މާލޭގެ ހަނި މަގުތަކުގެ ތެރެއިން ދުއްވާ އެއްޗެހީގެ އަޑާއި، މީހުންގެ ހަލަބޮލިކަމުން މުޅި މާހައުލު އޮތީ ގުގުމާފައެވެ. އަސުރު ނަމާދުގެ ބަންގީގެ ހިތްގައިމު އަޑު އިވުމާއެކު، ފާރިޝް އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ ސައިކަލު މަޑުކޮށްލީ އިސްލާމީ މަރުކަޒު ކައިރިއަށެވެ. ފާރިޝް އަކީ އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށަކުން މާލެއަށް ކިޔަވަން އައިސް އުޅޭ، އަޚުލާގު ރަނގަޅު، ދީނީ ކަންކަމަށް ލޯބިކުރާ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާ މާލޭގައި ދިރިއުޅެމުންދަނީ މަޖީދީމަގުގެ ހަނި ގޯޅިއެއްގައި ހުންނަ ކުޑަ ކޮޓަރިއެއްގައެވެ.
ފާރިޝްގެ ދިރިއުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކާއި، އަޅުކަމާއި، އަދި އޭނާ އަދާކުރަމުންދާ އާދައިގެ ވަޒީފާއެވެ. އޭނާއަކީ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރސްއަށް ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރެކެވެ. އޭނާގެ ހުވަފެނަކީ ކިޔަވައި ނިމިގެން ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރުމެވެ.
ނަމާދު ނިންމާލައިގެން މިސްކިތުން ފޭބި ވަގުތު، ފާރިޝްއަށް ފެނުނީ މާލޭގެ ހޫނުގަދަ އަވިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އެހީއަކަށް ބޭނުންވެފައި ހުރި މުސްކުޅި އަންހެނެކެވެ. އެ އަންހެންމީހާ ހުރީ ބަރު ދެ ކޮތަޅު ހިފައިގެން މަގު ހުރަސްކުރަން ނުކެރިފައެވެ. ފާރިޝް އަވަސްއަވަހަށް ގޮސް އެ އަންހެންމީހާއަށް އެހީތެރިވިއެވެ.
“ދައްތާ، އަޅުގަނޑު ތި ކޮތަޅުތައް ގެންގޮސްދީފާނަން. ކޮން ތާކަށްތޯ ތިޔަ ދުރުވަނީ؟” ފާރިޝް ނުހަނު އަދަބުވެރިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
އެ މުސްކުޅި އަންހެންމީހާ ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “ދަރިފުޅާ، ދައްތަ މިއުޅެނީ މި ކައިރީގައި ހުންނަ ‘ވެލިރެސްވިލާ’ އަށް ދާން. ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ.”
މި މަންޒަރު ދުރުގައި އޮތް ކާރެއްގެ ތެރޭގައި އިން ޒުވާން އަންހެން ކުއްޖަކަށް ފެނުނެވެ. އެއީ އައިޝާ އެވެ. އައިޝާ އަކީ މާލޭގެ މުއްސަނދި އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ، ނަމަވެސް ނުހަނު ދީންވެރި، މޫނު ބުރުގާ އަޅާ ކުއްޖެކެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްގެ އެ އަމަލާމެދު އިހުތިރާމް އުފެދުނެވެ.
ފާރިޝް އުޅޭ ގޭގެ މަތީ ބައިގައި ދިރިއުޅެނީ މާރިޔާގެ އާއިލާއެވެ. މާރިޔާއަކީ ފާރިޝްއާ އެކު އެއް އިމާރާތެއްގައި އުޅޭ، ނަމަވެސް ދީނީ ކަންކަމާ ކުޑަކޮށް ދުރު އާއިލާއެއްގެ ކުއްޖެކެވެ. މާރިޔާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްއަށްޓަކައި ޚާއްސަ ގަދަރެއް އޮވެއެވެ. ފާރިޝް ގުރުއާން ކިޔަވާ އަޑު އިވުމުން މާރިޔާގެ ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ހަމަޖެހުމެއް ލިބެއެވެ.
އެއްދުވަހަކު، ސިޑިން މައްޗަށް އަރަނިކޮށް ފާރިޝްއާ މާރިޔާ ދިމާވިއެވެ.
“ފާރިޝް، މިއަދު ކިޔެވި ސޫރަތަކީ ކޮބައިތަ؟ ވަރަށް ރީތި،” މާރިޔާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
ފާރިޝް އިސްޖަހާލައިގެން ހުރެ ޖަވާބު ދިނެވެ. “އެއީ ސޫރަތުއް ރަޙްމާން. މާރިޔާއަށް އެނގޭތަ؟ އެ ސޫރަތުގައި މާތްﷲގެ ނިޢުމަތްތަކުގެ ވާހަކަ ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވޭ.”
މާރިޔާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ފާރިޝް ކިޔަވައިދޭނަންތަ އަހަންނަށް؟ އަހަރެން ބޭނުން ދީނީ ކަންކަން އޮޅުންފިލުވަން.”
ފާރިޝް އެކަމަށް އެއްބަސްވިއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި އަވަށްޓެރިކަމުގެ ކުލުނެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އެ ގޭގެ އެހެން ބައެއްގައި އުޅޭ ނައުރާގެ ހާލަތު ތަފާތެވެ. ނައުރާ އަކީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ ކުއްޖެކެވެ. ފާރިޝް އެކި ފަހަރުމަތިން ނައުރާއަށް އެހީތެރިވެ، އޭނާއަށް ހިތްވަރު ދެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ނައުރާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްއަށްޓަކައި ނުބައި ނިޔަތެއް ނެތް ނަމަވެސް، މުޖުތަމައުގެ ލޯތަކަށް މި ގުޅުން ފެންނަނީ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ.
ފާރިޝްގެ ކިޔެވުމުގެ ކަންކަމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން، މީހަކު ނަން ހާމަނުކޮށް އޭނާއަށް ލެޕްޓޮޕަކާއި ބައެއް ފޮތްތައް ފޮނުވިއެވެ. ފާރިޝް ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާންވެފައެވެ. އޭނާ މިކަމާ ބެހޭގޮތުން އޭނާގެ އުސްތާޒު، ޝެއިޚް ޢަލީއާ މަޝްވަރާ ކުރިއެވެ.
“އެކޮއި ފާރިޝް، މިއީ މާތްﷲ ދެއްވި ރިޒްގެއް ކަމުގަ ބަލާ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކިޔެވުން ކުރިއަށް ގެންދޭ،” ޝެއިޚް ވިދާޅުވިއެވެ.
ޝެއިޚް ޢަލީގެ ދަރިފުޅު ނޫރާ އަކީވެސް ފާރިޝްއާ އެކު ކިޔަވާ ކުއްޖެކެވެ. ނޫރާގެ ހިތުގައިވެސް ފާރިޝްއަށްޓަކައި ލޯބި އުފެދިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، ރިވެތި އިސްލާމީ އާދަކާދައިގެ މަތިން އޭނާ އެކަން ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާ އިންތިޒާރު ކުރަމުންދަނީ ފާރިޝްގެ ފަރާތުން އިޝާރާތެއް ލިބޭނެ ދުވަހަކަށެވެ.
އެއްރެއަކު މާލެއަށް ބޯކޮށް ވާރޭވެހެމުން ދިޔަ ވަގުތެކެވެ. ފާރިޝް ލައިބްރަރީން ނުކުމެގެން ގެއަށް ދާން އުޅެނިކޮށް، މަގުމަތީގައި ހުއްޓިފައި އޮތް ކާރެއް ފެނުނެވެ. ކާރުގެ ފުރޮޅު އޮތީ ފަޅައިގެން ގޮސްފައެވެ. ކާރުގެ ކައިރީގައި ކުޑައެއް ހިފައިގެން ހުރީ އައިޝާއެވެ.
ފާރިޝް މަޑުކޮށްލުމަށްފަހު އެހީތެރިވާން ހުށަހެޅިއެވެ. “ކޮބާތޯ މައްސަލައަކީ؟ އަޅުގަނޑު ފުރޮޅު ބަދަލުކޮށްދީފާނަން.”
އައިޝާ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން ބުންޏެވެ. “ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ. އަހަރެން އެކަނިވުމުން ވަރަށް ބިރުގަނެފައި މިހިރީ.”
ފާރިޝް ހަލުވިކަމާއެކު ފުރޮޅު ބަދަލުކޮށްދިނެވެ. މި ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި ދެމީހުންގެ މެދުގައި ދެކެވުނު ކުރު ވާހަކަކޮޅުން، ދެމީހުންގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރު އެއްގޮތްކަން އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. އައިޝާގެ ރީތި އަދަބުތަކާއި، ފާރިޝްގެ ތަގުވާވެރިކަން ދެމީހުންގެ ހިތުގައި އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކައި ކުލުނު އުފެއްދިއެވެ.
“ތިޔައީ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގައި ކިޔަވާ ފާރިޝް ނޫންތޯ؟” އައިޝާ އެހިއެވެ.
ފާރިޝް ހައިރާންވެފައި ބުންޏެވެ. “އާދެ، އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް އެނގުނީ؟”
އައިޝާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އަހަރެން ފާރިޝް ދަންނަން. ކުރިން ދުވަހު އެ މުސްކުޅި ދައްތައަށް އެހީވި މަންޒަރު އަހަރެން ދުށިން. އަދި ފާރިޝް ލިޔެފައިވާ ބައެއް ދީނީ މަޒުމޫނުތައްވެސް އަހަރެން ކިޔަން.”
މި ބައްދަލުވުމަކީ ފާރިޝްގެ ހަޔާތް ބަދަލުކޮށްލާނެ ބައްދަލުވުމެއްކަމެއް އޭނާއަކަށް އޭރަކު ނޭނގެއެވެ.
—
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔައީ ފާރިޝްގެ ހަޔާތަށް އާ އުއްމީދުތަކެއް ގެނެސްދެމުންނެވެ. އޭނާގެ ކިޔެވުމުގެ ފަހު ސެމެސްޓަރގެ އިމްތިޙާންތައް ގާތްވަމުން އައުމާއެކު، ފާރިޝްގެ ދިރިއުޅުން އިތުރަށް ބިޒީވިއެވެ. ނަމަވެސް، އޭނާގެ ހިތުގެ ކަނެއްގައި އައިޝާގެ ހަނދާންތައް ބިންވަޅު ނެގިފައި ހުއްޓެވެ. އައިޝާއަކީ ކާކުކަމާއި، އޭނާގެ އާއިލާއަކީ ކޮބައިކަން ހޯދުމަށް ފާރިޝްގެ ހިތް އެދެމުން ދިޔައެވެ.
އެއްދުވަހަކު ޔުނިވަރސިޓީގެ ލައިބްރަރީގައި އިންދާ، އޭނާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ޒައިދު އައިސް ފާރިޝްގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. ޒައިދަކީ ފާރިޝްގެ ހުރިހާ ސިއްރެއް ދަންނަ، އަބަދުވެސް އޭނާއަށް ހިތްވަރުދޭ އެކުވެރިޔާއެވެ.
“ފާރިޝް، މިއަދު ކޮން ކަމަކަށް ގެއްލިފަ؟ ފޮތަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނަސް ސިކުނޑި އުޅެނީ އެހެން ތާކުހެން ހީވޭ،” ޒައިދު ސަމާސާ ރާގަކަށް ބުންޏެވެ.
ފާރިޝް ފުން ނޭވާއެއްލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ. “ޒައިދު، އަހަރެން މި ވިސްނަނީ އިންސާނާގެ ނަސީބާމެދު. ބައެއް ފަހަރު ކުއްލިއަކަށް ދިމާވާ ކަންތައްތަކުން މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުވެގެންދޭ.”
ޒައިދު ހީނލިއެވެ. “ތިޔަ ދައްކަނީ އެރޭ ވާރޭ ތެރޭގައި ދިމާވި ‘ޕްރިންސެސް’ ގެ ވާހަކަ ދޯ؟ ފާރިޝް، އޭނާއަކީ މާލޭގެ ވަރަށް ނުފޫޒުގަދަ ވިޔަފާވެރިއެއްގެ ދަރިއެއް. އޭނާގެ ބައްޕަ، ޙާޖީ ޢުމަރަކީ ދީނީ ކަންކަމަށް ވަރަށް ލޯބިކުރާ، އެހެނަސް ވަރަށް ހަރުކަށި އުސޫލުތަކެއް ގެންގުޅޭ މީހެއް.”
މި ވާހަކަ އިވުމުން ފާރިޝްގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ އުއްމީދުގެ ހުޅުކޮޅު ކުޑަކޮށް ފަނޑުވިއެވެ. އޭނާއަކީ ރަށުން އައިސް އުޅޭ ފަގީރު ދަރިވަރެކެވެ. އައިޝާ ފަދަ މުއްސަނދި އާއިލާއެއްގެ ކުއްޖަކާ އޭނާއާ ދެމެދު އޮތް ފަރަގު ބޮޑުކަން އޭނާއަށް އިހުސާސްވިއެވެ.
ފާރިޝް ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ތިރީބައިގައި އުޅޭ ނައުރާގެ ހާލަތު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދިޔައީ ގޯސްވަމުންނެވެ. އޭނާގެ ބައްޕައަކީ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހި، ގޭގައި އަބަދު ހަޅޭއްލަވައި ނައުރާއަށް އަނިޔާކުރާ މީހެކެވެ. އެއްދުވަހަކު ހަވީރު، ފާރިޝް ގެއަށް ވަންނަން އުޅެނިކޮށް ނައުރާގެ ކޮޓަރިން ބާރަށް ރޯ އަޑު އިވުނެވެ.
ކެތްނުކުރެވިގެން ފާރިޝް ގޮސް ދޮރުގައި ޓަކިޖެހިއެވެ. ދޮރު ހުޅުވީ ނައުރާއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި ނޫފައިގެންފައި ހުރި ތަންތަން ފެނުމުން ފާރިޝްގެ ހިތް ކުދިކުދިވިއެވެ.
“ނައުރާ، ކިހިނެއްވީ؟ ކޮބާ ބައްޕަ؟” ފާރިޝް ކަންބޮޑުވުމާއެކު އެހިއެވެ.
ނައުރާ ގިސްލާފައި ބުންޏެވެ. “ފާރިޝް، އަހަރެން މި ދިރިއުޅުމުން ސަލާމަތްވާނީ ކޮން ދުވަހަކުން؟ ބައްޕަ ބޭނުންވަނީ އަހަރެން ނުގަބޫލުގައި މީހަކާ ދެވަން. އެއީވެސް ބައްޕަގެ ދަރަނިތައް ސަލާމަތް ކުރަން.”
ފާރިޝް ނައުރާއަށް ހިތްވަރު ދިނެވެ. “ކެތްތެރިވޭ ނައުރާ. މާތްﷲ ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް މަގެއް ދައްކަވާނެ. އަހަރެން ޝެއިޚް ޢަލީއާ ވާހަކަދައްކާނަން، މިކަމުގައި ގާނޫނީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް އޮތްތޯ ބަލަން.”
ނައުރާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްއަށްޓަކައި އޮތް އިހުތިރާމް ލޯތްބަށް ބަދަލުވާން ފެށީ މިފަދަ އޯގާތެރި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަށް އެނގެއެވެ، ފާރިޝްއަކީ އޭނާއަށް އަތްފޯރާ ފަށުގައި ހުރި މީހެއް ނޫންކަމެވެ.
ޖެހިގެން އައި ހުކުރު ދުވަހެވެ. ފާރިޝް ހުކުރުން ފައިބައިގެން އައިސް ގެއަށް ވަންތަނާ މާރިޔާ އޭނާއަށް ގޮވާލިއެވެ. މާރިޔާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ނަލަހެދިލައިގެންނެވެ. އޭނާ ފާރިޝްއަށް މެންދުރުގެ ކެއުމަށް ދައުވަތު ދިނެވެ.
“ފާރިޝް، މިއަދު އަހަރެމެން ގޭގައި ވަރަށް ޚާއްސަ ކެއުމެއް ތައްޔާރުކުރިން. މަންމަ ބުނީ ފާރިޝްއަށް ކާން ގޮވާށޭ،” މާރިޔާ ބުންޏެވެ.
ފާރިޝް ފުރަތަމަ އިންކާރު ކުރަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް އަވަށްޓެރިކަމުގެ ގުޅުމަށް އިހުތިރާމް ކުރުމުގެ ގޮތުން އޭނާ އެއްބަސްވިއެވެ. ކެއުމުގެ ތެރޭގައި މާރިޔާގެ މަންމަ ފާރިޝްގެ އާއިލާއާ ބެހޭގޮތުން ގިނަ ސުވާލުތަކެއް ކުރިއެވެ.
“ފާރިޝް، ކިޔަވައި ނިމިގެން ރަށަށްތަ ދާނީ؟ ނޫނީ މާލޭގައި މަޑުކުރާނީތަ؟” މާރިޔާގެ މަންމަ އެހިއެވެ.
“އަދި ވަކި ގޮތެއް ނުނިންމަން ދައްތާ. މާތްﷲ މިންވަރު ކުރެއްވި ގޮތަކަށް ކުރިއަށް ދާނީ،” ފާރިޝް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ޖަވާބު ދިނެވެ.
މާރިޔާ ފާރިޝްއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައެވެ. އޭނާ ބޭނުންވަނީ ފާރިޝް މާލޭގައި މަޑުކުރާށެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްއާ މެދު އޮތް ޝައުގުވެރިކަން ދިޔައީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފާރިޝްގެ ހިތުގައި ވަނީ ހަމައެކަނި ދީނީ އަދި އިލްމީ ފިކުރުތަކެވެ.
އެއްދުވަހަކު ޔުނިވަރސިޓީން ފާރިޝްއަށް ވަރަށް އުފާވެރި ޚަބަރެއް ލިބުނެވެ. މިސްރުގެ އަލް-އަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީގައި ޕީ.އެޗް.ޑީ އަށް ކިޔެވުމުގެ ސްކޮލަރޝިޕެއް އޭނާއަށް ލިބުނު ވާހަކައެވެ. މިއީ ފާރިޝް ދެކެމުން އައި އެންމެ ބޮޑު ހުވަފެނެވެ.
އޭނާ މި ޚަބަރު ހިފައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ދިޔައީ ޝެއިޚް ޢަލީގެ ގާތަށެވެ. ޝެއިޚް ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާކުރެއްވިއެވެ.
“މާޝާﷲ! މިއީ ފާރިޝްގެ ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ. އެކަމަކު ފާރިޝް، ދިއުމުގެ ކުރިން އެއްކަމެއް ނިންމަން އަހަރެން ބޭނުން،” ޝެއިޚްގެ މޫނުމަތިން ސީރިއަސްކަން ފެނުނެވެ.
“ކޮން ކަމެއްތޯ އުސްތާޒު؟” ފާރިޝް އެހިއެވެ.
“ފާރިޝް އަކީ މިހާރު ފުރާފުރިހަމަވެފައި ހުރި ޒުވާނެއް. މިސްރަށް ދިއުމުގެ ކުރިން އެކޮއެ ކައިވެންޏެއް ކުރުމަކީ އަހަރެންގެ އެދުމެއް. އެއީ އެކޮއެގެ އީމާންތެރިކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި،” ޝެއިޚް ވިދާޅުވިއެވެ.
ފާރިޝް އިސްޖަހާލިއެވެ. އޭނާގެ ހިތަށް ވަގުތުން ސިފަވެގެން ދިޔައީ އައިޝާގެ މޫނެވެ. ނަމަވެސް ޝެއިޚްގެ ދަރިފުޅު ނޫރާގެ މަތިންވެސް އޭނާ ހަނދާންވިއެވެ. ނޫރާއަކީ ޝެއިޚްގެ ގޭގައި ހުންނަ އިރު އޭނާއަށް ކާންބޯންދީ، އޭނާގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓައިދޭ، ނުހަނު އަދަބުވެރި ކުއްޖެކެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ފާރިޝްއަށް ނުދަންނަ ނަންބަރަކުން މެސެޖެއް ލިބުނެވެ. އެއީ އައިޝާގެ މެސެޖެކެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ ފާރިޝްއާ ބައްދަލުކޮށްލާށެވެ. އެމީހުން ބައްދަލުކުރީ އާޓިފިޝަލް ބީޗް ސަރަހައްދުގައެވެ. ހަވީރުގެ ހިތްގައިމު ވަގުތެވެ.
އައިޝާ ހުރީ އޭނާގެ އާދައިގެ މަތިން ބުރުގާ އަޅައިގެން ނުހަނު ތަގުވާވެރި ސިފައެއްގައެވެ.
“ފާރިޝް، އަހަރެން މިއަދު މިއައީ ވަރަށް ބޮޑު ވާހަކައެއް ބުނަން،” އައިޝާގެ އަޑުގައި ތުރުތުރުލުމެއް ހުއްޓެވެ. “އަހަރެންގެ ބައްޕަ ބޭނުންވަނީ އަހަރެން އޭނާގެ ވިޔަފާރި ބައިވެރިއެއްގެ ދަރިއަކާ ކައިވެނި ކުރުވަން. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތް އެކަމަށް އެއްބަހެއް ނުވޭ.”
ފާރިޝް ހިމޭނުން ހުއްޓެވެ. އޭނާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ.
“އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ފާރިޝް ފަދަ ދީންވެރި، އަޚުލާގު ރަނގަޅު މީހަކާއެކު ދިރިއުޅުމެއް ފަށަން. އަހަރެން މި ވާހަކަ ބުނުމަކީ އަންހެން ކުއްޖަކަށް ވެހުރެ އުނދަގޫ ކަމެއް، އެކަމަކު ހަދީޖަތުގެފާނުވެސް ރަސޫލާ (ޞޢވ) އަށް ކައިވެނީގެ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅުއްވި ފަދައިން، އަހަރެން މިއަދު މި ހިތްވަރު ކުރީ،” އައިޝާ އިސްޖަހާލަމުން ބުންޏެވެ.
ފާރިޝްގެ ހިތް ބާރަށް ތެޅެން ފެށިއެވެ. އެއްކޮޅުން ޝެއިޚްގެ އެދުމެވެ. އަނެއްކޮޅުން އޭނާގެ ހިތް އެދޭ އައިޝާގެ ހުށަހެޅުމެވެ. އަދި އަނެއްކޮޅުން ނައުރާގެ ހިތާމަވެރި ހާލަތެވެ. ފާރިޝް ހުރީ ދަތި އުނދަގޫ އިމްތިޙާނެއްގެ ކުރިމަތީގައެވެ.
އެރޭ ފާރިޝް ނިދީ އިސްތިޚާރާ ނަމާދު ކޮށްގެންނެވެ. އޭނާ އެދެނީ މާތްﷲ އޭނާއަށް އެންމެ ރަނގަޅު މަގު ދެއްކެވުމަށެވެ. ހެނދުނު ހޭލިއިރު އޭނާގެ ހިތަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ހަމަޖެހުމެއް ލިބިފައިވިއެވެ.
އޭނާ އެންމެ ފުރަތަމަ ދިޔައީ އައިޝާގެ ބައްޕަ، ޙާޖީ ޢުމަރާ ބައްދަލުކުރާށެވެ. ޙާޖީ ޢުމަރުގެ އޮފީހަށް ވަދެ، ފާރިޝް އޭނާގެ ތަޢާރަފެއް ދިނެވެ.
“ޙާޖީ، އަޅުގަނޑަކީ ފާރިޝް. އަޅުގަނޑު މިއައީ އައިޝާއާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަން،” ފާރިޝް ސާބިތުކަމާއެކު ބުންޏެވެ.
ޙާޖީ ޢުމަރު ފާރިޝްއަށް ފުންކޮށް ބަލާލިއެވެ. “އަހަރެން ފާރިޝް ދަންނަން. އައިޝާގެ ފަރާތުންވެސް އަދި އެހެން ގޮތްގޮތުންވެސް ފާރިޝްގެ ވާހަކަ އަޑުއަހަން. ފާރިޝްއަކީ އަހަރެމެންގެ މުޖުތަމައަށް ބޭނުންވާ ފަދަ ތައުލީމީ، ތަގުވާވެރި ޒުވާނެއް.”
ނަމަވެސް، ޙާޖީ ޢުމަރުގެ ދެން އޮތް ޝަރުތަކީ ފާރިޝް ހައިރާންކޮށްލި ކަމެކެވެ.
“އަހަރެން ގަބޫލު ފާރިޝް އައިޝާއާ ކައިވެނި ކުރަން. އެކަމަކު އެއް ޝަރުތެއްގެ މަތިން. ފާރިޝް ޖެހޭނެ އައިޝާގެ އިތުރުން، އެހެން އަންހެން ކުއްޖެއްގެ ޒިންމާވެސް އުފުލަން. އެއީ އަހަރެންގެ އެކުވެރިއެއްގެ ދަރިފުޅު، ނައުރާ. އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަނިޔާއިން އޭނާ ސަލާމަތް ކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ފާރިޝް ފަދަ މީހަކަށް،” ޙާޖީ ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ފާރިޝް ބަސްހުއްޓުނެވެ. ދެ ކައިވެނި؟ މިއީ އޭނާ ދުވަހަކުވެސް އުންމީދު ކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ ހަޔާތް މިސްރާބު މިޖަހަނީ ލޯތްބާއި ކުލުނުގެ ނަމޫނާ އަމަލީ ގޮތުން ދައްކަންޖެހޭ ފަދަ ހާލަތަކަށެވެ.
—
ޙާޖީ ޢުމަރުގެ ހުށަހެޅުމާއެކު ފާރިޝްގެ މުޅި ދުނިޔެ އެނބުރިގަތް ކަހަލައެވެ. އެއްކޮޅުން އޭނާގެ ހިތް އެދޭ އައިޝާއެވެ. އަނެއްކޮޅުން އަނިޔާގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ ނައުރާއެވެ. ފާރިޝްއަށް އެނގެއެވެ، އިސްލާމްދީނުގައި އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ކައިވެނި ކުރުން ހުއްދަ ކުރައްވާފައިވަނީ ވަރަށް މަތިވެރި މަގުސަދުތަކަކަށްޓަކައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޔަތީމުންނާއި، އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ އަންހެނުންގެ ހިމާޔަތް ހިމެނެއެވެ.
ފާރިޝް އައިޝާއާ ބައްދަލުކޮށް މިވާހަކަ ހިއްސާކުރިއެވެ. އައިޝާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަކީ ދީނީ އިލްމު އުނގެނިގެން ހުރި، ހިތްތިރި ކުއްޖެކެވެ.
“ފާރިޝް،” އައިޝާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެން ފާރިޝްދެކެ ލޯބިވަނީ ފާރިޝްގެ ތަގުވާވެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަމަށްޓަކާ. ނައުރާގެ ހާލަތު އަހަންނަށް އެނގޭ. އޭނާ އެ ނަރަކައިން ސަލާމަތް ކުރެވެން އޮތީ މިގޮތަށް ކަމަށްވާނަމަ، އަހަރެން މާތްﷲގެ ވަޖުހުފުޅަށްޓަކައި ތިކަމަށް އިޒުނަ ދީފީން. އަހަރެމެން ދެމީހުންވެގެން އޭނާއަށް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ހޯދައިދޭނީ.”
ފާރިޝް އައިޝާގެ މި މަތިވެރި ގުރުބާނީއަށްޓަކައި އޭނާއަށް ނުހަނު އިހުތިރާމް ކުރިއެވެ.
މާލޭގެ އާއިލާއާބެހޭ ކޯޓުގައި ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށް ފާރިޝްއާއި އައިޝާގެ ކައިވެނި ކުރެވުނެވެ. އެއަށްފަހު، އެންމެ ހަފުތާއެއް ފަހުން، ނައުރާގެ ބައްޕަގެ އަތުން ނައުރާ ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި، ގާނޫނީ އަދި ދީނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ނައުރާއާވެސް ކައިވެނި ކުރިއެވެ.
މި ޚަބަރު މާލޭގެ މުޖުތަމައަށް ފެތުރިގެން ދިޔައީ ހައިރާންކަމާއެކުގައެވެ. ފާރިޝް އުޅޭ ގޭގެ އަވަށްޓެރި މާރިޔާއަށް މި ޚަބަރު ލިބުމުން އޭނާގެ ހިތް ކުދިކުދިވިއެވެ. އޭނާ އުންމީދުކޮށްގެން ހުރީ ފާރިޝް އޭނާއާ ކައިވެނި ކުރާނެ ކަމަށެވެ. މާރިޔާގެ ހިތުގައި ފާރިޝްއަށްޓަކައި އޮތް ލޯބި، ހަސަދަވެރިކަމަށް ބަދަލުވާން ފެށިއެވެ.
ކައިވެންޏަށް މަސްދުވަސް ނުވަނީސް، ފާރިޝްއަށް މިސްރަށް ފުރަން ޖެހުނެވެ. އޭނާއާއެކު އައިޝާއާއި ނައުރާވެސް ގެންދަން އޭނާ ނިންމިއެވެ. ޙާޖީ ޢުމަރުގެ ދީލަތި އެހީތެރިކަމާއެކު، ކައިރޯގެ އަލް-އަޒްހަރު ކައިރިން އެމީހުން ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓެއް ހިފިއެވެ.
މިސްރުގެ ދިރިއުޅުން ފާރިޝްއަށް ވެގެންދިޔައީ ބުރަ، އެހެނަސް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމަކަށެވެ. ދުވާލު ކިޔެވުމުގައެވެ. ރޭގަނޑު ދެ އަނބިންގެ މެދުގައި އަދުލުވެރިކަމާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމުގައެވެ. އައިޝާ ދިޔައީ ނައުރާއަށް ދީނީ ތައުލީމާއި އަދަބުތައް އުނގަންނައިދެމުންނެވެ. ނައުރާގެ ހަޔާތުން ބިރުވެރިކަން ފިލައި، އޭނާގެ މޫނުމަތިން އުފާވެރިކަން ފެންނަން ފެށިއެވެ.
ނަމަވެސް، މި އުފާވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ހިޔަނި އެޅީ މާލެއިން އައި ސިޓީއަކުންނެވެ.
މާލޭގައި ހުރި މާރިޔާ، ފާރިޝްގެ ދިރިއުޅުން ބަރުބާދުކޮށްލުމަށް ރޭވުމެއް ރާވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ ނައުރާގެ ކުރީގެ ރައްޓެހިންގެ ތެރެއިން ނުލަފާ ޒުވާނަކާ ގުޅިގެން، ފާރިޝްއަށް ދޮގު އިލްޒާމްތަކެއް އެޅުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެމީހުން ތައްޔާރުކުރީ ފާރިޝްއަކީ މާލޭގައި އުޅުނުއިރު އަންހެން ކުދިންނަށް ގޯނާކުރި މީހެއް ކަމަށް ދައްކާ ފޭކު ލިޔުންތަކެކެވެ.
މި ލިޔުންތައް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ފެތުރިގެން ދިޔުމާއެކު، ރާއްޖޭގައި ތިބި ފާރިޝްގެ އާއިލާއާއި، ޝެއިޚް ޢަލީއަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބުނެވެ. ޔުނިވަރސިޓީންވެސް މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރަން ފެށިއެވެ.
މިސްރުގައި ހުރި ފާރިޝްއަށް މި ޚަބަރު ލިބުމުން އޭނާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވިއެވެ. “އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ކަމެއް ނުކުރަން. މާތްﷲ ދެނެވޮޑިގެންވާނެ،” ފާރިޝް ކަރުނައާއެކު ބުންޏެވެ.
އައިޝާއާއި ނައުރާ ފާރިޝްގެ ގާތުގައި ސާބިތުވެ ތިއްބެވެ. “ފާރިޝް، މިއީ މުއުމިނުންނަށް އަންނަ އިމްތިޙާނެއް. ޔޫސުފްގެފާނަށްވެސް ދޮގު އިލްޒާމް އެޅުވުނު. ކެތްތެރިވޭ،” އައިޝާ ހިތްވަރު ދިނެވެ.
މި ދަނޑިވަޅުގައި، ނައުރާ އިސްނަގައިގެން މާލޭގައި ތިބި އޭނާގެ ރައްޓެހިން މެދުވެރިކޮށް ހަގީގަތް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެންމެ ފަހުން، މާރިޔާގެ ރޭވުން ފަޅާއަރައި، އެ ދޮގު ވާހަކަތައް އުފެއްދި މީހާ އިއުތިރާފުވިއެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ގޮސް ފާރިޝްގެ ކިޔެވުން ނިމުނެވެ. އޭނާ ޕީ.އެޗް.ޑީ ހާސިލްކުރީ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގައެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް އެޅުވުނު ދޮގު އިލްޒާމްތަކުން އޭނާ ބަރީއަވެ، މުޅި ރާއްޖެއަށް އޭނާގެ ތެދުވެރިކަން ހާމަވިއެވެ.
އެނބުރި ރާއްޖެ އައި ދުވަހަކީ އުފާވެރި ދުވަހެކެވެ. އެއާޕޯޓުން ފާރިޝްއަށް މަރުހަބާ ކީ ޝެއިޚް ޢަލީއާއި ޙާޖީ ޢުމަރެވެ. ފާރިޝް މިހާރު ހަމައެކަނި އިލްމުވެރިއެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ ޢަމަލީ ގޮތުން އިސްލާމީ ރީތި އުސޫލުތައް ދައްކައިދިން ނަމޫނާ ޝަޚުސިއްޔަތެކެވެ.
މާލޭގެ މަގުތަކުން ހިނގާފައި ދާއިރު، ފާރިޝްގެ ދެފަރާތުގައި އައިޝާއާއި ނައުރާ ތިއްބެވެ. އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމަކީ ލޯތްބާއި، ކުލުނާއި، އަދި އިސްލާމީ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ “ނަމޫނާއެއް” ފަދަ ރީތި ދިރިއުޅުމެކެވެ.
މާލޭގެ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރެއިން ފެށުނު މި ދަތުރު ނިމިގެން ދިޔައީ ހިތްހަމަޖެހުމާއި ކާމިޔާބީއާއެކުގައެވެ. ފާރިޝް ދަސްކޮށްދިނީ، ކޮންމެ ދަތިކަމަކާއެކު ފަސޭހަކަންވާ ކަމެވެ. އަދި ތަގުވާވެރިކަމަކީ ކޮންމެ ކަމެއްގެވެސް އަސްލުކަމެވެ.
— ނިމުނީ —
