ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ލީޓަރުގެ ކޯކް ބޮމުންދިޔަ މީހެއްގެ މަސާނާއިން 35 ހިލަ ޑޮކްޓަރުން ނެގި ހާދިސާއަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވާ ކަމެކެވެ. މެޑިކަލް ދާއިރާގެ ދިރާސާތަކުން ބާރުލިބޭ މި ހާދިސާއަކީ، މާގިނައިން ފޮނި ބުއިންތައް ބުއިމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތަކުގެ ބިރުވެރި އިންޒާރެކެވެ.
މި މައްސަލައިގެ ފަހަތުގައިވާ ސިއްޙީ ހަޤީޤަތް
މިއީ އާދަޔާ ޚިލާފު މިންވަރަކަށް ބުއިން ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމަކަށް ވިޔަސް، ސިއްޙީ މާހިރުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި މިކަމުގެ ފަހަތުގައި ސައިންޓިފިކް ހަޤީޤަތްތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ހެލްތު (އެން.އައި.އެޗް) އާއި އެމެރިކަން ޔޫރޮލޮޖިކަލް އެސޯސިއޭޝަނުން ކޮށްފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަކުރާއި އެސިޑް ގިނަ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ކިޑްނީ އާއި މަސާނާގައި ހިލަ އުފެދުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
ސޮފްޓް ޑްރިންކްތަކުގައި، ޚާއްސަކޮށް ކޯލާގެ ބާވަތްތަކުގައި ފޮސްފޮރިކް އެސިޑާއި، ގިނަ އަދަދަކަށް ހަކުރާއި ކެފެއިން ހިމެނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން:
● ހަށިގަނޑުގެ މިނަރަލް ބެލެންސް ނުވަތަ މައުދަނީ މިންގަނޑުތަކަށް ބުރޫއަރައެވެ.
● ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއެކު ހަށިގަނޑުން ކެލްސިއަމް ބޭރުވާ މިންވަރު އިތުރުކުރުވައެވެ.
● ދިޔާ އެއްޗެހި ބުއި ކަމުގައި ވިޔަސް، ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުމަށް (ޑީހައިޑްރޭޝަން) މެދުވެރިވެއެވެ.
● ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމުގައި ކްރިސްޓަލް ނުވަތަ ހިލަ އުފެދުމަށް ބާރުއަޅައެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކު ފޮނި ބުއިންތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ކިޑްނީގައި ހިލަ އުފެދުމުގެ ފުރުސަތު، އެފަދަ ތަކެތި ނުބޯ މީހުންނަށްވުރެ %23 އިތުރުކަން އެމެރިކާގެ ބްރިގަމް އެންޑް ވުމަންސް ހޮސްޕިޓަލުގެ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ސޮފްޓް ޑްރިންކަކީ ފެނުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން
ސޮފްޓް ޑްރިންކަކީ ދިޔާ އެއްޗަކަށް ވިޔަސް، އޭގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ފެން އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ފޯރުކޮށެއް ނުދެއެވެ. ސިއްޙީ މާހިރުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި މާގިނައިން ހަކުރާއި ކެފެއިން ހިމެނޭ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުމަށް ދިމާވާ ސަބަބެކެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި، ސާފު ބޯފެނާއި، ހާބަލް ޓީ އަދި ތަރުކާރީ އާއި މޭވާގެ ޤުދުރަތީ ބުއިންތަކަކީ ކިޑްނީގައި ހުންނަ ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުކޮށްދީ، ހިލަ އުފެދުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ ތަކެއްޗެވެ.
އާންމު ސިއްޙަތަށް އޮތް އިންޒާރެއް
ކޮންމެ ދުވަހަކު އާދަވެގެން މިފަދަ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ސިއްޙީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ. މިއީ އަހަރުތަކެއްގެ މަތިން ތަކުރާރުވަމުންދާ ކުދިކުދި އާދަތަކުގެ ސަބަބުން މުޅި އުމުރަށް ސިއްޙީ ގެއްލުން ލިބިދާނެ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާލަތު
ރާއްޖޭގައިވެސް ފޮނި ބުއިންތަކާއި ގޭސް އެކުލެވޭ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު، ޚާއްސަކޮށް ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަކުރުބަލީގެ އިތުރުން ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ފަދަ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް އިތުރުވަމުންދާކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ. އަތޮޅުތެރޭގައި ސިއްޙީ ވަސީލަތްތައް މަދުވުމާއެކު، ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މި ހާދިސާއަކީ ހަމައެކަނި ބަލިމީހެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ހޭލުންތެރިވާންޖެހޭ ވަގުތު އައިސްފައިވާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. ފޮނި ބުއިންތަކުގެ ބަދަލުގައި ފެން ބުއިމަކީ:
● ހަށިގަނޑުގައި ފެން ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރު ހިފަހައްޓައިދޭނެ ކަމެކެވެ.
● ކިޑްނީ އާއި މަސާނާގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
● ދިގު މުއްދަތުގެ ބަލިތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ނިންމާ ކުދިކުދި ނިންމުންތަކަކީ މާދަމާގެ ސިއްޙީ ހާލަތު ކަނޑައަޅާނެ ކަންކަމެވެ.
