ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ، ނޭނގި ހުންނަ މިފަދަ ސިއްރު ނުރައްކަލެއްގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ މެޓަބޮލިކް ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޮޑެތި ބުރޫތަކެއް އަރަމުންދާކަން އާ ދިރާސާތަކުން މިހާރު ދަނީ ހާމަވަމުންނެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި 15 ވަނަ ދުވަހު “ސައިންސް ޑެއިލީ” އިން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، ދަތުގެ ބަލިތަކާ ބެހޭ ތަޖުރިބާކާރުން ވަނީ ދަތުގެ މޫގަނޑު ކައިރީގައި އުފެދޭ، ދެނެގަންނަން އުނދަގޫ އިންފެކްޝަންތަކާއި، ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާ ދެމެދު ނުރައްކާތެރި ގުޅުމެއްވާކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

އާންމުކޮށް ދަތުގައި ރިއްސުން ނުވަތަ ހިރުގަނޑު ދުޅަވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ދަތުގެ މައްސަލަތަކާ ޚިލާފަށް، “ޕެރިއަޕިކަލް އިންފެކްޝަން” ނުވަތަ “އެބްސެސް” ގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި އިންފެކްޝަންތަކަކީ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނެތި ދިގު މުއްދަތަކަށް ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ހިރުގަނޑުގެ އަޑީގައި ބެކްޓީރިއާ އާލާވަމުންދާއިރު ވެސް، އެމީހަކަށް އެއްވެސް އުނދަގުލެއް އިޙުސާސްނުވެ، ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު ކަމަށް ހީވެފައި އޮވެދާނެއެވެ.

އެކްސް-ރޭ ފަދަ ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސައިންސްވެރިން ބެލިބެލުމުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މިފަދަ ސިއްރު އިންފެކްޝަންތައް އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހަށިގަނޑުގައި ހުރެއެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން އުފެދޭ “އިންފްލެމޭޓަރީ ކޮމްޕައުންޑްސް” ނުވަތަ ދުޅަވުމަށް މެދުވެރިވާ މާއްދާތައް ލޭގެ ތެރެއަށް ދައުރުވެ، މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެތުރިގެން ދެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ މިފަދަ އިންފެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން މުޅި ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ދުޅަވުމަކީ މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކަށް މަގުފަހިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް، މި އިންފްލެމޭޓަރީ މޮލިކިއުލްތަކުގެ ސަބަބުން، ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ތަރުތީބުކުރުމަށް ބޭނުންވާ “އިންސިއުލިން ސިގްނަލިންގް” މަރުހަލާއަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ.

މި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ދަތިވެ، ޓައިޕް 2 ޑައިބެޓީސް (ހަކުރު ބަލި) ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، ނުވަތަ ބަލި ހުންނަ މީހެއް ނަމަ ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދެއެވެ.

ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ކެއިން ބުއިމާއި، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނާއި، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކަށް ބެލުމަށްފަހު ވެސް، ދަތުގެ އިންފެކްޝަން ހުންނަ މީހުންގެ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު، އެފަދަ އިންފެކްޝަނެއް ނެތް މީހުންނަށްވުރެ މަތިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.

ހައިރާންކުރުވަނި ނަތީޖާއެއް: ދަތަށް ފަރުވާ ދިނުމުން މުޅި ހަށިގަނޑަށް ދުޅަހެޔޮކަން

މި ދިރާސާއިން ފާހަގަވި އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ، ދަތުގެ އިންފެކްޝަނަށް ފަރުވާ ދިނުމުން ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިކް ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބުނުކަމެވެ. އެކަށީގެންވާ ދަތުގެ ފަރުވާއަށްފަހު، ބަލިމީހުންގެ ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭ މިންވަރު ރަނގަޅުވެ، ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަވުމުގެ ނިޝާންތައް ދަށްވިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.

މިއީ އަނގަޔާއި ދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެހެނިހެން ބަލިތަކާ ކުރިން ހީކުރެވުނަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަމެއްކަން ހާމަކޮށްދޭ ހެއްކެކެވެ.

މި ދެކަންތަކުގެ ދެމެދުގައި މިހާ ވަރުގަދަ ގުޅުމެއް އޮތް ނަމަވެސް، ހަކުރު ބަލި ނުވަތަ މެޓަބޮލިކް މައްސަލަތައް ދެނެގަތުމަށް ކުރާ އާންމު ޓެސްޓުތަކުގެ ތެރޭގައި ދަތުގެ ފިލާވަޅުތައް ހިމެނިފައެއް ނުވެއެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ބަލީގެ ނުރައްކާ އިތުރުވާ މައިގަނޑު ސަބަބު ނޭނގި އޮތުމަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ.

“ލޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިގެން އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، އޭގެ އަސްލު ސަބަބަކީ ދަތުގެ ސިއްޙަތު ކަމުގައި ވެދާނެ ކަމަކަށް އެމީހުން ދުވަހަކުވެސް ފިކުރެއް ނުކުރެއެވެ.” ދިރާސާވެރިން ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ހޯދުންތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ދަތުގެ ބަލިތަކުގެ ފަރުވާއާއި އާންމު ބަލިތަކުގެ ފަރުވާ އެކުލެވިގެންވާ ގުޅިފައިވާ ސިއްޙީ ނިޒާމެއްގެ މުހިންމުކަމެވެ. ޤަވާއިދުން ދަތްތައް ޗެކްކުރުމާއި، ސިއްރު އިންފެކްޝަންތައް ހުރިތޯ ބެލުމަށް އެކްސް-ރޭ ނެގުމަކީ، މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

ދަތުގައި ރިހުމެއް ނެތުމަކީ އެ ދަތް ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ދަތުގެ އަޑީގައި އުފެދޭ ސިއްރު އިންފެކްޝަންތަކުން ހަށިގަނޑަށް ކުރާ އަސަރުތައް ދެނެގަންނަން އަދި ކިރިޔާ މި ފެށުނީއެވެ. އަނގަޔާއި ދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި މުޅި ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ހުރި ފުން ގުޅުން ހާމަވަމުންދާއިރު، އެއް ކަމެއް ވަރަށް ސާފެވެ.

ދަތްތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ހަމައެކަނި ރީތި ހިނިތުންވުމަކަށްޓަކައި ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ހަށިގަނޑުގެ ސިއްޙަތަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަސައްކަތެވެ.