ޢާޝޫރާ ދުވަހަކީ އިސްލާމީ ތާރީޚުގައި ވަރަށް މުހިއްމު އަދި ބަރަކާތްތެރި ދުވަހެކެވެ. މި ދުވަހަކީ ހިޖުރީ ކަލަންޑަރުގެ ފުރަތަމަ މަސް ކަމުގައިވާ މުޙައްރަމް މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހެވެ. މިއީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތް ތަފާތު ގޮތްގޮތުން ފާހަގަކުރާ، އަދި އަޅުކަމުގެ ގޮތުން ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދޭ ދުވަހެކެވެ.
ޢާޝޫރާ ދުވަސް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ނިސްބަތްވަނީ މަތިވެރިވެގެންވާ ތާރީޚީ ހާދިސާއަކަށެވެ. އެއީ މޫސާގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވި ބަނީ އިސްރާއީލީން، ފިރުޢައުނުގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވި ހާދިސާއެވެ. މާތްﷲ ކަނޑު އިރައިދެއްވައި، މޫސާގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ގައުމުގެ މީހުން ސަލާމަތްކުރައްވައި، އަނިޔާވެރި ފިރުޢައުނާއި އޭނާގެ ލަޝްކަރު ޣަރަޤުކުރެއްވީ މި ބަރަކާތްތެރި ދުވަހުގައެވެ. މި މަތިވެރި ނިޢުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ގޮތުން މޫސާގެފާނު މި ދުވަހު ރޯދަ ހިއްޕެވިއެވެ.

ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދައަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ބޮޑުވެގެންވާ ޘަވާބާއި ދަރުމަ ލިބޭ އަޅުކަމެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވިއިރު، ޔަހޫދީން މި ދުވަހު ރޯދަހިފާ މަންޒަރު ފެނިވަޑައިގެން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެއީ މޫސާގެފާނު ސަލާމަތްވީ ދުވަސްކަން އެނގިވަޑައިގަތުމުން، މޫސާގެފާނާ މާ އައުލާކަން ބޮޑީ އަހަރެމެން މުސްލިމުން ކަމަށް ޙަދީޘްކުރައްވައި، އެ ދުވަހު ރޯދަހިފުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ.

ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމުގައި އެންމެ އިސްކަންދޭންވީ މުޙައްރަމް މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހަށެވެ. ނަމަވެސް، ޔަހޫދީންނާ ޚިލާފުވުމުގެ ގޮތުންނާއި އިތުރު ޘަވާބު ހޯދުމުގެ ގޮތުން، 9 ވަނަ ދުވަހާއި 10 ވަނަ ދުވަހު ރޯދަހިފުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ދިރިހުންނެވިނަމަ ދެން އަންނަ އަހަރަކު 9 ވަނަ ދުވަހުވެސް ރޯދަ ހިއްޕަވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތަކީ 9 އަދި 10 މި ދެދުވަހު ރޯދަހިފުމެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި 10 އަދި 11 ވަނަ ދުވަހުވެސް ރޯދަހިފިދާނެއެވެ.

ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމުން ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ފައިދާއަކީ، އިސްވެދިޔަ އަހަރުގެ ފާފަތައް ފުހެވިގެން ދިއުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ: “ޢާޝޫރާ ދުވަހު ރޯދަހިފުމަކީ، އިސްވެދިޔަ އަހަރުގެ ފާފަ އެކަމުގެ ސަބަބުން ފުއްސަވައިދެއްވާނެ ކަމެއް ކަމަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު މާތްﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އުންމީދު ކުރައްވަމެވެ.” (ޞަޙީޙް މުސްލިމް)
މީގެ އިތުރުން މި ރޯދައިގެ ސަބަބުން ލިބޭނެ ބައެއް ދަރުމައާއި ފައިދާތަކަކީ:

ފާފަ ފުއްސެވުން: މި ރޯދައިގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ފާއިތުވި އަހަރުގެ ކުދި ފާފަތައް ފުހެވިގެންދެއެވެ. މިއީ މާތްﷲ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ރަޙްމަތެކެވެ.

ނަބިއްޔުންގެ ސުންނަތަށް ތަބާވުން: މިއީ މޫސާގެފާނާއި އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ﷺ ހިއްޕެވި ރޯދައެއް ކަމުން، މި ރޯދަ ހިފުމުން ނަބިއްޔުންގެ ސުންނަތަށް ތަބާވުމުގެ މަތިވެރި ޘަވާބު ލިބެއެވެ.

މުޙައްރަމް މަހުގެ މާތްކަން: މުޙައްރަމް މަހަކީ ހުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ހަތަރު މަހުގެ ތެރެއިން މަހަކަށް ވެފައި، ރަމަޟާން މަހަށްފަހު އެންމެ މާތްކަން ބޮޑު ރޯދައަކީ މުޙައްރަމް މަހުގެ ރޯދަކަމަށް ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.

ޝުކުރުވެރިވުން: މާތްﷲ މުއުމިނުންނަށް ދެއްވި ނަޞްރުގެ ހަނދާން އާކޮށް، އެކަލާނގެއަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ އަޅުކަމަކަށް ވުމުން، މީގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ހިތުގައި އިލާހީ ލޯތްބާއި ޝުކުރުވެރިކަން އިތުރުވެއެވެ.

އަޅުކަމުގެ ތަމްރީނު: ރަމަޟާން މަސް ނޫން އެހެން މަސްމަހުގައި ހިފާ ސުންނަތް ރޯދައިގެ ސަބަބުން، ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު އަޅުކަން ކުރުމަށް ފަރިތަވެގެންދެއެވެ.

ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ޢާޝޫރާ ދުވަހަކީ މާތްﷲ މުއުމިނުންނަށް ނަޞްރުދެއްވި ދުވަހެކެވެ. މި ދުވަހުގެ ބަރަކާތް ހޯދުމަށްޓަކައި ރޯދަހިފުމާއި، ގިނަގިނައިން ޛިކުރުކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ މަތިވެރި އަޅުކަމެކެވެ.