މަޖީދީމަގުގެ ކަންމަތީގައި ހުރި ކުޑަ ކެފޭގެ ބިއްލޫރި ދޮރު ޝިފާ ލެއްޕި ވަގުތަކީ، މަޣްރިބު ނަމާދުގެ ބަންޤީގެ އަޑު މާލޭގެ ހޫނު ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ ވަގުތެވެ. މާލޭގެ މާހައުލަކީ އަބަދުވެސް ހަލަބޮލި މާހައުލެކެވެ. ހަނި ގޯޅިތަކުގެ ތެރޭގައި ދުއްވާ ސައިކަލުތަކުގެ އަޑާއި، ހޮޓާތަކުގެ ތެރެއިން އިވޭ ހީނސަމާސާގެ އަޑުތަކާއި، ތެލުލި އެއްޗެއްސާއި ފިހުނު މަހުގެ މީރުވަސް މުޅި މާހައުލުގައި ހިފާލާފައި ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް ކެފޭގެ ތެރޭގައި ވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހިމޭންކަމެކެވެ.
އެއީ ވަރަށް ބުރަ ދުވަހެކެވެ. އާންމުކޮށް ހުކުރު ދުވަސްތަކަކީ މަސައްކަތް ލުއި ދުވަސްތަކެއް ނަމަވެސް، މިއަދު އޭނާގެ ހިތަށް ބަރުކަމެއް އިޙުސާސްވަމުން ދިޔައެވެ. ފަހަރުގައި އެއީ މިއަދުގެ ތާރީޚުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ނޫނީ ފޯނަށް އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުވާތީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. އޭނާ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ކައުންޓަރު މަތި ފޮޅަމުން ދިޔައިރު، އޭނާގެ ޚިޔާލުތައް ހުރީ ހުޅުމާލޭގެ ރާޅުތައް ފަދައިން ބޭރުވަމުން އަދި އެތެރެވަމުންނެވެ. އެއްވެސް ތާކު ހަމަޖެހިލުމެއް ނެތިއެވެ.
މިއަދަކީ އޭނާގެ އުފަންދުވަހެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ އެއްވެސް މީހެއް ގާތު އޭނާ އެވާހަކައެއް ނުބުނެއެވެ. މިހާރު އެއީ އެހާ ބާރަށް ދައްކަން ބޭނުންވާ ވާހަކައަކަށް އޭނާއަކަށް ނުވެއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ މަދު އަހަރުތަކަށްފަހު، ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނައްތާނުލާނެ ކަމަށް އޭނާ ޤަބޫލުކުރި މީހުންނާ ދެމެދު އުފެދުނު ދުރުމިނުގެ ސަބަބުންނެވެ.
އޭނާގެ މައިންބަަފައިން ތިބީ ރަށުގައެވެ. އަހަރަކަށްފަހު އަހަރެއް ފާއިތުވަމުންދާއިރު އެމީހުން ދަނީ މުސްކުޅިވަމުންނެވެ. ބޭބެމެން އުޅެނީ އަމިއްލަ އާއިލާތަކުގެ މަސައްކަތްތަކުގައެވެ. ރައްޓެހިންނަކީ ތޫފާނަކަށްފަހު އަތިރިމައްޗަށް އުކާލެވިފައިވާ ބޮލިތަކެއް ފަދައިން ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް ވަކިވެގެން ގޮސްފައިވާ ބައެކެވެ. އޭނާ އެއްވެސް މީހަކުދެކެ ރުޅިއެއް ނާދެއެވެ. އެކަމަކު ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ކަނެއްގައި އެކަނިވެރިކަމުގެ އިޙުސާސެއް ވިއެވެ.
އެ ހިމޭންކަމާއެކު އޭނާ އަމިއްލަ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓަށް ދިޔައެވެ. މަގުބައްތިތަކުގެ ފަނޑު އަލީގައި ކުދިން ކުޅެން ތިބި ހަނި ގޯޅިއަކަށް ހުޅުވިފައިވާ ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި އޭނާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. އުޑުމަތި އަނދިރިވަމުންދާ މަންޒަރު ބަލަން އިރުކޮޅަކު އިނެވެ. އޭނާގެ ފޯނު އޮތީ ކައިރީގައި އޮތް މޭޒު މަތީގައެވެ. އެއްވެސް މިސްޑް ކޯލެއް ނެތެވެ. މެސެޖެއްވެސް ނެތެވެ.
އޭނާގެ ތުންފަތަށް ކުޑަ ހިނިތުންވުމެއް އައެވެ. އެކަމަކު އެއީ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމެއް ނޫނެވެ. “އަލްޙަމްދުލިﷲ!” އޭނާ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ. ދެން އޭނާގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވާ ބަރުކަމުން ދުރުވުމަށްޓަކައި އަނެއްކާވެސް ފޯނު ނެގިއެވެ. މިފަހަރު މެސެޖު ބަލާކަށް ނޫނެވެ. ރޭގަނޑުގެ ކެއުމަށް އޯޑަރު ދިނުމަށެވެ. މިރޭ ކައްކާނެ ހިތްވަރެއް އޭނާގެ ނެތެވެ.
އޭނާ ފުޑް ޑެލިވަރީ އެޕް ހުޅުވާލައި، އެކި ތަންތަން ބަލަމުން ދަނިކޮށް “މޫންލައިޓް އޯވަން” ކިޔާ މާ މަޝްހޫރު ނޫން ޕިއްޒާ ތަނެއް ފެނުނެވެ. ކުރިން އެއް ފަހަރު އޭނާ އެތަނުން އޯޑަރު ކުރިއެވެ. އެއީ ވަރަށް އާދައިގެ ނަމަވެސް މީރު ކެއުމެކެވެ.
އޭނާ އެތަނަށް ފިތާލިއެވެ. އަދި އޯޑަރު ތައްޔާރުކުރާއިރު ބުނަން ބޭނުންވާ ވާހަކައެއް ލިޔަން އޮންނަ ގޮޅިއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު އިނެވެ. އެވަގުތު އޭނާގެ ހިތުގައި ހުރި މާޔޫސްކަމާއި، އެކަނިވެރިކަން ލިޔުމަކަށް ބަދަލުކޮށްލިއެވެ.
“އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް. މިއަދަކީ މަގޭ އުފަންދުވަސް. އާއިލާގެ އެއްވެސް މީހަކު ގުޅައެއް ނުލާ. ހީވަނީ އެމީހުން ބިޒީވެފައި ތިބީހެން. އިންޝާ ﷲ! އަހަރެން ރަނގަޅު. އެކަމަކު ކުޑަކޮށް އެކަނިވެރިކަން އިޙުސާސްވޭ. މި ޕިއްޒާގައި ވީހާވެސް ގިނައިން ބްލެކް އޮލިވް އަޅައިދީފާނަންތަ؟ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިން. މިއީ މޮޔަކަމެއްހޭ ހިތަށް އަރާވަރަށް ގިނައިން. ޖަޒާކަﷲ ޚައިރް.” އޭނާ އެ ލިޔުން ކިޔާލުމަށްފަހު، އަމިއްލައަށް ހީނލިއެވެ. އަދި އޯޑަރު ފޮނުވާލިއެވެ.
މޫންލައިޓް އޯވަންގެ ބަދިގޭގައި އެވަގުތު ތިބީ ހެޑް ކުކް އަމީނާއި އޭނާގެ ކޮއްކޮ ރިޝާންއެވެ. އޯޑަރު ލިބުމާއެކު ރިޝާން އޭގެ ތަފުސީލު ކިޔަން ފެށިއެވެ. “ދެ ޗިކަން ޕިއްޒާ.. އެއް ވެޖީ.. އަދި..” ރިޝާން ހުއްޓުނެވެ. “އޭތް އަމީންބޭ. މިއަށް ބަލާބަލަ.”
އަމީން އައިސް އެ ލިޔުންކޮޅު ކިޔާލިއެވެ. ބަދިގޭގެ ތެރޭގައި އޮތް އަޑުގަދަކަން ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ހިމޭންވިއެވެ. “އުފަންދުވަސް. އެހެންތަ؟” އަމީން މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ. އެތަނުގައި ތިބި އެހެން މީހުންނަށްވެސް އެ ލިޔުންކޮޅު އިވުނެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެނުނީ ހިތާމަވެރިކަމެވެ. އެކަނިވެރިކަމަކީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އިޙުސާސް ކުރެވިފައިވާނެ އެއްޗެކެވެ.
“މިއީ އާދައިގެ އޯޑަރެއް ނޫން.” އަމީން ސީރިއަސްކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެން މިއަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭނަން.”
ކުޑަ އިރުކޮޅެއް ފަހުން ޝިފާގެ ގޭގެ ރަނގަބީލު ޖެހުނެވެ. އޭނާ ގޮސް ދޮރު ހުޅުވިއިރު ޑެލިވަރީ ކުއްޖާ ހިނިތުންވެފައި ހުއްޓެވެ.
“އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް. ޝިފާގެ އޯޑަރު؟” އޭނާ ޕިއްޒާ ފޮށި ދިއްކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ. “ހެޕީ ބާތުޑޭ.”
ޝިފާ ހައިރާންވިއެވެ. “ޝުކުރިއްޔާ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އޭނާ ޕިއްޒާ ފޮށި ހިފައިގެން މޭޒު ކައިރިއަށް ގޮސް ފޮށި ހުޅުވާލިއެވެ. ފެނުނު މަންޒަރުން އޭނާގެ އަނގަ ހުޅުވުނެވެ. ޕިއްޒާގެ މަތީގައި އޮތީ ބޮޑު އޮލިވް ފަރުބަދައެކެވެ! އޭނާ އެދުނު ގޮތަށް، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިން އޮލިވް އަޅާފައި ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ ގާތަށް ހިނިއައެވެ.
އެކަމަކު އެއަށްވުރެ ބޮޑު ކަމެއް އޭނާއަށް ފާހަގަވިއެވެ. ޕިއްޒާ ފޮށީގެ މަތިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި ކުޑަ ކޭކެއް ކުރަހާފައި އިނެވެ. އަދި އޭގެ ކައިރީގައި ވަރަށް ރީތިކޮށް ލިޔެފައި އޮތެވެ. “ހެޕީ ބާތުޑޭ، ކޮއްކޯ. ﷲ ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުގައި ބަރަކާތް ލައްވައި، ތިބާގެ އަގު ވަޒަންކުރާނެ މީހުން މިންވަރު ކުރައްވާށި! ތިބާއީ އެކަނިވެރިއެއް ނޫން. – މޫންލައިޓް އޯވަންގެ އެންމެންގެ ފަރާތުން.”
ޝިފާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. އެއީ ހިތާމައިގެ ކަރުނައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނުދަންނަ ބައެއްގެ ފަރާތުން ލިބުނު މާތް އިންސާނީ އޯގާތެރިކަމުގެ ސަބަބުން އައި ކަރުނައެވެ. “އަލްޙަމްދުލިﷲ!” އޭނާ އަނެއްކާވެސް ބުނެލިއެވެ. މިފަހަރު އެ ބަހުގައި އިތުރު ބާރެއް ހުއްޓެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ޝިފާ އެ ޕިއްޒާގެ ފޮޓޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހިއްސާކުރިއެވެ. އޭނާ ލިޔުނެވެ. “ބައެއް ފަހަރު ނުދަންނަ ބީރައްޓެހިން، ﷲގެ އޯގާތެރިކަން ހީނުކުރާ ފަދަ ގޮތްގޮތަށް ފޮނުއްވާކަން ހަނދާންކޮށްދޭ. ޝުކުރިއްޔާ މޫންލައިޓް އޯވަން. ހިމޭންކޮށް ދާނެ ކަމަށް ހީކުރި ދުވަހެއްގައި ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެން ހިނިތުންކޮށްދީފި.”
އެ ޕޯސްޓް ވަރަށް އަވަހަށް ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. އެތައް ބަޔަކު އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެކަނިވެރިކަމުގެ ވާހަކަތަކާއި، ލިބިފައިވާ ކުދިކުދި އޯގާތެރިކަމުގެ ވާހަކަތައް ހިއްސާކުރަން ފެށިއެވެ. “މި ފެނިފައި ލޮލުން ކަރުނަ އަތުވެއްޖެ.” އެކަކު ލިޔެފައި އޮތެވެ. “އަހަރެމެންނަށް މިފަދަ ހަނދާންކޮށްދިނުންތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންވޭ.” އަނެކަކު ބުންޏެވެ. “ﷲ އެމީހުންނަށް ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވާށި! ތިބާއީ އެކަނިވެރިއެއް ނޫން.” މިފަދަ އެތައް މެސެޖުތަކަކުން ކޮމެންޓް ސެކްޝަން ފުރިގެން ދިޔައެވެ.
އާދައިގެ ޕިއްޒާ އޯޑަރަކުން ފެށުނު މި ކަންތައް، މުޅިން ތަފާތު ބޮޑު ކަމަކަށް ބަދަލުވިއެވެ. އެއީ މީހުންގެ މެދުގައި އުފެދުނު އޯގާތެރިކަމުގެ ބަހުސަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
މޫންލައިޓް އޯވަންގައި، މުވައްޒަފުން ތިބީ ރިޝާންގެ ފޯނު ކައިރީގައި ޖަމާވެ، ހައިރާންކަމާއެކު ކޮމެންޓްތައް ކިޔާށެވެ. “އޭތް ބަލާބަލަ.. އަހަރެމެން ވައިރަލް ވެއްޖެ.” އޭނާ ބުންޏެވެ. މަރިޔަމް މަޑުމަޑުން ހީނލިއެވެ. “މި ހުރިހާ ކަމެއް މިވީ އޮލިވްގެ ސަބަބުން.”
އަމީން ބޯ ހޫރާލަމުން، ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “އޮލިވްގެ ސަބަބަކުން ނޫން. އަހަރެމެން އެހެން މީހަކަށް އަޅާލަން އިސްކަންދިނީތީ.” އެވަގުތު އެ ބަދިގޭގެ ތެރޭގައި ވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ފަޚުރުވެރިކަމަކާއި ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. އެއީ ކޮންމެހެން މޮޅުވެގަންނަން އުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހެޔޮކަމެއް ކުރެވުމުގެ އިޙުސާސެވެ.
އެ ދުވަހުގެ ހަވީރު، ޝިފާގެ ފޯނު އަނެއްކާވެސް ރިންގުވާން ފެށިއެވެ. މިފަހަރު އެ ފޯނު ހިމޭނަކުން ނޯތެވެ. މެސެޖުތަކާއި ކޯލުތަކެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ވީޑިއޯ ކޯލެއް ކޮށްފައި، އުފަންދުވަހު ނުގުޅުނީ ރަށުގެ ނެޓްވޯކް މައްސަލައަކުން ކަމަށް ބުނެ މާފަށް އެދުނެވެ. މަންމަގެ އަޑުގައި ވަނީ އޯގާތެރިކަމެވެ. ބޭބެމެން ފޮނުވި ވޮއިސް ނޯޓުތަކާއި، ރައްޓެހިންގެ ހެޔޮދުޢާތަކުން އޭނާގެ ހިތް ފުރުނެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިން ޝިފާއަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ވިސްނުނެވެ. އާދެ، މީހުން ބިޒީވެދާނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހަނދާން ނެތިދާނެއެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ހުންނަ ގޮތުން ދުރުމިން އުފެދިދާނެއެވެ. އޯގާތެރިކަމަކީ، ހީނުކުރާ ފަދަ ގޮތްގޮތަށް އަނބުރާ އަންނަ އެއްޗެކެވެ. ނުދަންނަ ބީރައްޓެހިންގެ އަތްތަކުންނެވެ. އާދައިގެ ޕިއްޒާ ފޮއްޓެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
އެރޭ ދަންވަރު، އަނެއްކާވެސް ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި ހުރިއިރު، ޝިފާއަށް އިޙުސާސްވީ ކުރިން ނުވާ ފަދަ ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އުފާވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަނިވެރިކަމުގެ ވަގުތުގައިވެސް، އޭނާ މުޖުތަމައުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހުރިކަމުގެ އިޙުސާސެވެ. މީހުން އަދިވެސް އަޅާލާ، އަދިވެސް އޯގާތެރިކަން އިސްކުރާ ދުނިޔެއެއްގައި އުޅެވޭކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
އޭނާ ލޯ މަރާލުމަށްފަހު މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “ޔާ ﷲ! އަހަރެންނަކީވެސް އެހެން މީހުންގެ އިޙުސާސްތައް ދަންނަ، އެމީހުން އަހަރެންގެ އަގު ވަޒަންކުރި ފަދައިން އެހެން މީހުންގެ އަގު ވަޒަންކުރާ މީހަކު ކަމުގައި ލައްވާށި!”
މިވަގުތުވެސް، ކޮންމެވެސް ބަދިގެއެއްގެ ތެރޭގައި ބަޔަކު މީހުން އޯޑަރެއް ތައްޔާރުކުރަމުން އެދަނީއެވެ. އެމީހުންގެ ކުޑަކުޑަ އޯގާތެރި އަމަލަކީ މީހެއްގެ މުޅި ދުވަސް ބަދަލުކޮށްލާނެ ކަމެއްކަން ނުދަނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު، އެންމެ ކުޑަ ކަމަކީ އެންމެ ބޮޑު މާނަ އެކުލެވޭ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ނިމުމަކީ ޕިއްޒާއެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އޮލިވްއެއްވެސް ނޫނެވެ. އެއީ ދުނިޔެއަށް ދޫކޮށްލެވުނު ހިމޭން މެސެޖެކެވެ. އަދި އެއަށް ލިބުނު އޯގާތެރި ޖަވާބެކެވެ. އެ ޖަވާބުން ހަނދާންކޮށްދެނީ އެންމެ ކަމެކެވެ. އެއްވެސް މީހަކީ ހަޤީޤަތުގައި އެކަނިވެރިއެއް ނޫނެވެ.
(ނިމުނީ)
