރާ ރޮއިރޮއި ހުއްޓާ، ސާމިޔާ އޭނާ ގާތްކޮށްލާފައި މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “ދިރިއުޅުމަށް އަންނަ ކޮންމެ މީހަކީ އަބަދު ދެމިހުންނާނެ މީހެއް ނޫނެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ ފިލާވަޅުތަކެކެވެ. އަނެއްބައި މީހުންނަކީ ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ ނިޢުމަތްތަކެކެވެ.”

މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިން ސާމިޔާ ދިޔައީ ސަމްރާގެ ހިތުގައި ވިސްނުންތެރިކަމުގެ އޮށްތައް އިންދަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ އަގު ބިނާވެގެންވަނީ ބޭރުފުށުގެ ސިފައަށް ނޫން ކަމާއި، އެއީ އޭނާގެ މާތް އަޚްލާޤުކަމާއި އޭނާގެ ބަހަށް އިޙުތިރާމް ލިބެންޖެހޭ ފަދައިން، ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ހަނުހުރުމަކީ ބުއްދިވެރިކަމެއްކަން. އަދި އެހެން މީހުންގެ ރުހުމާއި ޤަބޫލުކުރުން ހޯދުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ނަފުސުގެ ޤަދަރާއި އަގު ދަށްނުކުރުން. ކެތްތެރިކަމަކީ ވަރުގަދަ ބާރެއްކަމާއި ހިތްހެޔޮކަމަކީ ނުފޫޒުގަދަ ހަތިޔާރެއްކަން.

ސަމްރާގެ އުފަންދުވަހުގެ ކުރީ ރޭ އޭނާ ނިދަން ދިޔައީ އެހެން ދުވަސްތަކެކޭ އެއްފަދައިންނެވެ. އެކަކުވެސް އޭނާގެ އުފަންދުވަހުގެ ވާހަކަ ނުދެއްކުމުން ކުޑަކޮށް ދެރަވި ނަމަވެސް، މަންމަ ދަސްކޮށްދިން ފަދައިން ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ރޫހު އިސްކުރިއެވެ.

ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު، އިރު އެރުމުގެ ކުރިން ސާމިޔާއާއި މޫސާ ގޭތެރެ ތައްޔާރުކުރިއެވެ. އާދައިގެ ސިޓިންގްރޫމުގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި، ހަދިޔާތަކާއި، ޞަދަޤާތުގެ ފައިސާ ލާފައިވާ ސިޓީއުރައެއްގެ އިތުރުން އަތުން ލިޔެފައިވާ ސިޓީއެއް ބޭއްވިއެވެ. ސަމްރާ ހޭލައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުތްއިރު އާއިލާގެ އެންމެން އޭނާގެ އިންތިޒާރުގައި ތިއްބާ ފެނުމުން އޭނާ ހައިރާންވެ އަންތަރީސްވިއެވެ. ގޭތެރެ ވަނީ މަޑު އަލިކަމަކުން އުޖާލާވެފައެވެ.

“ސަޕްރައިޒް!” އޭނާގެ ބޭބެމެން ހިނިތުންވުމާއެކު އެއް އަޑަކުން ގޮވާލިއެވެ.

ސަމްރާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެ، ހިތް ބާރަށް ތެޅެން ފެށިއެވެ. އޭނާ އުންމީދު ކަނޑާލައިގެން ހުއްޓާ މި ފެނުނު މަންޒަރުން އޭނާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއްވެސް ނޭނގުނެވެ. “ހަނދާން ހުރިތަ؟” އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ.

މޫސާ މަޑުމަޑުން ހީނލަމުން ދަރިފުޅު ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. “އަހަރެމެން ކިހިނެއް ހަނދާން ނެތޭނީ؟” އޭނާ ބައްޕަ ބުންޏެވެ.

“މަންމަ މިކަން ރާވާތާ މަހެއް ވެއްޖެ.” އެއް ބޭބެއަކު ސާމިޔާއަށް އިޝާރާތްކޮށް ސަމްރާއާ ދިމާކޮށްލިއެވެ.

ސަމްރާ އޭނާގެ މަންމައާ ދިމާލަށް ބަލާލިއިރު، މަންމަގެ ދެލޯ ވަނީ ކަރުނުން ފުރިފައެވެ. ސާމިޔާ ކުރިއަށް ޖެހިލައި، ދަރިފުޅުގެ މޫނުގައި ވަރަށް ލޯތްބާއެކު ފިރުމާލިއެވެ.

“ދަރިފުޅާ، މިއަދު ދަރިފުޅަށް ތިޔަ ފުރުނީ އަށާރަ އަހަރު. އެކަމަކު މަންމަގެ ކުރިމަތީގައި ދަރިފުޅަކީ އަބަދުވެސް މަންމަގެ ދުނިޔެ ބަދަލުކޮށްލި އެ ކުޑަކުޑަ އަންހެން ދަރިފުޅު.” ސާމިޔާ ވަރަށް އަސަރާއެކު ބުންޏެވެ.

އޭނާ ސަމްރާއަށް ސިޓީއުރަ ދިއްކޮށްލިއެވެ. “މިއީ ދަރިފުޅުގެ ނަމުގައި ކުރެވޭ ޞަދަޤާތެއް. ކޮންމެ އާ ފެށުމެއްވެސް ފަށަންވާނީ ހެޔޮ ކަމަކުން.” އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ. އެއަށްފަހު، އަތުން ލިޔެފައިވާ ސިޓީ ދަރިފުޅަށް ދިނެވެ. “އަދި މިއީ.. ދަރިފުޅާ ދައްކަން ބޭނުންވެ، ދުލުން ބުނަން ނޭނގުނު ހުރިހާ ވާހަކައެއް.”

ސަމްރާ އޭނާގެ މަންމަގެ ގައިގައި ބާރަށް ބައްދާލިއެވެ. “މަންމާ، އަހަރެން މަންމަދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ.” އޭނާ ގިސްލަމުން ބުންޏެވެ.

“މަންމަވެސް ދަރިފުޅުދެކެ މާ ބޮޑަށް ލޯބިވޭ.” ސާމިޔާ ޖަވާބުދިނެވެ.

މޫސާވެސް އެމީހުންގެ ގާތަށް އައިސް ދަރިފުޅުގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ. “ދަރިފުޅާ، ބޮޑުވަމުން އަންނަ ހަޔާތަށް މަރުހަބާ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.

އެ ކުޑަކުޑަ އެޕާޓްމަންޓުގެ ތެރޭގައި، ހިނިތުންވުމާއި، އުފާވެރި ކަރުނައާއި، އީމާންތެރިކަމާއި ލޯބީގެ މާހައުލެއްގައި، ސަމްރާ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ އާ ބާބެއް ފެށިއެވެ. އެއީ މާ ކުލަގަދަ، ބޮޑު ހަފުލާއަކުން ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ މާ މާނަވީ ގޮތެއްގައެވެ.

ޝުކުރުވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ހިތަކާއެކުގައެވެ. ވިސްނުންތެރި ސިކުނޑިއަކާއެކުގައެވެ. އަދި އީމާންތެރިކަމުގެ މަތީގައި ސާބިތުވެހުރި ރޫހަކާއެކުގައެވެ.

އިރުގެ އަލިކަން ގޭތެރެއަށް ފެތުރެމުން ދިޔައިރު، ހީވަނީ އެ ގޭތެރެއަށް ﷲ ގެ ބަރަކާތާއި ރަޙުމަތް އޮހެމުން ދާހެންނެވެ. އެއީ އެ ދުވަސް ނިމިގެން ދިޔަޔަސް، އަބަދަށްޓަކައި އެ ހިތްތަކުގައި ދެމިއޮންނާނެ އުފާވެރި ހަނދާނެކެވެ.

(ނިމުނީ)