މަދިރިއަކީ ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ކަނަކުންވެސް ފެންނަ، އާންމު ސޫތްޕެކެވެ. ފިނި މޫސުމާއި ހޫނު މޫސުމުގައިވެސް މަދިރީގެ އުނދަގޫ ބޮޑު ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގައި މަދިރި އާލާނުވާ އެއް ސަރަހައްދު އޮވެއެވެ. މިއީ ގިނަ ބަޔަކަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތި ހަގީގަތެކެވެ.
ދުނިޔޭގައި އެންމެ ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ފެތުރިފައިވާ ސޫފިތަކުގެ ތެރޭގައި މަދިރި ހިމެނެއެވެ. ހޫނުގަދަ ޖަންގަލިތަކާއި ޗަސްބިންތަކުން ފެށިގެން، އާބާދީ ބޮޑު ރަށްރަށާއި ސިޓީތަކާ ހަމައަށް މަދިރީގެ ނުރައްކާ އޮވެއެވެ. މި ކުދިކުދި ސޫފިތައް އާލާވަނީ ހޫނާއި ފިނިކަން އެކުލެވޭ މާހައުލުތަކުގައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ފެން ހަރުލާފައި ހުންނަ ތަންތަނަކީ މަދިރި އާލާވުމަށް އެންމެ އެކަށޭނަ މާހައުލެވެ.
އާންމުގޮތެއްގައި ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ބައެއް ފިނި ސަރަހައްދުތަކުގައި މަދިރިއެއް ނޫޅޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު މިހާރު އެ ހަގީގަތް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކަށް މަދިރި ފެތުރިފައިވާއިރު، މަދިރީގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނެތް ހަމައެކަނި ބައްރަކީ އެންޓާކްޓިކާއެވެ.
އެންޓާކްޓިކާގައި މަދިރިއަށް ނޫޅެވޭ ސަބަބުތައް
އެންޓާކްޓިކާއަކީ ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ފިނި، އެންމެ ހިކި އަދި އެންމެ ގަދައަށް ވައިޖެހޭ ސަރަހައްދެވެ. އެތަނުގެ މާހައުލަކީ އިންތިހާއަށް ފިނި ތަނަކަށް ވުމުން، މަދިރިއަށް އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ދިރިއެއް ނޫޅެވޭނެއެވެ. މަދިރީގެ ހަޔާތުގެ މަރުހަލާތައް ކަމަށްވާ ބިސް އެޅުމާއި، ފަންޏަށް ބަދަލުވުމާއި، އުދުހޭ މަދިރިއަށް ބަދަލުވުމަށްޓަކައި ދިޔާ ފެނާއި އެކަށީގެންވާ ހޫނުމިނެއް ބޭނުންވެއެވެ. ނަމަވެސް އެންޓާކްޓިކާގެ ފެންގަނޑުތައް މުޅި އަހަރު ދުވަހު އޮންނަނީ ގަނޑުވެފައެވެ. އެތަނަށް އަންނަ ކުރު ހޫނު މޫސުމުގައިވެސް މި ހާލަތަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.
އެންޓާކްޓިކާގެ ފިނިހޫނުމިން ހުންނަނީ މަދިރީގެ ބިހާއި ފަނި އާލާވާ މިންވަރަށްވުރެ މާ ދަށުގައެވެ. ހޫނު މޫސުމުގައި ބައެއް ގަނޑުފެން ވިރިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެ ފެންގަނޑުތައް އޮންނަނީ މަދިރި އާލާވާން ބޭނުންވާ މިންވަރަށްވުރެ މާ ފިނިކޮށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ސަރަހައްދުގައި ޖެހޭ ގަދަ ވަޔާއި ގަސްގަހާގެހި ނެތުމަކީ މަދިރި އާލާވުމަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
ދުނިޔެ ހޫނުވަމުންދާއިރު މަދިރިން ސަލާމަތްވެފައިވާ މަދު ސަރަހައްދެއް
މީގެ ކުރިން ބައެއް ފިނި ސަރަހައްދުތަކަކީ މަދިރި ނޫޅޭ ތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން މަތިވުމުގެ ސަބަބުން މިހާރު އެފަދަ ތަންތަނަށްވެސް ވަނީ މަދިރި ފެތުރެން ފަށާފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު، އެންޓާކްޓިކާގެ ހާއްސަކަން މިހާރު ވަނީ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑުވެފައެވެ.
އެންޓާކްޓިކާގެ ގަދަ ފިންޏަށް ހޭނިފައިވާ ބައެއް ކުދި ސޫފިތައް، މިސާލަކަށް ކުދި މެއްސާއި ސެއްޅި ފަދަ ތަކެތި އެތަނުގައި އުޅުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ގުދުރަތީ ގޮތުން އެތަނުގައި މަދިރި އުޅޭކަމެއް ދުވަހަކުވެސް ފާހަގަކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ސައިންސްވެރިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އެންޓާކްޓިކާއަކީ އެކަހެރި އަދި ގަނޑުވެފައިވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި އޮތްހާ ހިނދަކު، އެތަން ވެގެންދާނީ ދުނިޔޭގައި މަދިރި ނޫޅޭ ހަމައެކަނި ސަރަހައްދަށެވެ.
މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ދުނިޔޭގައި އިތުރުވަމުންދާއިރު، އެންޓާކްޓިކާއަކީ މަދިރީގެ އެއްވެސް އުނދަގުލެއް ނެތް، އަދި އެފަދަ ސޫފިތަކުގެ ހަމަލާތަކުން މުޅިން ސަލާމަތްވެފައިވާ ހަމައެކަނި މަންޒިލެވެ.
