ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގެ އުތުރު ފަރާތު މަށި ކުޅީގެ ސަރަހައްދުން ޖެހެމުންދިޔަ ތެތްފިނި ރޯޅިތަކުން މުޅި މާހައުލުގައި ވަނީ ހަމަހިމޭންކަމެއް ފެތުރިފައެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަމަހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައި އަޑިނޭނގޭ ކޮންމެވެސްކަމެއް ވާކަމުގެ ހިލަމެއް، އެ ހިސާބުގައި އުޅޭ ކާޅުތަކަށް އެނގޭ ކަހަލައެވެ.
—-
އިރުއޮއްސި އަނދިރިކަން ދުނިޔެމައްޗަށް ވެރިވަމުން ދިޔައިރު، ރައުޝާ އިނީ އޭނާގެ ގޭގެ ފެންޑާގައި ހުރި ޖޯލިފަތީގައެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓިފައިވަނީ ހދ. ފިނޭގެ ބޮޑުމަގުގެ ކޮޅަށެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އޭނާ ކުރާ އިންތިޒާރަކީ އޭނާގެ ފިރިމީހާ، މާހިރު އެނބުރި އަންނާނޭ ވަގުތެއްގެ އިންތިޒާރެވެ.
މާހިރު ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ދިޔައީ މީގެ ތިން މަސް ކުރިންނެވެ. އެއީ އާއިލާއަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް ހޯދައިދިނުމުގެ އުންމީދުގައެވެ. ނަމަވެސް ފާއިތުވި އެއް މަސް ދުވަހު އޭނާގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނެތެވެ. ރައުޝާގެ ހިތުގައި ވަނީ ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ބިރުވެރިކަމެއް އުފެދިފައެވެ.
“ދަރިފުޅާ ރައުޝާ، އަދިވެސް ތި އިންތިޒާރު ކުރަނީ މާހިރަށްތަ؟” ގޭތެރެއިން ނުކުމެގެން އައި ރައުޝާގެ މަންމަ، ޚަދީޖާ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން އެހިއެވެ.
ރައުޝާ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “މަންމާ، މާހިރު ދުވަހަކުވެސް މިހާ ދުވަސްވަންދެން ޚަބަރެއް ނުވެއެއް ނުހުރޭ. އޭނާ ބުނި މި މަހު ފައިސާ ފޮނުވާނެ ކަމަށް. އެކަމަކު ފޯނެއްވެސް ނުކުރޭ.”
ކުޅުދުއްފުއްޓަކީ އަތޮޅުގެ އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ރަށެވެ. އެތަނުގެ ކޮންމެ ގޯޅިއަކާއި، ކޮންމެ ފިހާރައެއްގެ ތެރޭގައި އެތައް ހާސް ވާހަކައެއް ފޮރުވިފައިވެއެވެ. ރައުޝާ ނިންމީ އޭނާގެ ފިރިމީހާ ހޯދުމަށް އަމިއްލައަށް ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ދިއުމަށެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ފަތިހުގެ ފިނިކަމުގެ ތެރޭގައި ރައުޝާ ކުޅުދުއްފުށީގެ ބަނދަރަށް ފޭބިއެވެ. ބަނދަރުމަތީގައި އޮތް ހަލަބޮލިކަމާއި، މީހުންގެ ގިނަކަމުން އޭނާއަށް އިހުސާސްވީ ބޭރު ދުނިޔެއަކަށް ނުކުމެވުނު ކަމެވެ. އަތުގައި އޮތް ކުޑަ ދަބަހާއި، މާހިރު މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ބުނި ގުދަނުގެ އެޑްރެސް ހިފައިގެން އޭނާ ހިނގައިގަތެވެ.
“ކޮބާ ކޮންތާކަށް؟” ޓެކްސީއެއްގައި މަޑުކޮށްލި ޒުވާނަކު އެހިއެވެ.
ރައުޝާ ބިރުން ހުރެ އެޑްރެސް ދެއްކިއެވެ. “މިތަނަށް ދާންވެގެން.”
އެ ޒުވާނާ ހީލިއެވެ. “އެއީ ފަރީދުގެ ގުދަން. އެތަނަކީ މާ ރަނގަޅު ތަނެއް ނޫން. އެކަމަކު އަހަރެން ތިތަނަށް ގެންގޮސްދީފާނަން. ބައިދަވޭޒް… އަހަންނަކީ މާލިކް! މުނިއަވަސް ދަންނަންތަ؟ މަށަކީ މުނިއަވަސް މާލިކް!”
“އާނ… ކްލަބްހައުސްގެ އެންމެ ފޯރިގަދަ ދުވަސްވަރު މުނިއަވަސް އެއީ ކޮންބައެއްކަން އެނގުނު. ވަރަށް ސަޅި ޕްރޮގްރާމްތައް ތި މީހުން ގެނައިމެއްނު. އެކަމަކު މިހާރު މި އުޅެނީ ބޮޑު ކަންތައްގަނޑެއް ލައިގަނެގެން. އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް ބަލައިލެވޭވަރެއް ނޫން.!
މާލިކު އިތުރު ވާހަކައެއް ނުދައްކައި ރައުޝާ ބުނި ގުދަނާ ދިމާއަށް މިސްރާބުޖެހިއެވެ.
ކުޅުދުއްފުށީގެ މަގުތައް ވަނީ ތާރު އަޅައި އޮމާންކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެ އޮމާންކަމުގެ އަޑީގައި އެތައް ކަމެއް ސިއްރުވެފައިވާކަން ރައުޝާއަކަށް ނޭނގެއެވެ. ފަރީދުގެ ގުދަނާ ހިސާބަށް ދެވުނުއިރު، އެތަނުން ފެނުނީ ހިތްނުތަނަވަސްވާ ފަދަ މަންޒަރެކެވެ. ބާވެފައިވާ ބޮޑު އިމާރާތެކެވެ. މީހުން އުޅޭ ކަމުގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނެތެވެ.
ރައުޝާ ގުދަނުގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖެހިއެވެ. އިރުކޮޅަކުން ދޮރު ހުޅުވާލީ މޫނުމަތިން ނުލަފާކަން ފެންނަން ހުރި މީހެކެވެ.
“ކާކު؟ ކީއްކުރަން؟” އެމީހާ ހަރުކަށިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
“އަހަރެން މިއައީ މާހިރު ހޯދާން. އޭނާ މިތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރޭ،” ރައުޝާ ޖެހިލުންވެ ހުރެ ބުންޏެވެ.
އެމީހާ ހީނގަތެވެ. “މާހިރުއޭ؟ މިތަނަކު މާހިރެއް ނޫޅޭ. މިތަނަށް މީހުން އައިސް ގޮސް އުޅޭ. އަހަރެމެންނަކަށް ނޭނގޭ ތި ބުނީ ކާކުގެ ވާހަކައެއް ކަމެއް!”
ރައުޝާގެ ހިތް މާޔޫސްވިއެވެ. އޭނާއަށް އެނގުނީ އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ ގެއްލުމުގެ ފަހަތުގައި ކޮންމެވެސް ބޮޑު ސިއްރެއް ފޮރުވިފައިވާ ކަމެވެ.
ރައުޝާ މަޑުކުރީ ކުޅުދުއްފުށީގައި ހުންނަ އޭނާގެ ދުރުތާ ތިމާގަ އާއިލާގެ މީހެއްގެ ގޭގައެވެ. އެ ގޭގައި އުޅޭ މަރީނާއަކީ ރަށުގެ ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް ދަންނަ މީހެކެވެ.
“ރައުޝާ، ކުޅުދުއްފުއްޓަކީ މިހާރު ކުރީގެ ރަށެއް ނޫން. މިހާރު މިތަނުގައި މަސްތުވާތަކެއްޗާ، ފޭރުމާ، އަދި ނުފޫޒުގަދަ މީހުންގެ ކުޅިވަރުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް ގިނަވެފަ. ފަރީދަކީ މިރަށުގެ އެންމެ ބާރުގަދަ އެކަކު. އޭނާއާ ކުރިމަތިލުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް،” މަރީނާ އިންޒާރު ދިނެވެ.
ނަމަވެސް ރައުޝާގެ އަޒުމަކަށް ބަދަލެއް ނައެވެ. “އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަށް ވީގޮތެއް ނޭނގި އަހަރެން މިރަށަކުން ނުދާނަން. އިސްލާމްދީނުގައިވެސް އޮންނަނީ ހައްގު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް.”
ޖެހިގެން އައި ދުވަސްތަކުގައި ރައުޝާ ފެށީ އަމިއްލައަށް ތަހުގީގު ކުރާށެވެ. އޭނާ ކުޅުދުއްފުށީގެ ހޮސްޕިޓަލަށާއި، ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަށް ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ތަނަކުންވެސް ލިބެނީ ފިނި ޖަވާބެކެވެ. އެންމެންވެސް ތިބީ ކޮންމެވެސް ކަމަކަށް ބިރުންކަން އޭނާއަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
އެއްދުވަހަކު، ކުޅީގެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގާލަން ގޮސް އުޅެނިކޮށް، ރައުޝާއަށް ފެނުނީ މާހިރު އަބަދުވެސް އަޅައިގެން އުޅޭ ކަހަލަ ތޮއްޕެކެވެ. އެ ތޮފި އޮތީ ކުޅީގެ އަރިމަތީގައި ހުރި ބޮނބިފަލެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އޭނާގެ ހިތް ބާރަށް ތެޅެން ފެށިއެވެ.
“މިއީ މާހިރުގެ އެއްޗެއް! އަހަންނަށް ޔަގީން،” އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބުންޏެވެ.
އެވަގުތު ފަހަތުން މީހަކު ކަރުކެހިލި އަޑު އިވުނެވެ. ރައުޝާ ސިހިފައި އެނބުރި ބަލާލިއިރު ހުރީ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގައި ހުރި މީހެކެވެ.
“މިތަނުގައި ކީއްތިކުރަނީ؟ މިއީ އާންމުންނަށް ވަނުން މަނާ ސަރަހައްދެއް!” އެ ފުލުސް މީހާ ހަރުކަށިކަމާއެކު ބުންޏެވެ.
ރައުޝާ ތޮފި ފޮރުވަން އުޅުނެވެ. “އަހަރެން ހަމައެކަނި މިތަނަށް ހިނގާލަން އައީ.”
ފުލުސް މީހާގެ ލޮލުން ފެނުނީ ޝައްކުގެ ނަޒަރެކެވެ. “ދެން މިތަނަށް ނާންނާޗޭ. މިތަނަކީ ނުރައްކާތެރި ތަނެއް.”
ރައުޝާއަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ފުލުހުންގެ ތެރޭގައިވެސް ފަރީދުގެ ނުފޫޒު އޮތް ކަމެވެ. އޭނާ ނިންމީ މަކަރާއި ހީލަތުން ފަރީދުގެ ގުދަނަށް ވަނުމަށެވެ. އެރޭ ދަންވަރު، މުޅި ކުޅުދުއްފުށި ނިދާފައި އޮތްއިރު، ރައުޝާ ސިއްރުސިއްރުން ގުދަނާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ.
ގުދަނުގެ ފަހަތު ދޮރު ހުރީ ކުޑަކޮށް ހުޅުވިފައެވެ. އެތެރެއަށް ވަދެވުނުއިރު، ފެނުނީ ހީވެސް ނުކުރާ ފަދަ މަންޒަރެކެވެ. އެތަނުގައި ހުރީ ހަމައެކަނި މުދަލެއް ނޫނެވެ. އެތަނުގައި ވަގަށް އެތެރެކޮށްފައިވާ މުދަލާއި، އަދި ބައެއް މީހުން ބަންދުކޮށްފައި ތިބި ކަހަލަ ކުދި ކޮޓަރިތަކެއް ހުއްޓެވެ.
ކުއްލިއަކަށް ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރެއިން ގިސްލުމުގެ އަޑު އިވުނެވެ. ރައުޝާ މަޑުމަޑުން އެ ކޮޓަރިއާ ގާތްވިއެވެ.
“މާހިރު؟” އޭނާ މަޑުމަޑުން ގޮވާލިއެވެ.
ނަމަވެސް އެތެރެއިން ފެނުނީ މާހިރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިއެކެވެ. އޭނާ އިނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަނިޔާ ލިބިފައެވެ.
“މަ ސަލާމަތް… ސަލާމަތް…” އެމީހާ އާދޭސްކުރިއެވެ.
ރައުޝާ އެމީހާއަށް ފެންފޮދެއް ދިނެވެ. “ކޮބާ މާހިރު؟ މިތަނުގައި މަސައްކަތްކުރި ދިވެހި މީހާ؟”
އެމީހާ ބިރުން ތުރުތުރުއަޅަމުން ބުންޏެވެ. “އޭނާ… އޭނާ އެނގުނީ ސިއްރުތައް. ފަރީދު އޭނާ ގެންދިޔައީ ކުޅިއަށް. އެރޭ… ވަރަށް ވާރޭ ވެހުނު ރޭ…”
ރައުޝާގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑު ދެމިގެން ދިޔަ ކަހަލަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނެވެ. ކުޅިއަކީ ކުޅުދުއްފުށީގެ އެންމެ ރީތި އެއް ތަނެވެ. ނަމަވެސް އެތަނަކީ މިހާރު މީހުން މަރާ ވަޅުލާ ތަނަކަށް ވީ ހެއްޔެވެ؟
ބިދޭސީ މީހާގެ ބަސްތަކުން ރައުޝާގެ މުޅި ހަށިގަނޑު ގަނޑުވި ކަހަލައެވެ. “ކުޅިއަށް ގެންދިޔައީއޭ؟” އޭނާގެ ހިތާހިތުން ކިޔާލެވުނެވެ. އެ ބިރުވެރި ރޭގެ މަންޒަރު އޭނާގެ ލޯމައްޗަށް ސިފަވަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް، ރައުޝާއަކީ ފަސޭހައިން އުންމީދު ކަނޑާލާނޭ އަންހެނެއް ނޫނެވެ. އޭނާ އެ ބިދޭސީ މީހާގެ އަތުގައި ހިފާލިއެވެ.
“ކަލޭގެ ނަމަކީ ކޮބާ؟” ރައުޝާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
“ރާޖޫ…” އޭނާ އުނދަގުލުން ބުނެލިއެވެ.
“ރާޖޫ، އަހަރެން ކަލޭ މިތަނުން ސަލާމަތް ކުރާނަން. އެކަމަކު އަހަންނަށް އެހީވާންވާނެ. މާހިރު ގެންދިޔަ ސީދާ ތަން ބުނެދީ،” ރައުޝާ ބުންޏެވެ.
ރާޖޫ ބިރުން ހުރެ ކުޅީގެ އުތުރު ފަރާތުގައި އޮންނަ، އާންމުކޮށް މީހުން ނުގޮސް އޮންނަ ވަރަށް ބޯ ކަނޑޫފަލެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އެއީ ފަރީދުގެ މީހުން “ނޭދެވޭ” ކަންތައްތައް ނިންމާލުމަށް ބޭނުންކުރާ ސަރަހައްދެއް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ކުއްލިއަކަށް ގުދަނުގެ ބޭރުން ސައިކަލުތަކެއްގެ އަޑު އިވުނެވެ. ރައުޝާ އަވަސްއަވަހަށް ފޮރުވުނެވެ. ފަރީދުގެ ދެ މީހަކު ވާހަކަދައްކަމުން އެތެރެއަށް ވަނެވެ.
“އެ އަންހެންމީހާ އަދިވެސް ރަށު ތެރޭގައި އެބައުޅޭ. ފަރީދު ބުނީ އޭނާ މާ ގިނަ ދުވަހު މިރަށުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއޭ. އޭނާއަށް އެނގެން ނުޖެހޭ އެއްޗެއް އެނގިއްޖެއްޔާ، މާހިރަށް ވީގޮތް ހަދާށޭ ބުނީ،” އެކަކު ބުންޏެވެ.
ރައުޝާގެ ނޭވާ ހިފަހައްޓާލިއެވެ. އޭނާގެ ފުރާނައަށްވެސް ނުރައްކާވެފައިވާކަން މިހާރު ޔަގީންވެއްޖެއެވެ. އެމީހުން އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރުނު ވަގުތު ބަލާފައި، ރައުޝާ ވަގަށް ގުދަނުން ނުކުމެގެން ދުއްވައިގަތެވެ.
ގެއަށް ދެވުނުއިރު ރައުޝާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގެންފައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ މަރީނާއަށް މި ވާހަކަތަކެއް ކިޔައެއް ނުދެއެވެ. މަރީނާގެ އާއިލާއަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.
އެރޭ ފަތިސް ނަމާދުން އަވަދިވެގެން، ރައުޝާ ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔަވަން އިނެވެ. އޭނާގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. “ﷲ ހައްގަށް ނަސްރު ދެއްވާނެ،” އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.
ހެނދުނު އިރު އެރިތަނާހެން، ރައުޝާ ދިޔައީ ކުޅުދުއްފުށީގެ އުތުރު ފަރާތު ކުޅިއާ ދިމާލަށެވެ. އެ ސަރަހައްދަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކަނޑޫ ގަސްތަކުން ބޯވެފައިވާ، އަދި ހިނގަން އުނދަގޫ ތަނެކެވެ. ރައުޝާ ކަނޑޫފަލުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައިރު، ކުޅީގެ ތެރެއަށް ގަނބަމުން ދިޔަޔަސް އޭނާ ފަހަތަކަށް ނުޖެހެއެވެ.
ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ހިނގަމުން ދަނިކޮށް، އޭނާއަށް ފެނުނީ އާދަޔާ ހިލާފު ކަމެކެވެ. ބިންގަނޑު ކޮނެފައި އަލުން ފަސް އަޅާފައި ހުރި ތަނެކެވެ. އެތަނުގެ ކައިރީގައި މާހިރުގެ އަތުގައި އަޅާފައި އޮންނަ ރިހި ފަށް އޮތެވެ. ރައުޝާގެ ކަރުނަތައް ހިފަހައްޓައެއް ނުލެވުނެވެ. އޭނާ މަޑުމަޑުން އެތަނުގައި އިށީނދެ ބިންގަނޑު ކޮންނަން ފެށިއެވެ.
“ކީއްތިކުރަނީ؟” ބާރު އަޑެއް އިވުނެވެ.
އެއީ އިއްޔެ ކުޅި ކައިރިން ފެނުނު ފުލުސް މީހާއެވެ. އޭނާގެ ފަހަތުގައި އިތުރު ދެ މީހަކު ތިއްބެވެ. އެމީހުން ތިބީ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމަކު ނޫނެވެ. އެއީ ފަރީދުގެ ގުންޑާއިންނެވެ.
“ކަލޭގެ ފިރިމީހާ ހޯދަން މާ ބޮޑަށް މަސައްކަތް ތިކުރަނީ. މިހާރު ތިވަނީ މާ ދުރަށް އާދެވިފަ،” ފުލުސް މީހާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުން ފެންނަނީ ނުލަފާ ހިނިތުންވުމެކެވެ.
ރައުޝާ ހިތްވަރުލާފައި ތެދުވިއެވެ. “ތިޔައީ ފުލުހެއް ނޫން. ތިޔައީ މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އުޅޭ މުޖުރިމެއް. އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަށް ތިޔަ ހެދި ގޮތެއްގެ އަދަބު ކަލޭމެންނަށް ލިބޭނެ.”
އެމީހުން ރައުޝާ ވަށާލިއެވެ. އެވަގުތު ކުއްލިއަކަށް ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެހެން ބަޔަކު ނުކުތެވެ. އެއީ ކުޅުދުއްފުށީގެ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ބައެކެވެ. އެމީހުންގެ އަތުގައި ދަނޑިބުރިތަކާއި ވަޅި ހުއްޓެވެ. އެންމެ ކުރީގައި ހުރީ މަރީނާއެވެ.
“ކަލޭމެން ހީކުރީ ކުޅުދުއްފުށީގެ އެންމެން ތިބީ ނިދާފައި ކަމަށްތަ؟” މަރީނާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. “އަހަރެމެންނަށް އެނގޭ ފަރީދު ކުރާ ކަންތައްތައް. އަދި ކަލޭމެން ކަހަލަ ޚާއިނުން ފުލުހުންގެ ތެރޭގައި އުޅޭކަންވެސް.”
ކަންތައް ގޯސްވާން ފެށުމުން، އެ ފުލުސް މީހާއާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން ފިލަން ދުއްވައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ރަށުގެ ޒުވާނުން އެމީހުން ފަހާ ދުވިއެވެ.
ރައުޝާ ބިންމަތީގައި އިށީނދެ ގިސްލާފައި ރޯން ފެށިއެވެ. މަރީނާ އައިސް އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ހިފާލިއެވެ. “ރައުޝާ، ހިތްވަރު ކުރޭ. އަހަރެމެން މާހިރު ހޯދާނަން.”
އެމީހުން އެތަން ކޮނުނެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުން ފެނުނީ މާހިރުގެ ހަށިގަނޑެއް ނޫނެވެ. އެތަނުން ފެނުނީ ފަރީދު ވަގަށް އެތެރެކޮށްފައި ހުރި ގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެއްޗާއި، ބައެއް މުހިންމު ލިޔެކިޔުންތަކެވެ. އެ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި މާހިރުގެ ސޮއި އޮތެވެ.
“މިއީ ކޮން އެއްޗެއް؟” ރައުޝާ އޮޅުން ނުފިލައިގެން އެހިއެވެ.
މަރީނާ އެ ލިޔުންތައް ބަލާލިއެވެ. “މާހިރު މިއީ ހަގީގަތުގައި ފަރީދުގެ ސިއްރުތައް ހޯދަން އުޅުނު މީހެއް. އޭނާ މިތަނަށް އައީ މަސައްކަތް ކުރާކަށް ނޫން. އޭނާ އައީ މި ނެޓްވޯކް އަތުލައިގަންނަން ވެގެން.”
ރައުޝާއަށް ލިބުނީ ބޮޑު ސިއްސުމެކެވެ. މާހިރަކީ އާދައިގެ މީހެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް އެނގުނީ އަދިކިރިޔާއެވެ. މާހިރަކީ ސަރުކާރުގެ އިންޓެލިޖެންސް އޮފިސަރެކެވެ. އޭނާ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ފޮނުވީ މި ބޮޑު މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިއުގަ ފަޅާލުމަށެވެ.
އެދުވަހުގެ ހަވީރު، މާލެއިން ޚާއްސަ ފުލުހުންގެ ޓީމެއް ކުޅުދުއްފުއްޓަށް އައެވެ. އެމީހުން ފަރީދުގެ ގެއާއި ގުދަން ބަލައި ފާސްކުރިއެވެ. ފަރީދު ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް މާހިރުގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނެތެވެ.
ރައުޝާ އިންތިޒާރުގައި އިނީ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަންގެ ބޭރުގައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ކަޅު ކުލައިގެ ކާރެއް އައިސް މަޑުކޮށްލިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފޭބީ ބޮލުގައި ބެންޑޭޖް އަޅާފައި ހުރި މީހެކެވެ.
“މާހިރު!” ރައުޝާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.
އެއީ ހަމަ ހަގީގަތުގައިވެސް މާހިރެވެ. އޭނާ ފަރީދުގެ މީހުންގެ އަތްދަށުން ސަލާމަތްވެ، ކުޅީގެ އެހެން ސަރަހައްދެއްގައި ފޮރުވިގެން އުޅުނީއެވެ. އޭނާ އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީ މާލެއިން ޓީމު އަންނަންދެނެވެ.
“ރައުޝާ، އަހަރެން މައާފަށް އެދެން. ކަލޭ މި ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލެވުނީތީ،” މާހިރު ރައުޝާގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން ބުންޏެވެ.
ރައުޝާ ހީލިއެވެ. އޭނާގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ އޮހެމުން ދިޔައެވެ. “އަހަރެން ބުނީމެއްނު ހައްގަށް ނަސްރު ލިބޭނެއޭ. އަހަރެންގެ އިންތިޒާރުގެ ނިމުން މިއައީ ވަރަށް ފޮނިކޮށް.”
ކުޅުދުއްފުށީގެ ކުޅީގެ ސިއްރުތައް މިހާރު ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. ރަށުގެ މީހުންނަށް މިހާރު ހަމަޖެހިލައިގެން ނޭވާލެވެއެވެ. ރައުޝާއާއި މާހިރު އެނބުރި އެމީހުންގެ އުފަން ރަށަށް ދިޔައީ، ކުޅުދުއްފުށީގެ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި ހިތްވަރުގަދަ އަންހެނެއްގެ ގޮތުގައި ރައުޝާގެ ނަން ބިންވަޅުނަގުވާފައެވެ.
މާހިރާއި ރައުޝާ އެނބުރި ރަށަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، ކުޅުދުއްފުށީގައި ހިނގާދިޔަ ހާދިސާތަކުގެ ހަނދާންތައް އެމީހުންގެ ހިތްތަކުން ފިލައިގެންނެއް ނުދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރައުޝާގެ ހިތުގައި އުފެދުނު ސުވާލުތަކަށް އަދިވެސް ފުރިހަމަ ޖަވާބެއް ނުލިބެއެވެ. ފަރީދުގެ ބޮޑު ނެޓްވޯކް ރޫޅާލެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ ނެޓްވޯކްގެ އަޑީގައި ތިބި ބައެއް “ބޮޑެތި މީހުން” އަދިވެސް ތިބީ މިނިވަންކަމުގައެވެ.
“މާހިރު، އަހަރެން ހިތަށް އަރަނީ ފަރީދަށް އެހާ ބޮޑު ބާރެއް ލިބުނީ ކިހިނެއްބާވައޭ؟” އެއްދުވަހަކު އިރުއޮއްސޭ ވަގުތު އަތިރިމަތީގައި ތިބެ ރައުޝާ އެހިއެވެ.
މާހިރު ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “ރައުޝާ، އެއީ ހަމައެކަނި ފަރީދުގެ މަސައްކަތެއް ނޫން. އޭނާގެ ފަހަތުގައި ތިބީ މާލޭގެ ބައެއް ނުފޫޒުގަދަ ވިޔަފާރިވެރިން. އެމީހުން ބޭނުންވަނީ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ބޮޑު މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅުދުއްފުށި އޮންނާތީ، އެތަން ބޭނުންކޮށްގެން އެމީހުންގެ ނުބައި ވިޔަފާރި ފުޅާކުރަން.”
ރައުޝާ މާހިރުގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. “އެހެންވީމާ އަދިވެސް ނުރައްކާ އެބައޮތްތަ؟”
މާހިރު މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލިއެވެ. “ނުރައްކާ އަބަދުވެސް އޮންނާނެ. އެކަމަކު މިހާރު ރައްޔިތުން ތިބީ ހޭލާ. ކުޅުދުއްފުށީގެ މީހުން ދައްކައިދިން ހިތްވަރަކީ މުޅި ރާއްޖެއަށް ނަމޫނާއެއް.”
މަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ކުޅުދުއްފުށީގައި އަނެއްކާވެސް އާ މަޝްރޫއުތަކެއް ފެށި، ރަށް ހަލަބޮލިވާން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް މިފަހަރުގެ ހަލަބޮލިކަމުގައި އޮތީ އުންމީދެވެ. ރައުޝާއާއި މާހިރު ނިންމީ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ބަދަލުވާށެވެ. އެއީ އެރަށުގެ އިޖުތިމާއީ ކަންކަން އިސްލާހުކުރުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ މަގުސަދުގައެވެ.
ރައުޝާ އިސްނަގައިގެން ރަށުގެ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީއާ ގުޅިގެން “ހޭލުންތެރި އަންހެނުން” ނަމުގައި ޕްރޮގްރާމެއް ފެށިއެވެ. މި ޕްރޮގްރާމްގެ ބޭނުމަކީ އާއިލާތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މައްސަލަތަކާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާއިން ދަރިން ސަލާމަތްކުރާނެ ގޮތްތައް ކިޔައިދިނުމެވެ.
“އަހަރެމެންގެ ދަރިންނަކީ މި ރަށުގެ މުސްތަޤްބަލު،” އެއްދުވަހަކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި ރައުޝާ ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެން މޮޓޯއަކީ މަޑުން ތިބެގެން ނުވާނެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހެއްގެ ފަރުދީ ޒިންމާ އަދާކުރަންޖެހޭނެ.”
އެ ވަގުތު ބައްދަލުވުމަށް ވަދެގެން އައީ މަރީނާއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އުފާވެރިކަމެވެ. “ރައުޝާ! އުފާވެރި ޚަބަރެއް އެބައޮތް. ފަރީދުގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށް، އޭނާއަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އަތުވެއްޖެ. އަދި އޭނާއަށް އެހީތެރިވި ފުލުސް މީހާވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށް، ހުކުމް ކޮށްފި.”
މުޅި ހޯލު ތެރޭގައި އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑު ގުގުމާލިއެވެ. މިއީ ހައްގަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، ރައުޝާއާއި މާހިރު ކުޅީގެ ސަރަހައްދަށް ދިޔައެވެ. މިހާރު އެތަނަކީ ކުރިން އޮތް ބިރުވެރި ތަނެއް ނޫނެވެ. ކައުންސިލުން ވަނީ އެތަނުގައި ހިނގާލެވޭނެ މަގުތަކާއި، އިށީނދެލައިގެން ތިބެވޭނެ ޖޯލިފަތިތައް ބަހައްޓާފައެވެ. ކުޑަކުދިން އެ ސަރަހައްދުގައި ކުޅެ ހީނ ސަމާސާ ކުރަމުން ދިޔައެވެ.
“މިތަނަށް ބަލާލުމުން ހިތަށް ވަރަށް ފިނިކަން ލިބޭ،” ރައުޝާ ބުންޏެވެ. “ކުރިން މިއީ ސިއްރުތަކުން ފުރިގެންވި، ބިރުވެރި ތަނެއް. އެކަމަކު މިއަދު މިއީ އުފާވެރިކަމުގެ މަރުކަޒެއް.”
މާހިރު ރައުޝާގެ އަތުގައި ހިފާލިއެވެ. “މިއީ ހަމައެކަނި ތަނެއްގެ ބަދަލެއް ނޫން. މިއީ ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުމަށް އައި ބަދަލެއް. ރައުޝާގެ ހިތްވަރު ނެތްނަމަ، ފަހަރުގައި މިއަދުވެސް މިތަން އޮންނާނީ އެ އަނދިރިކަމުގެ ތެރޭގަ.”
ރައުޝާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އަހަރެން ކުރި ކަމަކީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ހޯދުން. އެކަމަކު އެ ދަތުރުގައި އަހަންނަށް ފެނުނީ މުޅި މުޖުތަމައުއަށް ބޭނުންވެފައިވާ އަދުލުވެރިކަން.”
އިރު އޮއްސެމުން ދިޔައިރު، އުޑުމަތި ވަނީ ރަން ކުލައިން ފެވިފައެވެ. ކުޅުދުއްފުށީގެ ބޮޑު މިސްކިތުން މަޣުރިބު ނަމާދުގެ ބަންގީގެ އަޑު އިވެން ފެށިއެވެ. މީހުންތައް މިސްކިތާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.
ރައުޝާގެ ޒާތީ ސިއްރުތަކާއި، މާހިރުގެ މަސައްކަތުގެ ސިއްރުތައް މިހާރު ވަނީ ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ވާހަކައަކީ ކުޅުދުއްފުށީގެ ކޮންމެ ގޭބިސީއެއްގައި މިއަދުވެސް ދެކެވޭ ވާހަކައެކެވެ. އެއީ އީމާންތެރިކަމާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، އަދި ހައްގުގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމުގެ ލާމަސީލު މިސާލެކެވެ.
ރައުޝާއާއި މާހިރު ގެއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތްއިރު، އެމީހުންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ފުރިހަމަ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ތޫފާންތަކަށްފަހު، އަމާން ބަނދަރަކަށް އާދެވުމުގެ އުފަލެވެ. ކުޅުދުއްފުށީގެ ކުޅީގެ ފެންގަނޑު ހަމަހިމޭންކަމާއެކު އޮތީ، އޭގެ އަޑީގައިވާ ހުރިހާ ހިތްދަތި ސިއްރުތަކެއް ފޮރުވައިގެން، އާ އުންމީދަކަށް މަރުހަބާ ކިޔަމުންނެވެ.
— ނިމުނީ —
