އިންސާނީ ތަބީޢަތުގައި ކުދިކުދި ދޮގު ހެދުމަކީ މަދުން ނަމަވެސް ފެންނަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް “ތެދެއް ބުނަން ނޭނގޭ” ހިސާބަށް ކަންތައް ދިއުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މުޖުތަމަޢުގައި ބައެއް މީހުންނަކީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތި ނުވަތަ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ ކަމަކުވެސް ބޮޑެތި ދޮގުތައް ހަދާ މީހުންނެވެ. މިކަމުގެ ހަގީގަތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ
ކޮމްޕަލްސިވް ލައިންގް: މިއީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް
ނަފްސާނީ ޢިލްމުވެރިން މިކަން ސިފަކުރަނީ “ޕެތޮލޮޖިކަލް ލައިންގް” (ބިރަކާނުލައި ދޮގުހެދުން) ނުވަތަ “މައިތޮމޭނިއާ” ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މީހަކަށް އޮޅުވާލުމުގެ ނިޔަތުގައި ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެމީހާގެ ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިފައިވާ ނަފްސާނީ އާދައެކެވެ.
މިފަދަ މީހުންގެ ކިބައިން ފާހަގަވާ މައިގަނޑު ސިފަތަކަކީ:
1. ބޭނުމެއް ނެތި ދޮގުހެދުން: އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނުވަތަ ސަލާމަތްވާން ޖެހޭ ހާލަތެއް ނެތިވެސް ދޮގު ހެދުން.
2. ހަގީގަތާއި ހިޔާލު އޮޅުންބޮޅުންވުން: ގިނަ ފަހަރަށް އެމީހުން ހަދާ ދޮގުތަކަކީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ސިކުނޑީގައި “ތެދު” ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހިސާބަށް ދިއުން.
3. އަމިއްލަ ނަފްސު މަތިވެރިކުރުން: ދޮގުތައް ގިނަ ފަހަރަށް ބިނާވެފައި ހުންނަނީ އެމީހާއަކީ މުހިއްމު ނުވަތަ ހުނަރުވެރި ނުވަތަ އަނިޔާ ލިބިފައިވާ މީހެއްކަން ދެއްކުމަށެވެ.
މިހެން ދިމާވާ ސަބަބުތައް
މިކަމުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ސަބަބުތައް ވަރަށް ގިނައެވެ.
* އިންސެކިއުރިޓީ: އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިތުބާރު ނެތުމުން މީހުންގެ ލޯތްބާއި ސަމާލުކަން ހޯދުމަށް ދޮގު ވާހަކަތައް އުފެއްދުން.
* ހަގީގަތާ ކުރިމަތިލާން ބޭނުންނުވުން: އެމީހުންގެ އަސްލު ދިރިއުޅުމާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭތީ ޚިޔާލީ ދުނިޔެއެއް ބިނާކުރުން.
* ކުޑައިރުގެ ތަރުބިއްޔަތު: ކުޑައިރު މާ ބޮޑަށް ހަރުކަށިކޮށް ކަންކަން ކުރުމުން އަދަބުން ސަލާމަތްވުމަށް ދޮގުހެދުން އާދައަކަށްވުން.
މުޖުތަމަޢަށާއި ގުޅުންތަކަށް ކުރާ އަސަރު
“އަބަދު ދޮގުހަދާ މީހާ” އަކީ މުޖުތަމަޢުގައި އެކަހެރިވެފައިވާ މީހަކަށް ވެދެއެވެ. އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިންނާއި އާއިލާގެ މީހުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުމުން އެމީހާގެ ވާހަކަތަކަށް މީހުން ސަމާލުކަން ދިނުން ހުއްޓާލައެވެ. މިއީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ހާލަތެކެވެ. އެމީހާ ހަގީގީ ކަމެއްގައި އެހީއަށް ބޭނުންވިޔަސް މީހުންނަށް އެކަން ގަބޫލުކުރަން ދަތިވެއެވެ.
މިކަމުން އަރައިގަނެވޭނެތަ؟
މިއީ ފަރުވާކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ އެމީހާ އަމިއްލައަށް އެއީ މައްސަލައެއްކަން ގަބޫލުކުރުމެވެ.
* ކައުންސިލިންގ: ކޮގްނިޓިވް ބިހޭވިއަރަލް ތެރަޕީ (CBT) އަކީ މިފަދަ އާދަތައް ބަދަލުކުރުމަށް ވަރަށް ކާމިޔާބު ފަރުވާއެކެވެ.
* އޯގާތެރިކަން: މިފަދަ މީހަކާ މުއާމަލާތް ކުރާއިރު ރުޅި އައުމުގެ ބަދަލުގައި އެއީ އެހީ ބޭނުންވާ މީހެއްކަން ދެނެގަތުން މުހިއްމެވެ.
ބިރަކާއިނުލައި އެއްވެސް ސުމާރެއް ނެތް މިންވަރަށް ރޯ ބުހުތާނު ދޮގުހެދުމަކީ އިންސާނާގެ ކިބައިގައި އަށަގެންފައިވާ ނުބައި ގޯސް އާދައެކެވެ. އެމީހާއަކީ މަޤާމާ ޖާހުގެ ގޮތުން ކިތަންމެ މަތީ މީހެއް ނަމަވެސް، އެ ހަދާހާ ބުހުތާނު ދޮގުތައް ޤަބޫކުރާ މީހުން ނިސްބަތުން މަދުވާނެއެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ އަބަދު ދޮގުހަދާ މީހާއަކީ ހަމައެކަނި “ގޯސް” މީހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ އަދި އަމިއްލަ ނަފްސާ ހަނގުރާމަ ކުރަމުންދާ މީހަކަށް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
