ފޮރުވިފައިވާ ސިއްރު ފާޅުވުން
އިރުއޮއްސެމުންދިޔަ ވަގުތެވެ. ރަށުގެ ހުޅަނގު ފަރާތު އަތިރިމަތިން ޖެހެމުންދިޔަ ފިނި ރޯޅިތަކުން ހީވަނީ މުޅި މާހައުލަށް ފިނިމޫސުން ލައިގަނެފައި އޮތްހެންނެވެ. ރ. އަތޮޅުގެ ހިތްގައިމު މި ކުޑަކުޑަ ރަށުގައި މިއަދު އޮތީ އާދައިގެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. ރަށުގެ އުތުރު ފަރާތުގައި ހުރި، ގިނަ ދުވަސްވެ ބާވެފައިވާ “ވެލިރެސްގެ” ތަޅާލައި، އެތަނުގައި އާ އިމާރާތެއް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނު ދުވަހެވެ.
“އައްޔާބޭ! މަޑުކޮށްލަބަލަ!” ކޮންކްރީޓް މެޝިނުގެ އަޑުގެ ތެރެއިން އިވުނީ ޒުވާން މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ހަޅޭކުގެ އަޑެވެ.
އުމުރުން ދުވަސްވީ އައްޔާބެ، އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް އުދަލި ބާއްވާފައި އެދިމާއަށް ދިޔައެވެ. “ކިހިނެއްވީ؟ ކީއްވެ ހުއްޓާލީ؟”
މަސައްކަތް ކުރަން ހުރި ސައްތާރު ހުރީ ބިރުން ގަނޑުވެފައެވެ. އޭނާ އިނގިލި ދިއްކޮށްލީ އަލަށް ކޮނުނު ފުން ވަޅުގަނޑަށެވެ. އެތަނުން ފެންނަން އޮތީ އިންސާނެއްގެ ނިތްކުރި ކަށިގަނޑެވެ. އެއާއެކު މުޅި ސަރަހައްދަށް ހަމަހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. މަސައްކަތްތެރިން އެއްވެ، އެ ބިރުވެރި މަންޒަރަށް ބަލަން ތިއްބެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ކަށިގަނޑެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވޭތުވެދިޔަ 25 އަހަރު ވަންދެން ބިންގަނޑުގެ އަޑީގައި ފޮރުވިފައި އޮތް ބޮޑު ސިއްރެއްގެ ފެށުމެވެ.
ކުޑަވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ރަށު ކައުންސިލާއި ފުލުހުން އެތަނަށް އަތުވެއްޖެއެވެ. އެދުވަސްވަރު އެ ރަށުގައި ޓްރެއިނިން ސެޝަނެއް ހިންގުމަށް ސީނިއާ އިންސްޕެކްޓަރ ދައްޔާން ހުރީ އެރަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން މި މައްސަލަ ބެލުމަށް އިސްވެ ހުރީ ދައްޔާނެވެ. އޭނާ އެ ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށް، ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބިންގަނޑު ކޮނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
“މިއީ ވަރަށް ދުވަސްވީ ކަށިގަނޑުތަކެއް،” ދައްޔާން އޭނާގެ އެހީތެރިޔާ ސާޖަންޓް ނާޒިމް ގާތު ބުންޏެވެ. “ބަލާބަލަ، މި ކަށިގަނޑުގެ ކައިރީގައި މިއޮތީ ކޮން އެއްޗެއް؟”
އެއީ ދަމިލަޖަހާފައިވާ ރިހި އަނގޮޓިއެކެވެ. އޭގެ މަތީގައި ކަނޑާނަގާފައިވާ އަކުރުތަކެއް ފެންނަން އޮތެވެ. ‘އޭ.އެސް’
ދައްޔާންގެ ސިކުނޑީގައި ރަށުގެ ތާރީޚް އެނބުރެން ފެށިއެވެ. މީގެ 25 އަހަރު ކުރިން، މި ރަށުން ގެއްލުނު މީހެއްގެ ކޭސްއެއް އޭނާގެ ސިކުނޑީ ވަރުގަދަ ފައިލް ސިސްޓަމުން ހުޅުވައިލި ކަހަލައެވެ. އޭނާ ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހުންނާ ސުވާލުކުރަން ނިންމިއެވެ.
ހަނދާންތަކުގެ ތެރެއިން
ރަށުގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އެކަކީ ހައްވާދިޔަޔަ އެވެ. އޭނާގެ އުމުރުން މިހާރު 80 އަހަރާ ގާތްވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހަނދާންތައް އަދިވެސް ވަރަށް ތޫނެވެ. ދައްޔާން އޭނާގެ ގާތަށް ގޮސް އެ އަނގޮޓި ދެއްކުމާއެކު، ހައްވާދިޔަޔަގެ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ.
“މިއީ… މިއީ އާދަމް ސަލީމްގެ އަނގޮޓި،” ހައްވާދިޔަޔަގެ އަޑު ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ. “1999 ވަނަ އަހަރުގެ ރޯދަމަހުގެ ރޭގަނޑެއްގައި އޭނާ ގެއްލުނީ. އެންމެން ހީކުރީ އޭނާ މާލެ ދިޔައީ ކަމަށް. ނޫނީ ފުރައިގެން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިޔައީ ކަމަށް.”
ދައްޔާން ނޯޓްފޮތުގައި ލިޔަން ފެށިއެވެ. “އާދަމް ސަލީމް؟ އެއީ ކާކު؟ އޭނާގެ އާއިލާ ކޮބާ؟”
ހައްވާދިޔަ ފުން ނޭވާއެއްލިއެވެ. “އޭނާއަކީ ދިޔަރެސްގޭ އިސްމާއިލްގެ ކޮއްކޮ. އެގޭގައި އޭރު އުޅުނީ އިސްމާއިލާއި، އޭނާގެ އަންހެނުން ފާތުމައާއި، އާދަމް ސަލީމް. އާދަމް ސަލީމަކީ ވަރަށް މުއްސަނދި، ވިޔަފާރީގައި ކުރިއަރާފައި ހުރި ޒުވާނެއް. އެކަމަކު އެއްދުވަހަކު ކުއްލިއަކަށް އޭނާ ޚަބަރެއް ނުވެ ގެއްލުނީ. އިސްމާއިލް ބުނީ އާދަމް ސަލީމް އޭނާގެ ހުރިހާ މުދަލެއް އިސްމާއިލަށް ދީފައި، ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރަން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިޔައީ ކަމަށް.”
ދައްޔާންގެ ހިތުގައި ޝައްކު އުފެދުނެވެ. މީހަކު އޭނާގެ ހުރިހާ މުދަލެއް ބޭބެއަށް ދީފައި، އެއްވެސް މީހަކަށް ނާންގާ ފުރައިގެން ދާނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އަދި އޭނާގެ ކަށިގަނޑު އަމިއްލަ ގޭގެ ބިންގަނޑުގެ އަޑިން ފެނުމުގެ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ފަސްއެޅިފައިވާ ހަގީގަތް
އެސްއައިޓީގެ ތަހުގީގު ޓީމުން އިސްމާއިލް ހޯދަން ފެށިއެވެ. އިސްމާއިލަކީ މިހާރު ރަށުގެ ގަދަރުވެރި، މުއްސަނދި މީހެކެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅެނީ މާލޭގައެވެ. ދައްޔާން މާލެއަށް ގޮސް އިސްމާއިލާ ބައްދަލުކުރިއެވެ.
“އިސްމާއިލް، އަހަރެމެންނަށް ވެލިރެސްގޭގެ ގޯތިތެރެއިން އިންސާނެއްގެ ކަށިގަނޑު ފެނިއްޖެ،” ދައްޔާން ސީދާ އިސްމާއިލްގެ ލޮލަށް ބަލަން ހުރެ ބުންޏެވެ.
އިސްމާއިލްގެ މޫނުމަތިން ކުލަވަރު ބަދަލުވިއެވެ. އޭނާގެ ނިތްކުރިން ދާހިއްލަން ފެށިއެވެ. “ކަށިގަނޑެކޭ؟ ތިޔައީ ހާދަ އެހެން ކަހަލަ ވާހަކައެކޭ. އެއީ ކުރީގެ ގަބުރުސްތާނަކަށް ވެސް ވެދާނެއެއްނު؟”
“ނޫން، އެ ކަށިގަނޑާއެކު އޮތީ އާދަމް ސަލީމްގެ އަނގޮޓި،” ދައްޔާން އަނގޮޓި ދެއްކިއެވެ.
އިސްމާއިލް ގޮނޑީގައި އިށީނެވެ. އޭނާގެ އަތްފައި ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ. “އަހަރެން… އަހަރެންނަށް ނޭނގޭ އެއީ ކިހިނެއްވީ ކަމެއް ކަމެއް. އާދަމް ފުރައިގެން ދިޔައީ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ދިރިހުރި ކަމަށް.”
އިސްމާއިލް ދޮގުހަދާކަން ދައްޔާނަށް އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް 25 އަހަރުވީ މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަށް ބޭނުންވަނީ ހެކިބަހެވެ. އޭނާ އަލުން އެނބުރި ރަށަށް ގޮސް، އޭރު އެގޭގައި މަސައްކަތްކުރި މީހުންނާއި، އަވަށްޓެރިންގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރަން ފެށިއެވެ.
ކަޅު އަނދިރި ރޭ
ދައްޔާނަށް މައުލޫމާތު ލިބުނު ގޮތުގައި، އާދަމް ސަލީމް ގެއްލުނު ރޭ، އެގޭގެ ތެރެއިން ބާރު އަޑުތަކެއް އިވުނު ކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ދުވަސްވަރު އެއީ މާ ބޮޑު ކަމަކަށް އެއްވެސް މީހަކު ނުހަދައެވެ.
ތަހުގީގަށް އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބުނީ، އޭރު އެގޭގައި ކެއްކުމުގެ މަސައްކަތް ކުރި ޒުބޭދާގެ ފަރާތުންނެވެ. ޒުބޭދާ މިހާރު ހުރީ އެނދުމަތިވެފައެވެ.
ޒުބޭދާގެ އިއުތިރާފު
ޒުބޭދާ އޮތީ ބަލި އެނދުގައެވެ. އޭނާގެ ދެލޯ ވަނީ ވަޅުވަދެފައެވެ. ދައްޔާން އޭނާގެ ގާތުގައި އިށީނދެ، ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. “ޒުބޭދާއްތާ، އާދަމް ސަލީމަށް ވީގޮތް އެނގުން އެއީ މިއަދު ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް. އޭނާގެ ފުރާނައަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން އެބަޖެހޭ.”
ޒުބޭދާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އޮހެން ފެށިއެވެ. “އަހަރެން މި ސިއްރު ހިތުގައި ފޮރުވައިގެން އުޅޭތާ 25 އަހަރު ވެއްޖެ. ކޮންމެ ރެޔަކު އަހަރެންނަށް އޭނާގެ ހަޅޭކުގެ އަޑު އިވޭ ކަހަލަ. އެއީ ވަރަށް ބިރުވެރި ރެޔެއް.”
ޒުބޭދާ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އެ ރޭ އިސްމާއިލާއި އާދަމް ސަލީމާ ދެމެދު ބޮޑު ޒުވާބެއް ހިނގިއެވެ. ސަބަބަކީ އާދަމް ސަލީމްގެ ވިޔަފާރީގެ ފައިސާއަށް އިސްމާއިލް ޚިޔާނާތްތެރިވުމެވެ.
“އަހަރެން ބަދިގޭގައި ހުއްޓާ އިވުނީ ބާރު އަޑެއް. ދުވެފައި ގޮސް ބަލާލިއިރު، އާދަމް ސަލީމް އޮތީ ތަޅުންގަނޑު މަތީގައި ވެއްޓިފައި. އޭނާގެ ބޯ ފަޅައިގެން ގޮސް މުޅި ތަނުގައި އޮތީ ލޭ. އިސްމާއިލްގެ އަތުގައި އޮތީ ބޮޑު ދަގަނޑު ބުރިއެއް.”
ޒުބޭދާ ބިރުން ގޮސް ހަޅޭއްލަވައިގަންނަން އުޅުމުން، އިސްމާއިލް އޭނާއަށް މަރުގެ އިންޒާރު ދިނެވެ. އަދި އޭނާގެ އަނގަ ބަންދުކުރުމަށްޓަކައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ދިނެވެ.
“އެރޭ ދަންވަރު، އިސްމާއިލާއި އޭނާގެ އަަންހެނުން ފާތުމަ ވެގެން، ގޭގެ ގޯތިތެރޭގައި ވަޅެއް ކޮނެ އާދަމް ސަލީމް ވަޅުލީ. އަހަރެން ހުރީ ބިރުން ގަނޑުވެފަ.”
ފާޅުވި ހަގީގަތާއި އިންސާފު
ޒުބޭދާގެ ބަޔާނާއެކު، ދައްޔާން ވަގުތުން ފާތުމަ ހޯދަން ފެށިއެވެ. ފާތުމަ އޭރު ހުރީ ރަށުގައެވެ. ފުލުހުންގެ އިދާރާއަށް އޭނާ ހާޒިރުކޮށް ސުވާލުކުރުމުން، ފުރަތަމަ އޭނާ އިންކާރު ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ޒުބޭދާގެ ބަޔާނާއި، ފެނުނު ކަށިގަނޑުގެ ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓު، އާދަމް ސަލީމްގެ އާއިލާގެ އެހެން މީހުންނާ ދިމާވާކަން ދެއްކުމުން، އޭނާ ބިރުގަނެ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނެވެ.
“އަހަރެމެން ގަސްތަކު ނޫން އޭނާ މަރާލީ،” ފާތުމަ ރޮމުން ބުންޏެވެ. “އެކަމަކު އެ ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަމުގަ، އެކަން ސިއްރުކުރަން ނިންމީ. އިސްމާއިލް ބުނީ މިއީ އަހަރެމެންގެ މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެކޭ.”
މި ހަގީގަތް ފާޅުވުމާއެކު، މުޅި ރަށަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބުނެވެ. އެންމެން ގަދަރުކުރަމުން އައި އިސްމާއިލަކީ ގާތިލެއްކަން އެނގުމުން ރަށު މީހުން ތިބީ އަންތަރީސްވެފައެވެ.
ފުލުހުން މާލެއިން އިސްމާއިލް ހައްޔަރުކޮށްގެން ރަށަށް ގެނައެވެ. އޭނާ ރަށު ބަނދަރަށް ބޭލި ވަގުތު، ރަށުގެ މީހުން އެއްވެ ތިބެ އޭނާއާ ދިމާއަށް ހަޅޭއްލަވަމުން ދިޔައެވެ. 25 އަހަރު ވަންދެން ފޮރުވިފައި އޮތް ކަޅު ސިއްރު މިއަދު ވަނީ ބިތުފަންގި ނެގިފައެވެ.
ފެށުމެއްގެ ނިމުން
އާދަމް ސަލީމްގެ ކަށިގަނޑު، އިސްލާމީ އުސޫލުން އަލުން ރަށު ގަބުރުސްތާނުގައި ވަޅުލެވުނެވެ. އެތައް އަހަރެއްގެ އިންތިޒާރަށްފަހު، އޭނާގެ ފުރާނައަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނު ކަހަލައެވެ.
މާޒީގެ ހިޔަނި
އިސްމާއިލާއި ފާތުމަ ހައްޔަރުކުރެވުނު ނަމަވެސް، ތަހުގީގު އަދި ނިމުމަކަށް ނާދެއެވެ. ސީނިއާ އިންސްޕެކްޓަރ ދައްޔާނަށް އެނގޭ ގޮތުގައި، 25 އަހަރު ވަންދެން މިފަދަ ބޮޑު ސިއްރެއް ހަމައެކަނި ތިން މީހެއްގެ މެދުގައި ފޮރުވިފައި އޮތުމަކީ ނާދިރު ކަމެކެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ އާދަމް ސަލީމްގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަސްތަކުގެ ތަފްސީލީ މަންޒަރެއް ކުރަހާލާށެވެ.
ރަށު އޮފީހުގެ ބާ ގުދަނުގެ ތެރޭގައި ހުރި، ދަބަރު ޖަހާފައިވާ ދަގަނޑު އަލަމާރިތަކުގެ ތެރެއިން 1990ގެ އަހަރުތަކުގެ ރެކޯޑުތައް ހޯދަން ދައްޔާނާއި ނާޒިމް ފެށިއެވެ. ގިނަ އިރުތަކެއްގެ މަސައްކަތަށްފަހު، އެމީހުންނަށް ފެނުނީ އާދަމް ސަލީމްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާ ބައެއް ވިޔަފާރި ލިޔުންތަކެވެ.
“ބަލާބަލަ ނާޒިމް،” ދައްޔާން އެއް ލިޔުމަކަށް އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. “އާދަމް ސަލީމް ގެއްލުމުގެ އެންމެ ހަފުތާއެއް ކުރިން، އޭނާ ވަނީ އޭނާގެ ހުރިހާ މުދަލެއް ބޭބެ އިސްމާއިލަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ލިޔުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފަ. އެކަމަކު މި ސޮޔަށް ބަލާބަލަ.”
ނާޒިމް ބޮޑުވާ ބިއްލޫރިގަނޑަކުން އެ ސޮޔަށް ބަލާލިއެވެ. “މިއީ އާދަމްގެ އަސްލު ސޮޔާ ތަފާތު ގޮތަކަށް ހުރި ސޮޔެއް. ހީވަނީ މީހަކު ކޮޕީ ކުރަން އުޅެފައިވާ ހެން.”
މިއީ ތަހުގީގަށް ލިބުނު ވަރަށް މުހިންމު ހެއްކެކެވެ. މާނައަކީ އިސްމާއިލް ވަނީ އާދަމް މަރާލުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފަހުން، އޭނާގެ މުދާ ފޭރިގަތުމަށްޓަކައި ލިޔެކިޔުންތަކުގައި އޮޅުވާލާފައެވެ.
ގެއްލިފައިވާ ލޯބި
ތަހުގީގުގެ ތެރެއިން ދައްޔާނަށް އިތުރު މައުލޫމާތެއް ލިބުނެވެ. އާދަމް ސަލީމް ގެއްލުނުއިރު، އޭނާ އިނީ ރަށުގެ އަންހެނަކާ ކައިވެނިކުރަން ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. އެއީ އޭރު ރަށުގެ އެންމެ ރީތި އެއް އަންހެން ކުއްޖާ ކަމަށްވާ މަރިޔަމްއެވެ.
ދައްޔާން މަރިޔަމް ހޯދައިގެން އޭނާއާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. މަރިޔަމްއަކީ މިހާރު އުމުރުން ދުވަސްވީ، މޫނުމަތިން މާޔޫސްކަން ފެންނަން ހުރި އަންހެނެކެވެ. އޭނާ ކައިވެންޏެއް ނުކޮށް ހުރީ އާދަމްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ.
“އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރަން އާދަމް އަހަރެން ދޫކޮށްފައި ދާނެ ކަމަކަށް،” މަރިޔަމް ގިސްލާ ރޮމުން ކިޔައިދިނެވެ. “އޭނާ ގެއްލުނު ރޭ، އަހަރެމެން ބައްދަލުކުރަން އޮތީ ރާވާފަ. އޭނާ ބުނީ ބޭބެއާ ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެއް ދައްކަން އެބައޮތޭ، އެއަށްފަހު އަންނާނަމޭ. އެކަމަކު އޭނާއެއް ނައި.”
މަރިޔަމް އަތުގައި އޮތް ބާ ފޮށްޓެއް ހުޅުވާލިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހުރީ އާދަމް އޭނާއަށް ލިޔެފައިވާ ސިޓީތަކެވެ. އެ ސިޓީތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އާދަމަށް އޭރުވެސް ހުރީ ބޭބެ އިސްމާއިލްގެ ނިޔަތާމެދު ޝައްކު ކުރެވިފައެވެ. އެއް ސިޓީއެއްގައި އޭނާ ލިޔެފައިވެއެވެ: “މަރީ، ބޭބެ މިހާރު އުޅޭގޮތުން އަހަރެން ބިރުގަނޭ. ވިޔަފާރީގެ ހިސާބުތައް ދައްކާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވޭ. އަހަރެން މިރޭ އޭނާއާ ސީދާ ސުވާލުކުރާނަން.”
ކުށްވެރިޔާގެ ގޮޅި
އިސްމާއިލް ހުރީ ފުލުހުންގެ ބަންދުގައެވެ. އޭނާގެ ވަކީލުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައީ މިއީ “އެކްސިޑެންޓެއް” ކަމަށް ދެއްކުމަށެވެ. ނަމަވެސް ދައްޔާން އަތުގައި މިހާރު ހުރި ހެކިތަކުން އެކަން ދޮގުކުރެއެވެ.
ސުވާލުކުރާ ކޮޓަރީގައި ދައްޔާން އިސްމާއިލާ ކުރިމަތިލިއެވެ. “އިސްމާއިލް، ކަލޭ ހީކުރީ ފައިސާއިން ހުރިހާ ކަމެއް ފޮރުވޭނެ ކަމަށްތަ؟ މަރިޔަމްގެ ސިޓީތަކާ، އޮޅުވާލާފައިވާ ލިޔުންތައް އަހަރެމެން އަތަށް އަރައިފި. ކަލޭ އާދަމް މަރާލީ ރޭވުމެއްގެ ދަށުން، އޭނާގެ މުދާ ފޭރިގަންނަން.”
އިސްމާއިލް އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ކިބައިން ކުރިން ފެނުނު ބޮޑާކަމާއި ކިބުރުވެރިކަން ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. “އަހަރެން… އަހަރެން ބޭނުންވީ މުއްސަނދިވާން. އާދަމަކީ އަބަދުވެސް ނަސީބުގަދަ މީހެއް. އޭނާއަށް ހުރިހާ ކަމެއް ފަސޭހައިން ލިބޭ. އަހަރެން ބުރަ މަސައްކަތް ކުރާއިރުވެސް، ބައްޕަގެ ހުރިހާ އިތުބާރެއް އޮތީ އޭނާއަށް.”
މިއީ ޒަމާންވީ ހަސަދަވެރިކަމެކެވެ. ބޭބެއަކު އޭނާގެ އަމިއްލަ ކޮއްކޮގެ ފުރާނަ ދުއްވާލީ ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ ވަގުތީ މުދަލަކަށްޓަކައެވެ.
އާއިލާގެ ރޫޅުން
އިސްމާއިލްގެ އާއިލާއަށް މި ޚަބަރުވީ ހިތްދަތި ޚަބަރަކަށެވެ. އޭނާގެ ދަރިން، އުމުރުން 20 އަހަރުގެ އަހުމަދާއި 18 އަހަރުގެ ފާތުން، ތިބީ ލަދުން ބޯ ހިއްލާލަން ނުކެރިފައެވެ. އެމީހުން ބޮޑުވީ އެމީހުންގެ ބޮޑުބޭބެގެ ލޭގެ ފައިސާއިން ކަމަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތިވިއެވެ.
“ބައްޕާ، ކީއްވެ؟” އަހުމަދު ޖަލަށް ގޮސް ބައްޕައާ ސުވާލުކުރިއެވެ. “އަހަރެމެންނަށް ތި ހޯދައި ދިނީ ކޮންފަދަ ލަދުވެތި ހަޔާތެއް؟ މުޅި ރަށުގެ މީހުންގެ ކުރިމަތީގަ އަހަރެމެން މިއަދު މިއީ ގާތިލެއްގެ ދަރިން.”
އިސްމާއިލަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް ނެތެވެ. އޭނާގެ ދަހިވެތިކަމުގެ ސަބަބުން މިއަދު އޭނާގެ މުޅި އާއިލާ ބަދުނާމުވެ، ރޫޅިއްޖެއެވެ.
އިންސާފުގެ ދަތުރު
ޝަރީއަތް ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. ޒުބޭދާގެ ހެކިބަހާއި، ފާތުމަގެ އިއުތިރާފާއި، ފެނުނު ލިޔެކިޔުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ގާޒީ ހުކުމް އިއްވިއެވެ.
“މިއީ އިންސާނީ ތާރީޚުގައިވެސް ފެނިފައިވާ އެންމެ ރަހުމްކުޑަ އެއް އަމަލު. އަމިއްލަ އާއިލާގެ މީހަކު، މުދަލަށްޓަކައި މަރާލާ، 25 އަހަރު ވަންދެން އެކަން ފޮރުވައިގެން އުޅުމަކީ މައާފު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން.”
އިސްމާއިލަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އައެވެ. ފާތުމައަށް، ކުށް ފޮރުވުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ކުށުގައި 15 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އައެވެ.
އާ ފެށުމެއް
މައްސަލަ ނިމުނު ނަމަވެސް، ރަށުގެ މީހުންގެ ހިތްތަކުން އެ ހަނދާންތައް ފޮހެވިގެން ނުދެއެވެ. އާދަމް ސަލީމްގެ މަހާނަ ކައިރީގައި މަރިޔަމް ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ވިނަ އުފުރާ ސާފުކުރަން އިނދެއެވެ.
ދައްޔާން ރަށުން ފުރަން ތައްޔާރުވިއެވެ. އޭނާގެ މި މިޝަން ނިމުނީއެވެ. “ނާޒިމް،” ދައްޔާން ބުންޏެވެ. “މި ހާދިސާއިން އަހަރެމެންނަށް ދަސްވީ އެއް ކަމެއް އެބައޮތް. ދޮގާއި މަކަރުން ބިނާކުރާ ކޮންމެ އިމާރާތެއްވެސް ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ބިމާ ހަމަވާނެކަން. ހަގީގަތަކީ އަބަދުވެސް ފާޅުވާނެ އެއްޗެއް.”
“ވެލިރެސްގެ” މިހާރު ވަނީ ތަޅާލާފައެވެ. އެ ބިރުވެރި ހަނދާންތަކުގެ ބަދަލުގައި އެތަނުގައި މިހާރު ހަދަމުންދަނީ ކުޑަކުދިންގެ ޕާކެކެވެ. އެއީ އާދަމް ސަލީމްގެ ހަނދާނުގައި، އޭނާގެ މުދަލުން ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދެވޭ ހަދިޔާއެކެވެ. އޭނާ ދުނިޔޭގައި ހުރިނަމަ، އޭނާއަކީވެސް ކުޑަކުދިންދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވާ، ރަށުގެ ތަރައްގީއަށް އުންމީދުތަކެއް ކުރި ޒުވާނެކެވެ.
ހިތާމައިގެ ސަފުހާ ނިމުން
އިސްމާއިލާއި ފާތުމަ ޖަލަށް ގެންދެވުނު ދުވަހަކީ ރަށުގެ އުދަރެސް ބަނަވެފައި އޮތް ދުވަހެކެވެ. ވިލާގަނޑު ބޯވެ، ހީވަނީ އުޑުމަތިވެސް އެ ހިތާމައިގައި ބައިވެރިވާ ހެންނެވެ. ދައްޔާން ފުރުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް ޒުބޭދާގެ ގާތަށް ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ.
“ޒުބޭދާއްތާ، މިހާރު ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބިއްޖެތަ؟” ދައްޔާން އަހާލިއެވެ.
ޒުބޭދާގެ މޫނުމަތިން މިއަދު ފެންނަނީ ތަފާތު އުޖާލާކަމެކެވެ. “އާނ، ދަރިފުޅާ. މިއަދު އަހަރެންނަށް މަރުވާންވެސް ކެރިދާނެ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި އޮތް ބަރު ބޮޑު ގާގަނޑު މިއަދު ނެގިއްޖެ. އާދަމް ސަލީމްގެ ރޫހަށް މިއަދު ހަމަޖެހުން ލިބޭނެ.”
ދައްޔާން ރަށުން ފުރައިގެން ދިޔައިރު، ލޯންޗުގެ ފަހަތުން އުފެދޭ ރާޅުތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ހިތަށް އަރަމުންދިޔައީ އިންސާނާގެ ދަހިވެތިކަމެވެ. އެންމެ ގާތް، ލޭގެ ގުޅުން ހުރި މީހާ މަރާލުމަށްފަހު، 25 އަހަރު ވަންދެން ހަމަޖެހިގެން ނިދާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެ ރެޔަކު އެ ގޯތިތެރެއިން ހިނގާފައި ދާއިރު، ފައިދަށުގައި ވަޅުލެވިފައިވާ އެ ސިއްރުގެ އިހުސާސް ނުވަނީ ހެއްޔެވެ؟
އިބުރަތްތެރި ނިމުމެއް
މި ހާދިސާއަކީ ރާއްޖޭގެ ކުށުގެ ތާރީޚުގައި ލިޔެވިގެންދިޔަ އެންމެ އާދަޔާޚިލާފު އެއް މައްސަލައެވެ. މިއިން ދަސްކޮށްދެނީ، ކުށެއް ކޮށްފައި ކިތަންމެ ފުންކޮށް ވަޅުލިޔަސް، ހަގީގަތުގެ އިރު ދުވަހަކުވެސް އޮއްސިގެން ނުދާނެކަމެވެ.
އާދަމް ސަލީމްގެ އަނގޮޓި، މިހާރު އޮތީ ފުލުހުންގެ އެވިޑެންސް ރޫމުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭނާގެ ހަމައެކަނި ވާރިސަކަށް ހުރި، އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ މަރިޔަމްއަށް ފުލުހުން ހަވާލުކުރި އަމާނާތެކެވެ. މަރިޔަމް އެ އަނގޮޓި އޭނާގެ ކަރުގައި އަޅާފައި އޮތް ފަށެއްގައި އަމުނާލިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ މުޅި އުމުރުގެ އިންތިޒާރާއި، ވަފާތެރިކަމުގެ ރަމްޒެވެ.
އެސްއައިޓީގެ މި ހާދިސާއިން ދިވެހި މުޖުތަމައަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، އާއިލީ ގުޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ ހަސަދައާއި ދަހިވެތިކަމަކީ މުޅި އާއިލާ ހަލާކުކޮށްލާނެ ނުރައްކާތެރި ވަބާއެއް ކަމެވެ. އިސްމާއިލްގެ ނަން މިއަދު ރަށުގައި ކިޔެނީ ނަފުރަތާއެކުގައެވެ. އާދަމް ސަލީމްގެ ނަން ކިޔެނީ ހަމްދަރުދީއާއެކުގައެވެ.
އިރު އޮއްސި، މުޅި ދުނިޔެ އަނދިރިވީ ނަމަވެސް، ވެލިރެސްގެ ހުރި ގޯތީގައި ބިނާކޮށްފައިވާ “ވެލިރެސް ޕާކުން” މިހާރު އިވެނީ ކުޑަކުދިންގެ ހުނުމުގެ އަޑެވެ. އެތަނަކީ މިހާރު ބިރުވެރި ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާފު ގާއިމުވެ، މާޒީގެ ކަޅު ސިއްރުތަކުން ސާފުވެފައިވާ އުފާވެރި މައިދާނެކެވެ.
— ނިމުނީ —
