ލޮލުގެ ފެނުމަށް އަސަރުކުރާ ބަލިތަކުގައި، ލޮލަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މޮލިކިއުލެއް ސައިންސްވެރިން ވަނީ ދެނެގަނެފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން، ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވަމުންދާ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރުމުގައި އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ދިމާވާ ‘މެކިއުލާ ޑިޖެނެރޭޝަން’، ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ލޮލަށް ކުރާ އަސަރު ނުވަތަ ‘ޑައިބެޓިކް ރެޓިނޯޕަތީ’ އަދި ‘ރެޓިނައިޓިސް ޕިގްމެންޓޯސާ’ ފަދަ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން، ލޮލުގެ އަލި ދެނެގަންނަ ސެލްތައް ކަމަށްވާ ‘ފޮޓޯރިސެޕްޓާސް’ ތައް މަޑުމަޑުން މަރުވާން ފަށައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވެ، އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރެއެވެ.

މިހާރު ހުރި ގިނަ ފަރުވާތަކަކީ ވަކިވަކި ބަލިތަކަށް ނުވަތަ އޭގެ އަލާމާތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ދޭ ފަރުވާތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، ސައިންސްވެރިން މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ލޮލުގެ ރެޓިނާގައި ތަބީއީގޮތުން ހުންނަ، ގެއްލުންތަކަށް ކެތްކުރުމުގެ ބާރު ވަރުގަދަކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ހޯދުމަށެވެ.

ސްކްރިޕްސް ރިސާޗް، ޔޫ.ސީ ސެން ޑިއޭގޯ އަދި ލޯވީ މެޑިކަލް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ސައިންސްވެރިން ގުޅިގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ‘އެރުކަމައިޑް’ ކިޔާ ލިޕިޑް މޮލިކިއުލަކީ ރެޓިނާގެ ސެލްތަކުގެ މެދުގައި މުއާސަލާތު ކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ.

2026 ޖޫން 19 ގައި ‘ނޭޗަރ ނިއުރޯސައިންސް’ މަޖައްލާގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާގައިވާ ގޮތުން، ލޮލުގެ ފޮޓޯރިސެޕްޓާ ސެލްތައް މަރުވާން ފެށުމުން ‘އެރުކަމައިޑް’ ލެވެލް ދަށްވާން ފަށައެވެ. އަދި މި މޮލިކިއުލް އަލުން ރެޓިނާއަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން، ސެލްތައް ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ނިޒާމު ހަރަކާތްތެރިވެ، ރެޓިނާގެ އެކި ބައިތައް ހަލާކުވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިދެއެވެ. މިއީ ރެޓިނާގެ ތަބީއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމުގެ ބައެއް ކަމަށާއި، މީގެ ސަބަބުން ފެނުމަށް އަސަރުކުރާ ބަލިތައް އިތުރަށް ގޯސްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް އާ ފުރުސަތެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ގަބޫލުކުރެއެވެ.

ރެޓިނާއަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް އިޖާބަދޭ ގޮތް

“ރެޓިނާއަކީ ހަމައެކަނި ހަލާކުވެގެންދާ އެއްޗެއް ނޫން، އެއީ ލިބޭ ގެއްލުންތަކާ ދެކޮޅަށް ހަރަކާތްތެރިވާ ގުނަވަނެއް،” މި ދިރާސާގެ އިސް ސައިންސްވެރިޔާ ޕްރޮފެސަރ މާޓިން ފްރީޑްލޭންޑާ ވިދާޅުވިއެވެ. “އަޅުގަނޑުމެންގެ މި މަސައްކަތުން މި އެނގުނީ ‘އެރުކަމައިޑް’ އަކީ އެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ހަރަކާތްތައް ވިލަރެސްކޮށްދޭ މޮލިކިއުލް ކަން.”

ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުރި ލޮލެއްގެ ފެނުން ބިނާވެފައިވަނީ ނާރުތަކާއި، ގްލައިލް ސެލްތަކާއި، ލޭހިނގާ ނާރުތަކާއި، ދިފާއީ ސެލްތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ ވަރުގަދަ ގުޅުމެއްގެ މައްޗަށެވެ. ނަމަވެސް، ލޮލުގެ ބަލިތަކުގައި މި މުއާސަލާތީ ގުޅުން ކެނޑި، ފޮޓޯރިސެޕްޓާ ސެލްތައް ހަލާކުވެ، ފެނުން ދަށްވަމުންދެއެވެ.

މި ދިރާސާ ބިނާވެފައިވަނީ ފްރީޑްލޭންޑާގެ ޓީމުން ކުރިން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އޭރު އެނގުނު ގޮތުގައި، ލޮލަށް ޖެހި ސްޓެމް ސެލްތައް ނެތިދިޔުމަށްފަހުވެސް، ލޮލުގެ ރެޓިނާ ހަލާކުވުން މަޑުޖެހިފައި ހުރެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ އެ ސެލްތަކުން ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ރައްކާތެރިކަމުގެ މޮލިކިއުލްތަކެއް ބޭރުކުރަނީއެވެ. އެހެންކަމުން ސައިންސްވެރިން މަސައްކަތް ފެށީ އެއީ ކޮން މޮލިކިއުލްތަކެއްތޯ ބެލުމަށެވެ.

މި ދިރާސާގައި ސައިންސްވެރިން ބޭނުންކުރީ ‘މާސް ސްޕެކްޓްރޯމެޓްރީ’ ކިޔާ ޓެކްނޮލޮޖީއެކެވެ. މީގެ އެހީގައި ރެޓިނާގެ ސާމްޕަލްތަކުގައި ހުރި އެތައް ހާސް ކުދި މޮލިކިއުލްތަކެއް އެއްފަހަރާ ބަލައި ދިރާސާކުރިއެވެ. މިގޮތުން ބެލިބެލުމުން، ބަލި ގޯސްވަމުންދާ ވަރަކަށް ‘އެރުކަމައިޑް’ ގެ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މިއީ ބަލީގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެއްގެ ބަދަލުގައި، ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެއްކަން ސައިންސްވެރިންނަށް ޔަގީންވިއެވެ.

އެރުކަމައިޑް ރެޓިނާއަށް ފޯރުކޮށްދިނުން

އެރުކަމައިޑް އަލުން ރެޓިނާއަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން ވާގޮތް ބެލުމަށްޓަކައި، ސައިންސްވެރިން ‘ނެނޯޕާޓިކަލްސް’ ބޭނުންކޮށްގެން މި މޮލިކިއުލް ލޮލަށް ފޯރުކޮށްދިނެވެ. ‘އެރުކަމައިޑް’ އަކީ ފެނަށް ގިރޭ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ، މިގޮތަށް ނެނޯޕާޓިކަލްސް ބޭނުންކުރުމުން އެ މޮލިކިއުލް ރެޓިނާގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ހަމަހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދިނެވެ.

ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، މި މޮލިކިއުލް ސީދާ ފޮޓޯރިސެޕްޓާ ސެލްތަކަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ރެޓިނާގައި ހުންނަ ‘މައިލޮއިޑް ސެލްސް’  ކިޔާ ދިފާއީ ސެލްތަކެއް ހަރަކާތްތެރިކުރުވާ އެއްޗެކެވެ. މި ސެލްތައް ހަރަކާތްތެރިވުމުން، ރެޓިނާގެ ނާރުތަކާއި ލޭހިނގާ ނާރުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ސިގްނަލްތަކެއް ބޭރުކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ލޮލަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް މުޅިން ރަނގަޅު ނުވި ނަމަވެސް، ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަޑުޖައްސައިދެއެވެ.

ފަހިވެގެންދާ ފަރުވާގެ ފުރުސަތުތައް

މި ދިރާސާއިން އާ މައުލޫމާތުތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، މި މޮލިކިއުލް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ފުރިހަމައަށް ދެނެގަތުމަށް އިތުރު ދިރާސާތައް ބޭނުންވާ ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ބުނެއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި، ތަފާތު އެކި ބަލިތަކުގައި މި މޮލިކިއުލްގެ ދައުރާއި، މީގެ ސަބަބުން ދާއިމީ ފައިދާއެއް ކުރޭތޯ ބަލާނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މި މޮލިކިއުލް ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ ފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދުމަށްވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުންދެއެވެ. އުންމީދަކީ ހަށިގަނޑުގައި ތަބީއީގޮތުން ހުންނަ މިފަދަ މޮލިކިއުލްތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ލޮލުގެ ބަލިތަކަށް މިހާރަށްވުރެ ފުރިހަމަ ފަރުވާއެއް ހޯދައިދިނުމެވެ.

ޕްރޮފެސަރ ފްރީޑްލޭންޑާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަމާޒަކީ ހަށިގަނޑުގައި ކުރިންވެސް ހުރި ރައްކާތެރިކަމުގެ ސިގްނަލްތައް ވަރުގަދަކުރުމެވެ. މިކަން ކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ، ފަރުވާ މަދު ލޮލުގެ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކަށް އާ އުންމީދެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.