ޗާޓުތަކުން ފާހަގަވާހާ އެ ރަށް ބޮޑެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ރަށުގެ މީހުންނަށް އެއީ މުޅި ދުނިޔެއެވެ. އެއީ ހިނިތުންވުމާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ޖިހާދާއި، މަދަރުސީ ދައުރުގެ ހުވަފެންތަކުން ފުރިފައިވާ ތަނެކެވެ. އިރުއެރުމުގެ ކުރިން މަސްވެރިން އެމީހުންގެ ދޯނިފަހަރުގައި ފުރައިގެންދާއިރު، އަންހެނުން އަތިރިމަތީގައި ރާޅުތަކަށް ބަލަން ތިބެ އެކަކު އަނެކަކުގެ އިސްތަށިގަނޑު ގަތައިދެއެވެ. އަދި ކުޑަކުދިން ހުސްފައިގައި މަދަރުސާއަށް ދަނީ އެކުދިންގެ ކެއުން ބަހައްޓާ ލަންޗުބޮކްސްތައް ހިފައިގެންނެވެ. އެ ފޮށިތަކަކީ ބައެއް ދުވަސްދުވަހު ކެއުމުން ފުރިފައިވާ، އަދި އަނެއްބައި ދުވަސްދުވަހު ކަނޑާއި ނަސީބު ދިމާކުރި ގޮތަކުން ހުސްކޮށް ހުންނަ އެއްޗެކެވެ.
މި ކުދިންގެ ތެރޭގައި ޢާއިޝަތު ނަބާ ކިޔާ އަންހެން ކުއްޖަކު އުޅުނެވެ. އެންމެންވެސް އޭނާއަށް ކިޔަނީ ނަބާއެވެ. އޭނާއަކީ މަޑުމައިތިރި، އެހެން މީހުންނަށް ފާހަގަނުވާ ކަންކަމަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލާ ކުއްޖެކެވެ. ކާނެ އެއްޗެއް ނެތް ނަމަވެސް ބަނޑު ފުރިފައިވާ ކަމަށް ދައްކައިގެން ހުންނަ ކުއްޖެއްގެ ހިތާމަވެރި މޫނުމަތި ނަބާއަށް ފާހަގަވެއެވެ. އޭނާއަކީ މުއްސަނދި ނުވަތަ ތަނަވަސް ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ބޮޑުވީ، އޯގާތެރިކަމަކީ ފައިސާއަށްވުރެ އަގުބޮޑު އެއްޗެއްކަމާއި، އެހެން މީހުންނަށް އެހީވުމުން އެކަން އުނިނުވާނެކަން ދަސްކޮށްދިން ގެއެއްގައެވެ.
އޭނާގެ ބައްޕައަކީ މަސްވެރިއެކެވެ. ބައެއް ދުވަސްދުވަހު ބާނާ މަހުން ތަނަވަސްކަން ލިބުނު ނަމަވެސް، އަނެއްބައި ދުވަސްދުވަހު އެނބުރި އަންނަނީ ވަރުބަލިކަމާއި ހުސްއަތާއެވެ. މަންމައަކީ އަވަށްޓެރިންނަށް ހެދުން ފަހައިދީގެން ކުޑަ އާމްދަނީއެއް ހޯދާ މީހެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގައި އިސްރާފުކުރާނެ އެއްޗެއް ނެތަސް، އެހެން މީހަކަށް އެހީވާނެ މިންވަރު އަބަދުވެސް ހުރެއެވެ. ނަބާ ބޮޑުވީ ދަތިކަމުގެ ތެރޭގައިވެސް އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ މުހިންމުކަން ދަނެގެންނެވެ.
އޭނާ ފުރަތަމަ އެ ކުއްޖާ ދެކުނީ، ލޮނުވައިގެ ސަބަބުން ކުލަ ފަނޑުވެފައިވާ ފާރުތަކާއި، ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އެނބުރުމަށް ދަތިވެފައިވާ ފަންކާތަކެއް ހުރި އެ ރަށުގެ ޕްރައިމަރީ ސްކޫލުންނެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ އިމްރާން ރަޝީދެވެ.
އިމްރާނަކީ ނަބާގެ ކްލާސް ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެކަހެރިކޮށް ހުންނަ ކުދިން އަބަދުވެސް ފާހަގަވާނެއެވެ. އިމްރާނަކީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށްވުރެ ބޮޑު، ބާވެފައިވާ ޔުނީފޯމެއް ލައިގެން ހުންނަ، އަދި ހަލާކުވެފައިވާ ބޫޓަކަށް އަރާ ކުއްޖެކެވެ. އޭނާ އަބަދުވެސް ހުންނަނީ އިސްދަށަށް ޖަހައިގެންނެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅެނީ ރަށުގެ ކޮޅުގައި، ފަޅާ ގާތުގައި ހުންނަ ކުޑަކުޑަ ގެއެއްގައި އޭނާގެ މާމައާއެކުގައެވެ. އޭނާގެ މައިންބަފައިންގެ ވާހަކަ ދައްކާ އުޅެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ވަކިވުމަކީ އެ ރަށުގެ ރާޅުތަކާއި އޮއިވަރު ފަދައިން ޢާންމު ކަމަކަށް ވެފައިވާތީއެވެ.
ސްކޫލުގައި އިމްރާން ދުވަހަކުވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި އޭނާގެ ލަންޗުބޮކްސް ހުޅުވަނީވެސް ވަރަށް މަދުންނެވެ. ސަބަބަކީ ގިނަ ދުވަސްދުވަހު އޭގައި އޮންނަނީ ހިކި ރޮށިކޮޅެއް ނުވަތަ ދޮންކެޔޮ ވަކެއް ކަމަށްވާތީއެވެ.
ނަބާއަށް އޭނާ ފާހަގަވީ ހޫނުގަދަ މެންދުރުގެ ބްރޭކް ގަޑިއެއްގައެވެ. އޭނާ ހުރީ ސްކޫލުގެ ފެންސު ކައިރީގައި، އެހެން ކުދިން ކެއުމަށް އިންސާފުކުރަމުން ދިޔަ މަންޒަރު ބަލާށެވެ. ނަބާ އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި، އޭނާގެ މަންމަ ރީތިކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކެއުން ހިފައިގެން އިމްރާންގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. އަދި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދެއްކުމެއް ނެތި، އޭނާގެ ސޭންޑްވިޗް ދެބަޔަށް ފަޅާލުމަށްފަހު އެއްބައި އިމްރާނަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ.
އިމްރާން އެއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ބިރުންނެވެ. އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގައި އޯގާތެރިކަމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް ނަބާ ކެތްތެރިކަމާއެކު މަޑުކުރުމުން، އޭނާ އެ ސޭންޑްވިޗްގައި ހިފިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އަހާލިއެވެ. “ކީއްވެ؟”
ނަބާ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށް ޖަވާބުދިނެވެ. “ބަނޑުހައިވެފައި ހުރިހެން ހީވާތީ.”
މިއީ ކުޑަކުދިންގެ މެދުގައި ހިނގި އާދައިގެ ކަމެއް ކަމަށް ހީވިޔަސް، އެހިސާބުން އެކަން ނިމިގެނެއް ނުދިޔައެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހުވެސް އިމްރާން އެތަނުގައި ހުއްޓެވެ. ނަބާ އައީ އިތުރަށް ކެއުން ހިފައިގެންނެވެ. މިކަން އާދަޔަކަށް ވެގެންދިޔައެވެ. އެމީހުން މި ވާހަކަ އެއްވެސް މީހަކަށް ކިޔައެއް ނުދެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ނަބާގެ ކެއުމުން ބައެއް އިމްރާނަށް ދެއެވެ. މިއީ އެ ދެކުދިންގެ ދިރިއުޅުމަށް އަންނަމުންދިޔަ ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ފެށުމެވެ.
މަސްތަކެއް ފާއިތުވެ، މޫސުން ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ. އެއް ދުވަހަކު އިމްރާން ނަބާއާ ދިމާލަށް ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ ބުންޏެވެ. “ނަބާ އަބަދުވެސް ތި ދެނީ ނަބާގެ ކެއުމުން ބައެއް.”
ނަބާ ބުންޏެވެ. “އެއީ މައްސަލައެއް ނޫން.”
ނަމަވެސް އިމްރާން ބުންޏެވެ. “އެއީ މައްސަލައެއް. ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އަހަރެން ކަށަވަރު ކުރާނަން، ނަބާ ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް އެހެން މީހަކަށް ދޭން ނުޖެހޭނެކަން.” އަދި އޭނާ ބުންޏެވެ. “އަހަރެން މުހިންމު މީހަކަށް ވާނަން. އަދި އެ ދުވަހަކުން.. އަހަރެން ނަބާއާ ކައިވެނި ކުރާނަން.”
ނަބާ މަޑުމަޑުން ހީނލާފައި ބުންޏެވެ. “ތި ދައްކަނީ ހީވަނީ ވާހަކަ ފޮތެއްގައި އުޅޭ މީހަކު ދައްކާ ކަހަލަ ވާހަކައެއްހެން.”
އިމްރާން ބުންޏެވެ. “އެހެންވިއްޔާ އަހަރެން އެފަދަ މީހަކަށް ވުމުން އަހަރެން މަތިން ހަނދާން ނައްތާނުލާތި.”
ނަބާ އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި އިން ކުޑަ ރަތް ފޮތިކޮޅެއް ނަގައި، އެ ދެބަޔަށް ފަޅާލުމަށްފަހު އެއްބައި އިމްރާންގެ އަތުގައި އައްސައިދިނެވެ.
“އަހަރެން ހަނދާން ނައްތައެއް ނުލާނަން. އެކަމަކު އިމްރާންވެސް އަހަރެން މަތިން ހަނދާން ނައްތާނުލާތި.”
ބާވީސް އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ރަށަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. ބާ ގެތަކުގެ ބަދަލުގައި އައު ޢިމާރާތްތައް އުފުލިއްޖެއެވެ. ނަބާ ބޮޑުވެ، ކިޔަވައި ނިންމައި، މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ ފަތުރުވެރިކަމާ ގުޅޭ އޮފީހެއްގައެވެ. އޭނާ މުއްސަނދި ނުވި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ދިރިއުޅުން މިހާރު ހަމަޖެހެއެވެ.
ނަމަވެސް އިމްރާން ރަށަކު ނެތެވެ. އޭނާ ސްކޮލާޝިޕެއްގައި މާލެއަށް، އަދި އޭގެ ފަހުން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ގޮސް ކިޔެވިއެވެ. އޭނާ ވެގެންދިޔައީ ފައިނޭންސް އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދި މީހަކަށެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ މިހާރު ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި މަޝްހޫރު ނަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. އޭނާގެ އުމުރުން ތިރީހުގެ އަހަރުތަކުގައި، ޖަޒީރާ ރަށްތަކުގެ ދެމެހެއްޓެނިވި ފަތުރުވެރިކަން ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުތަކުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ މީހަކަށް އޭނާ ވިއެވެ. އޭނާގެ ކާމިޔާބީއާއެކުވެސް، އޭނާގެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ކަނެއްގައި ނުނިމި އޮތް ބައެއް ފޮރުވިފައިވާ ފަދައެވެ.
އައު އިކޯ-ރިސޯޓް މަޝްރޫޢެއްގެ މަސައްކަތަށް، ގިނަ އަހަރުތަކަކަށްފަހު އޭނާ ރާއްޖެއަށް އެނބުރި އައީ ވަރަށް ބޮޑު އިޚްތިޔާރާއި ބާރާއެކުގައެވެ. މަޝްރޫޢުގެ ބޭނުމަށް އެކި ރަށްރަށަށް ކުރި ދަތުރުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެއް ރަށެއްގެ ނަން ކަރުދާހުން ފެނުމާއެކު އޭނާގެ ހަނދާންތައް އާލާވިއެވެ.
އެއީ އެ ކުޑަކުޑަ ރަށެވެ. ދޮންވެލި އަތިރިމައްޗެވެ. ވައިގެ ތެރޭގައި އިވޭ ކުޑަކުދިންގެ ހިނިތުންވުމުގެ އަޑެވެ. ފަނޑު ނޫކުލައެއް ލާފައިވާ ސްކޫލް ޢިމާރާތެވެ. އަދި އޭނާގެ ހިތުގެ ފުންމިނުގައި ވަޅުލެވިފައިވާ ބޮޑުވެފައިވާ ހަނދާންތައް މަޑުމަޑުން މައްޗަށް ފުންމާލިއެވެ.
އޭނާ ދޯނިން ފޭބީ ކަމާބެހޭ އިސް ބޭފުޅުންނާއެކުގައެވެ. އެމީހުން ތަރައްޤީގެ ޕްލޭންތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައިރުވެސް، އިމްރާންގެ ސަމާލުކަން ހުރީ މީގެ ބާވީސް އަހަރު ކުރިން ފެންސު ކައިރީގައި ހުރި ބަނޑުހައިވެފައިވާ ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ހަނދާންތަކަށެވެ.
ދެން އޭނާއަށް ނަބާ ފެނުނެވެ. އެއީ ވަރަށް އާދައިގެ ވަގުތުކޮޅެކެވެ. ނަބާ ހުރީ ސްކޫލް އޮފީސް ދޮރުމަތީގައި ފައިލެއް ހިފައިގެން މީހަކާ ވާހަކަދައްކާށެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މަސައްކަތުގެ ސީރިއަސްކަމެވެ.
އިމްރާން ހުއްޓުނެވެ. އޭނާގެ ހަނދާންތަކާއި ހަޤީޤަތް އެއްވަގުތެއްގައި ބައްދަލުވީއެވެ. ނަބާވެސް މީހެއްގެ ސަމާލުކަން ލިބޭކަން އިޙުސާސް ކުރެވިގެން ބަލާލިއެވެ. އެ ދެމީހުންގެ ދެލޯ ބައްދަލުވީ ދެ ގަރުނުގެ ދުރުމިން އެންމެ ސިކުންތަކުން ފޮހެލަމުންނެވެ. އިމްރާން މަޑުމަޑުން ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ.
“އަހަރެން ބުނީމެއްނު އެނބުރި އަންނާނަމޭ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
ނަބާ އޭނާއަށް ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ހައިރާންކަމާއި ހިނިތުންވުން ފެނުނެވެ. “ކެއުން ނެތް ކުއްޖާ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އިމްރާން ބޯޖަހާލިއެވެ. “އަދި އަބަދުވެސް އޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި އަހަންނަށް ދިން ކުއްޖާ.”
އެތައް އަހަރެއްގެ ވަކިވުމަށްފަހު، އެ ދެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތީ މާނަފުން ހިމޭންކަމެކެވެ. އިމްރާން އޭނާގެ އަތުގެ މުލައްދަނޑިއަށް ބަލާލިއެވެ. އެ ރަތް ފޮތިކޮޅު މިހާރު ނެތް ނަމަވެސް، އޭގެ ހަނދާންތައް އަދިވެސް އެބަހުއްޓެވެ. “އަހަރެން ހަނދާނެއް ނައްތައެއް ނުލަން.” އޭނާ ބުންޏެވެ.
ނަބާ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “އިމްރާން ބުނި ގޮތަށް ކާމިޔާބު މީހަކަށް ވެއްޖެ.”
“އަހަރެން ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ހާސިލުކޮށްފިން.” ކަނޑާ ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ އިމްރާން ބުންޏެވެ. “އެކަމަކު މި ރަށަށް އެނބުރި އާދެވުމުގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ފުރިހަމަވިހެން ހީއެއް ނުވޭ.”
އެދުވަހުގެ ބައްދަލުވުންތައް ފަސްކޮށްލެވުނެވެ. އިރުއޮއްސެމުން ދިޔައިރު، އެ ދެމީހުން ތިބީ އަތިރިމަތީގައެވެ.
“އަހަރެން ހީކުރީ އެއީ ހަމައެކަނި ކުޑަކުދިން ބުނެލާ ވާހަކައެއް ކަމަށް.” ނަބާ ބުންޏެވެ.
“އަހަރެންވެސް ހީކުރީ އެހެން.” އިމްރާން ޖަވާބުދިނެވެ. “އެކަމަކު އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކާމިޔާބީއެއްގެ އަސްލަކީ އެ ވަޢުދުކަން ފަހުން ވިސްނުނު.”
ނަބާ އޭނާގެ ޖީބުން ކުޑަ، ބާވެފައިވާ ރަތް ފޮތިކޮޅެއް ނެގިއެވެ. “އަހަރެންވެސް މީތި ރައްކާކުރިން.”
އިމްރާންގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމެކެވެ. މި ވާހަކަ ނިމިގެން ދަނީ ބޮޑު ކައިވެންޏަކުން ނުވަތަ ކުއްލި ނިންމުމަކުން ނޫނެވެ. ބަދަލުގައި، މި ވާހަކަ ނިމެނީ އެނބުރި އައުމަކުންނެވެ. އެއީ ދެމީހަކު އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން ފެށުނު ތަނުގައި ތިބެ، ބަދަލުގައި އެއްވެސް އެއްޗަކަށް އުންމީދު ނުކޮށް އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލަން ދަސްވި ދުވަހުގެ ހަނދާންތައް އާކުރުމެވެ.
އިރު އޮއްސި، އުޑުމަތި ރަންކުލައާއި ނޫކުލައިން ފުރިގެން ދިޔައިރު، އެ ރަށް އެ ދެމީހުންގެ ހިމޭންކަން އޭގެ ތެރެއަށް ގެނބި، އާ ވާހަކައެއްގެ ސަފުހާތައް ލިޔަން ފެށިއެވެ.
(ނިމުނީ)
