ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ، ދިޔާ ތަކެއްޗާއި، ހަށިގަނޑުން ބޭރުކުރަންޖެހޭ ބޭކާރު މާއްދާތަކާއި، ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ތަކެތި ބޭރުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ، ކުރިން އެނގިފައިނުވާ މަގެއް ދެނެގަނެފައެވެ.

އަލަށް ފެނުނު މި ލިމްފެޓިކް ނެޓްވޯކަކީ ލޮލުގެ ފެނުން ގެއްލުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ބައެއް ސަބަބުތައް ދެނެގަތުމަށާއި އެކަމަށް ފަރުވާ ހޯދުމުގައި ސައިންސްވެރިންނަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނެސްދޭނެ ހޯދުމެކެވެ. ގްލޮކޯމާ އާއި އުމުރާ ގުޅިގެން މެކިއުލާ ހަލާކުވުން ފަދަ، ދާއިމީކޮށް ފެނުން ގެއްލިދާނެ ބަލިތަކުގައި، ލޮލުގެ ރެޓިނާގެ ފަހަތަށް ދިޔާ ތަކެއްޗާއި ޕްރޮޓީން އަދި ބޭކާރު މާއްދާތައް ޖަމާވެއެވެ. ނަމަވެސް، ލޮލުން މިތަކެތި އާންމު ގޮތެއްގައި ބޭރުވާ ގޮތް ބަޔާންކޮށްދިނުމަކީ ސައިންސްވެރިންނަށް މީގެ ކުރިން ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބްރިޓިޝް ކޮލަމްބިއާ (ޔޫބީސީ) އާއި ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޓޮރޮންޓޯގެ ދިރާސާވެރިން މިހާރު ވަނީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ، ކުރިން ނޭނގޭ “ޑްރެއިނޭޖް” މަގެއްގެ ނިޝާންތައް ހޯދާފައެވެ. މިއަށް ދީފައިވާ ނަމަކީ “ޕޯސްޓީރިއާ އޮކިއުލާ ލިމްފެޓިކް އައުޓްފްލޯ” ނުވަތަ ކުރުކޮށް “ޕޯލޯ” އެވެ. މި މަގު މެދުވެރިކޮށް ލޮލުގައި ހުންނަ ބޭކާރު ތަކެތި ހަށިގަނޑުގެ ލިމްފެޓިކް ނިޒާމަށް ބޭރުކޮށްދެއެވެ.

“ރެޓިނާ އަކީ ހަށިގަނޑުގައި މެޓަބޮލިޒަމްގެ ގޮތުން އެންމެ ހަރަކާތްތެރި އެއް ގުނަވަން. އެތަނުން އަބަދުވެސް ބޭކާރު މާއްދާތައް އުފެދޭ، އެތަކެތި ބޭރުކުރަން ޖެހޭ،” ޔޫ.ބީ.ސީ ގެ އޮފްތަލްމޮލޮޖީ އެންޑް ވިޝުއަލް ސައިންސަސް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ އިސްވެރިޔާ ޕްރޮފެސަރ ޑރ. ނީރޫ ގުޕްތާ ވިދާޅުވިއެވެ. “މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ލޮލުން މި ކުނިތައް ސާފުކުރާ ގޮތް ބަޔާންކޮށްދީ، ލޮލުގެ ތަފާތު ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އަހަރެމެން ވިސްނާ ގޮތް ބަދަލުކުރުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ.”

ލޮލުގެ ބަލިތަކާއި ގުޅިފައިވާ ސާފުކުރުމުގެ ނިޒާމު

ގްލޮކޯމާ، މެކިއުލާ ހަލާކުވުން އަދި ރެޓިނާގެ އެހެނިހެން ބަލިތަކަކީ ލޮލުގައި ދިޔާ ތަކެތި އިތުރުވުމާއި، ބޭކާރު މާއްދާތައް ޖަމާވުމާއި، ލޮލުގެ ޓިޝޫތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ ދުޅަވުމާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. ހަމައެކަނި ކެނެޑާގައިވެސް އުމުރާ ގުޅިގެން މެކިއުލާ ހަލާކުވުމުގެ މައްސަލަ ގާތްގަނޑަކަށް 2.5 މިލިއަން މީހުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވެއެވެ.

“ޕޯލޯ” މަގު ފެނުމުން ދޭހަކޮށްދެނީ، ލޮލުގައި މިފަދަ ތަކެތި ބޭރުކުރުމަށް ގުދުރަތީ ނިޒާމެއް ހުރިކަމެވެ. ދިރާސާވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި، ކުރިމަގުގައި ލޮލުގެ ސާފުކުރުމުގެ ނިޒާމު ރަނގަޅުކުރުމަށް ދެވޭ ފަރުވާތަކުގައި މި މަގަކީ މުހިންމު އަމާޒަކަށް ވާނެއެވެ.

“މިކަމުގެ ސަބަބުން މި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް މުޅިން އައު އޮނިގަނޑެއް ލިބި، ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އައު މަގެއް ފެނިގެން ހިނގައްޖެ،” ޑރ. ގުޕްތާ ވިދާޅުވިއެވެ. “ދެން އޮތް ސުވާލަކީ، ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ނުވަތަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި މި ސާފުކުރުމުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފާނީ ކިހިނެއްތޯ؟”

ސަތޭކަ އަހަރުވީ ގަބޫލުކުރުންތަކަށް ބަދަލެއް

ވޭތުވެދިޔަ 100 އަށްވުރެ ގިނަ އަހަރު ސައިންސްވެރިން ގަބޫލުކުރަމުން އައީ ލޮލުގައި ލިމްފެޓިކް ނިޒާމެއް ނުވާ ކަމަށެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަންތަކުގައިވާ ލިމްފެޓިކް ނާރުތަކަކީ ދިޔާ ތަކެތީގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ބޭކާރު ތަކެތި ބޭރުކޮށް، ދިފާއީ ނިޒާމަށް އެހީތެރިވެދޭ ނާރުތަކެކެވެ.

ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޓޮރޮންޓޯގެ އޮފްތަލްމިކް ޕެތޮލޮޖީގެ ޑައިރެކްޓަރ ޕްރޮފެސަރ ޑރ. ޔެނީ ޔޫސެލް އާއި ޑރ. ގުޕްތާ މިކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދެވީ 2009 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެ ބޭފުޅުން ވަނީ ލޮލުގެ ކުރިމަތީ ފަށަލައިގައި “ޔުވިއޯލިމްފެޓިކް” މަގުގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ، ލިމްފެޓިކް ނިޒާމާ ގުޅުންހުރި ބޭރުކުރާ މަގެއް ހޯއްދަވާފައެވެ. ނަމަވެސް، ރެޓިނާ ހިމެނޭ އަދި ފެނުމަށް ނުރައްކާވާ ބޮޑެތި ބަލިތައް އުފެދޭ ލޮލުގެ ފަހަތް އޮތީ މާބޮޑު ތަފްސީލެއް ނޭނގިފައެވެ.

“ފެނުމުގެ އިހުސާސް ލިބިދެނީ ރެޓިނާގެ ސަބަބުން، އަދި ފެނުން ގެއްލޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައްވެސް ކުރިމަތިވަނީ ހަމަ އެތަނަށް،” ޑރ. ޔޫސެލް ވިދާޅުވިއެވެ. “ލޮލުގެ މި ބައިގައި ދިޔާ ތަކެތި ދައުރުވާ ގޮތާއި އޭގެ މާހައުލު ހަމަހަމަކޮށް ބަލަހައްޓާ ގޮތް ދެނެގަތުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް.”

ލޮލުން ބޭރަށް ކުނި ބޭރުވާ ގޮތް އިމޭޖިންގް މެދުވެރިކޮށް ދެނެގަތުން

ޕޯލޯ މަގު ހޯދުމަށްޓަކައި ދިރާސާވެރިން ވަނީ އެމް.އާރް.އައި އާއި، “ނިއަރ-އިންފްރަރެޑް ފްލޮރެސެންސް” އަދި މައިކްރޯސްކޯޕިކް ތަހުލީލުތައް ބޭނުންކޮށްގެން މީދަލުގެ ލޯ ދިރާސާކޮށްފައެވެ. އެބޭފުޅުން ވަނީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ ހަނި ތަންކޮޅަކަށް “ޓްރޭސަރ” މާއްދާތަކެއް ފޮނުވައި، އެ ތަކެތި ދައުރުވާ ގޮތް ވަގުތުން ބަލާފައެވެ.

މި ތަހުލީލުތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ރެޓިނާގެ ދަށުގައިވާ ތުނި ފަށަލައެއް ކަމަށްވާ “ކޮރޮއިޑް”ގެ ތެރޭގައި ކުދި ލިމްފެޓިކް ނާރުތަކެއް ހުރެއެވެ. ލޮލުގެ ފަހަތުން މި ދިޔާ ތަކެތި ވަށައިގެންވާ ޓިޝޫތަކަށް ގޮސް، މަދު މިނެޓްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ކައިރީގައިވާ ލިމްފް ނޯޑްތަކަށް (ގޮށްތަކަށް) ފޯރައެވެ. މިއީ ލޮލާއި ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑު ލިމްފެޓިކް ނެޓްވޯކާ ގުޅުވައިދޭ މަގެކެވެ.

އަލަށް ހޯދިފައިވާ ލިމްފެޓިކް މަގުތަކުގެ (ފެހިކުލައިގެ) ތެރެއިން، ފްލޮރެސެންޓް ޓްރޭސަރެއް (ރަތްކުލައިގެ) ދަތުރުކުރާ މަންޒަރު / ކްރެޑިޓް: ގުޕްތާ ލެބް.

“ކޮރޮއިޑްގައި ލިމްފެޓިކް ނާރުތަކެއް ނުހުންނާނެ ކަމަށް ކުރިން ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮތުމުން، އެތަނުގައި އެ ނާރުތައް ހުރިކަމާއި އޭގެ މަސައްކަތް ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް ޓީމުން ތަފާތު އެތައް އުކުޅެއް ބޭނުންކުރި،” ސެއިންޓް މައިކަލްސް ހޮސްޕިޓަލުގެ ޕެތޮލޮޖިސްޓް-ސައިންޓިސްޓް ޑރ. ޔޫސެލް އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ. “ލޮލުން މިހާ ސީދާކޮށް ލިމްފެޓިކް ނިޒާމަށް ދިޔާ ތަކެތި ބޭރުވާ މަގެއް ފެނުމުން އަހަރެމެން ހައިރާންވި. މިއިން އެނގެނީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައި ކުނި ސާފުކުރާ ހަރަކާތްތެރި މަގެއް އޮތްކަން. މިއީ ބަލިތަކުގައި ޖަމާވާ ދިޔާ ތަކެއްޗާއި، ޕްރޮޓީން އަދި ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ މާއްދާތައް ބޭރުކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާނެ ކަމެއް.”

އިންސާނުންނަށް ކުރާ ފަރުވާތަކަކީ މުސްތަގުބަލުގެ އަމާޒެއް

މި މަގަކީ އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައިވެސް ހަމަ މިގޮތަށް މަސައްކަތްކުރާ މަގެއްތޯއާއި، ފަރުވާގެ އެހީގައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު މި މަގަށް ބަދަލު ގެނެވިދާނެތޯ ދިރާސާވެރިން އަދި ކަށަވަރުކުރަން ޖެހެއެވެ.

މުސްތަގުބަލުގައި މި ހޯދުމުގެ އެހީގައި، ލޮލުގެ ފަހަތަށް ފޮނުވާ ބޭސްތައް މިހާރަށްވުރެ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ފޮނުވުމާއި، ދިޔާ ތަކެތި ބޭރުކުރުން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ފަރުވާތައް ތައާރަފްކުރުމުގެ އިތުރުން، ލޮލުގެ ޕްރެޝަރާއި ދުޅަވުން ފެނުން ގެއްލުމަށް މެދުވެރިވާ ގޮތް އިތުރަށް ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.

“މިއީ ލޮލަކީ އަހަރެމެން ކުރިން ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ނިޒާމުތަކާ ގުޅިފައިވާ ތަނެއްކަން ހާމަކޮށްދޭ އަސާސީ ހޯދުމެއް،” ޑރ. ގުޕްތާ ވިދާޅުވިއެވެ. “މީގެ ސަބަބުން އަހަރެމެންނަށް އައު ޗާޓަކާ، އައު ނިޒާމެއް އަދި ދިރާސާކުރަންޖެހޭ އައު ސުވާލުތަކެއް ފެންމަތިވެއްޖެ.”