ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިއްޙީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރަކަށް، ހަކުރުގެ ބަދަލުގައި ސައި، ކޮފީ އަދި ކާބޯތަކެތީގެ އެކި ބާވަތްތަކުގައި މާމުއި ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. ގިނަ ބަޔަކު މާމުއި އިޚްތިޔާރު ކުރަނީ އެއީ ހަކުރަށްވުރެ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި، ޤުދުރަތީ ބާވަތެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތީއެވެ. ނަމަވެސް، ކަމާބެހޭ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އާންމުވެފައިވާ އާދައެއްގެ ސަބަބުން މާމުއިން ލިބޭ ހަޤީޤީ ސިއްޙީ ފައިދާތައް ނެތިގެންދެއެވެ.
އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެނެސް ހުންނަ ސާފު މާމުއި (ރޯ ހަނީ) އަކީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މީގައި ހޫނަށް ނާޒުކު އެންޒައިމްތަކެއް ކަމަށްވާ “ގްލޫކޯޒް އޮކްސިޑޭސް” އަދި “ޑައިއެސްޓޭސް” އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް ހަނީ ބޯޑާއި، “ޖާނަލް އޮފް ފުޑް ސައިންސް” ގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މާމުއީގައި އެކުލެވޭ ބެކްޓީރިއާއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި ދިފާޢީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވަނީ މި އެންޒައިމްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިސާލަކަށް، “ގްލޫކޯޒް އޮކްސިޑޭސް” އެންޒައިމްގެ އެހީގައި ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންދޭ ޖަރާސީމުތަކާ ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން މާމުޔަށް ލިބިދެއެވެ.
ނަމަވެސް، މިއީ ހޫނަށް ވަރަށް ނާޒުކު މާއްދާތަކެކެވެ. ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގާތްގަނޑަކަށް 43 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް (110 ޑިގްރީ ފެރެންހައިޓް) އަށްވުރެ މަތީގެ ހޫނުމިނެއްގައި މާމުއި ހޫނުކޮށްފިނަމަ، އޭގައިވާ މި މުހިންމު އެންޒައިމްތައް މަރުވެ، އޭގެ ފައިދާ ދާއިމީކޮށް ގެއްލިގެންދެއެވެ.
މިއީ ދިވެހިންގެ އާދަކާދައަށް ބަލާއިރު ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ، އާންމުކޮށް ދިވެހިން މާމުއި ބޭނުންކުރަނީ އަލަށް ކައްކާފައި ހުންނަ ހޫނު ސައި ނުވަތަ ކޮފީ ތަށްޓަށް އަޅައިގެން ކަމަށްވާތީއެވެ. މިފަދަ މަތީ ހޫނުމިނަކަށް މާމުއި ހުށަހެޅުމުން، އޭގައިވާ ސިއްޙީ ގޮތުން ފައިދާހުރި ހުރިހާ މާއްދާތަކެއް ފަނާވެގެންދެއެވެ. އޭރުން މާމުއީގައި ބާކީ ހުންނާނީ ހަމައެކަނި ފްރަކްޓޯޒް އަދި ގްލޫކޯޒް ފަދަ ހަކުރުގެ ބާވަތްތަކެވެ. އެހެންކަމުން، އެއީ އާދައިގެ ހަކުރާ މާބޮޑު ތަފާތެއް ނެތް އެއްޗަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސައިންސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ހޫނު އެއްޗެއްގެ ތެރެއަށް މާމުއި އެޅުމުން އެއީ ވިހައަކަށް ބަދަލުވަނީއެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ހަކުރުގެ ބަދަލުގައި މާމުއި ބޭނުންކޮށްގެން ހޯދަން ބޭނުންވާ ސިއްޙީ ފައިދާ އެކަމުން ނުލިބޭކަން ޔަޤީނެވެ.
މާމުއީގެ ޤުދުރަތީ ފައިދާތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހޯދުމަށްޓަކައި، ކަމާބެހޭ މާހިރުން ލަފާދެނީ ސައި ނުވަތަ ކޮފީ ފަދަ ބުއިންތައް ބޯލަން ފަސޭހަވާ މިންވަރަށް ހިނދުކޮޅަކު ބެހެއްޓުމަށްފަހު (ހޫނުކަން ކުޑަވުމުން) މާމުއި އެއްކުރުމަށެވެ. މިފަދަ ކުޑަ ބަދަލަކުން މާމުއީގައިވާ މުހިންމު އެންޒައިމްތައް ރައްކާތެރިކުރެވި، އޭގެ ފުރިހަމަ ސިއްޙީ ފައިދާ ހަށިގަނޑަށް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރުމުގެ އާދަ އިތުރުވަމުންދާއިރު، މާމުއި ފަދަ ޤުދުރަތީ ތަކެތި އިޚްތިޔާރު ކުރުމުގެ އިތުރުން، އެ ތަކެތި ރަނގަޅު ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަން ދަސްކުރުމަކީވެސް އެހާމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކާބޯތަކެތި ތައްޔާރުކުރުމުގައި ގެނެވޭ މިފަދަ ކުދިކުދި ބަދަލުތަކަކީ އިންސާނާގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ގެނެސްދޭނެ ކަންކަމެވެ.
