ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ހާސްކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ހޯރމޯންއެއް ކަމަށްވާ “ކޯޓިޒޯލް” އަކީ ބަނޑުގައި ސަރުބީ ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ. މިއީ ބަނޑުގެ ސަރުބީ ވިރުވައިލުމަށް ދަތިވާ ސަބަބުތައް ދެނެގަތުމަށް ލިބުނު އައު ކުރިއެރުމެކެވެ.
ކާނާއާބެހޭ މާހިރުން ހާމަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ބަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ކޯޓިޒޯލް ރިސެޕްޓަރުތައް ގިނަ އަދަދަކަށް ހުރެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ނަފުސާނީ ބުރަބޮޑުވާ ވަގުތުތަކުގައި ބަނޑުގައި ސަރުބީ ރައްކާކުރުމަށް ހަށިގަނޑަށް ބާރުއަޅައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަނޑުގެ ސަރުބީ ސެލްތަކުން އުފައްދާ “11-beta-HSD1” ނަމަކަށް ކިޔާ އެންޒައިމެއްގެ ސަބަބުން، އެ ސަރަހައްދުގައި ކޯޓިޒޯލްގެ މަސައްކަތް އަލުން ހަރަކާތްތެރިކުރުވައެވެ. މިއީ ބަނޑުގައި ސަރުބީ އިތުރުވާ ވަރަކަށް ކޯޓިޒޯލްގެ ބާރުގަދަވެ، އިތުރަށް ސަރުބީ ޖެހުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ބުރުޖެހޭ ސިލްސިލާއެކެވެ.
ދިރާސާވެރިން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، ހަރުކަށިކޮށް ޑައިޓްކުރުމާއި މާބޮޑަށް ކަސްރަތު ކުރުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ބަނޑުގެ ސަރުބީ މަދުކުރުމުގައި ނާކާމިޔާބުވާ ސަބަބެކެވެ. އެއީ މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ކޯޓިޒޯލް ލެވެލް މަތިވެ، ނޭނގި ހުރެ ސަރުބީ ވިރުވުމުގެ ބަދަލުގައި ސަރުބީ ރައްކާކުރުމަށް ހަށިގަނޑަށް ބާރު ލިބޭތީއެވެ.
ބްޖޯންޓޯޕް (2001) އަދި އަނަގްނޯސްޓިސް (2009) ފަދަ ޢިލްމީ ދިރާސާތަކުން ދާއިމީކޮށް ނުތަނަވަސްކަމުގައި އުޅުމާއި ބަނޑު ފަލަވުމާ ހުރި ގުޅުން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، 2017 ވަނަ އަހަރު “ފްރޮންޓިއަރސް އިން ސައިކޮލޮޖީ” ގައި ޝާއިޢުކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ފުންކޮށް ނޭވާލުމުގެ ކަސްރަތުތަކުގެ އެހީގައި ކޯޓިޒޯލް ލެވެލް ދަށްކުރެވިދާނެއެވެ.
ސިއްޙީ މާހިރުން ލަފާދެއްވަނީ، ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމަށް ސަމާލުކަންދީގެން ހާސްކަން ކުޑަކުރުމާއި، އަރާމު ނިދި ހޯދުމަކީ މުހިންމު ކަންކަން ކަމުގައެވެ. ބަނޑުގެ ސަރުބީއަކީ އަވަސް ހައްލެއް އޮތް ކަމަކަށް ނުވިޔަސް، ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން އިސްކުރުމުން ހޯރމޯންތައް ހަމަޔަކަށް އެޅި، ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ސަރުބީ ވިރުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.
