ފާއިތުވި ގަރުނުގެ ތެރޭގައި ބޭސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އެންމެ ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނުވި އެއް ބޭހަކީ މެޓްފޯމިން ކަމަށް ބުނުމަކީ ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެތައް ދަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން، މި ބޭސް ބޭނުންކުރަމުން އައީ “ޓައިޕް 2” ހަކުރު ބަލީގެ ފަރުވާގެ މައިގަނޑު އަސާސްގެ ގޮތުގައެވެ. މި ބޭހުގެ އެހީގައި މިލިއަނަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުންދާއިރު، މިއީ މުސްކުޅިވުމާއި، ކެންސަރާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ އިތުރުން ދަރިމައިވުމުގެ މައްސަލަތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ ދިރާސާތަކަށް ވެސް އައު އުންމީދެއް ގެނެސްދީފައިވާ ބޭހެކެވެ.
މި ބޭހުގެ ތާރީޚު ފެށިގެން އައީ ލެބޯޓްރީއަކުންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ “ފްރެންޗް ލައިލެކް” ނުވަތަ “ގޯޓްސް ރޫ” (ގަލޭގާ އޮފިސިނާލިސް) ނަމަކަށް ކިޔާ ގަހަކުންނެވެ. މި ގަހަކީ މީގެ އެތައް ގަރުނެއް ކުރިން ފެށިގެން، ހަކުރު ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ކަމުގައިވާ އާދަޔާ ހިލާފަށް ކަރުހިއްކުމާއި ގިނައިން ކުޑަކަމުދާން ޖެހުން ފަދަ ކަންކަމަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް އާންމު ބޭސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކޮށްއުޅުނު ގަހެކެވެ.
20 ވަނަ ގަރުނުގެ ކުރީކޮޅު، ސައިންސްވެރިން ވަނީ މި ގަހުން، ލޭގައި ހަކުރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާތަކެއް ވަކިކޮށްފައެވެ. އެތައް އަހަރެއްގެ ދިރާސާތަކާއި ތަހުލީލުތަކަށްފަހު، މެޓްފޯމިން އަކީ ރައްކާތެރި އަދި ނަތީޖާ ފެންނަ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅި، 1950ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ތައާރަފު ކުރެވުނެވެ.
މެޓްފޯމިން އަކީ “ބިގުއަނައިޑް” (ލޭގައި ހުންނަ ހަކުރު ދަށްކޮށްދޭ) ގުރޫޕުގެ ބޭހެކެވެ. މި ބޭހުން މަސައްކަތް ކުރަނީ ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިން ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ހަރުދަނާކޮށްދީގެންނެވެ. އިންސިއުލިން އަކީ ލޭގައި ހުންނަ ހަކުރު (ގުލްކޯޒް) ހަކަތައަށް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ސެލްތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ހޯރމޯންއެކެވެ. މެޓްފޯމިންގެ ސަބަބުން ފުރަމޭ (ލިވަރ) އިން ލޭގެ ތެރެއަށް ހަކުރު ދޫކުރާ މިންވަރު މަދުކޮށްދީ، ކާނާއިން ހަށިގަނޑަށް ހަކުރު ދަމައިގަންނަ މިންވަރު ކުޑަކޮށްދެއެވެ.
ހަކުރު ބަލީގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ބޭނުންތައް:
މެޓްފޯމިންގެ ކާމިޔާބީއާ ގުޅިގެން، ހަކުރު ބަލީގެ އިތުރުން އެހެން ބަލިތަކަށް މި ބޭސް ބޭނުންކުރެވިދާނެތޯ ސައިންސްވެރިން ދަނީ ބަލަމުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ އޯވަރީގައި ފެންކޮތަޅު ހެދުން ނުވަތަ ޕީ.ސީ.އޯ.އެސް ހުންނަ މީހުންނަށް މި ބޭސް ދިނުމެވެ. ޕީ.ސީ.އޯ.އެސް ހުންނަ ގިނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިންއަށް ހުންނަ ނުކިޔަމަންތެރިކަން (އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް) ކުޑަކޮށްދީ، ހޯރމޯންތައް ހަމަހަމަކުރުމަށް މި ބޭސް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ މަރުހަލާ ލަސްކޮށްދިނުމާއި، ސިކުނޑީގެ ނާރުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދީ ހަނދާން ނެތޭ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދިނުމުގައި މި ބޭހުގެ ދައުރެއް އޮތްތޯ ބެލުމަށް ދިރާސާތައް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިކަންކަމުގައި އަދި މުޅިން ސާފު ނަތީޖާއެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.
ނޭދެވޭ އަސަރުތައް:
ކޮންމެ ބޭހެކޭވެސް އެއްފަދައިން މެޓްފޯމިންއިން ވެސް ބައެއް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ފެނިދާނެއެވެ. އާންމުކޮށް ފެންނަ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި މޭނުބައިކުރުމާއި، ބަނޑަށް އުނދަގޫވުމާއި، ބޭރަށް ހިންގުން ހިމެނެއެވެ. ގިނަ ދުވަހު މި ބޭސް ބޭނުންކުރާނަމަ ވިޓަމިން ބީ-12 މަދުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމުން، އެކަމަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. ވަރަށް ނާދިރު ހާލަތެއްގައި “ލެކްޓިކް އެސިޑޯސިސް” ނަމަކަށް ކިޔާ، ލޭގައި އެސިޑް ގިނަވާ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކިޑްނީ ނުވަތަ ފުރަމޭގެ ބަލިތައް ހުންނަ މީހުން މި ބޭސް ބޭނުންކުރާއިރު ޑޮކްޓަރުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ގަވާއިދުން ޗެކަޕް ހެދުން މުހިންމެވެ.
ފަރުވާގެ އައު އުސޫލުތައް:
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ފަރުވާއަކީ މެޓްފޯމިން ކަމުގައި އޮތް ނަމަވެސް، މިހާރު މި އުސޫލަށް ދަނީ ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންނެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އައު އިރުޝާދުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، ބަލީގެ ކުރީކޮޅު މެޓްފޯމިންއާ އެކު އެސްޖީއެލްޓީ-2 (SGLT-2) އިންހިބިޓަރ ފަދަ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ހިތާއި ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
މެޓްފޯމިން އަކީ ދުވަސްވީ ބޭހެއް ނަމަވެސް، ޒަމާނީ ބޭސްވެރިކަމުގައި އަދިވެސް އެއީ އިތުބާރު ހުރި، އަގުހެޔޮ، އަދި ނަތީޖާ ފެންނަ ވަރުގަދަ އަސާސެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެންމެ އިންގިލާބީ ބޭސްތަކަކީ އެންމެ އައު ނުވަތަ އެންމެ އަގުބޮޑު ބޭސްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޒަމާންތަކަކަށް ދެމިގެންގޮސް، އޭގެ ފައިދާ ސާބިތުކޮށްދީފައިވާ ބޭސްތަކެވެ.
