ކޮންމެ ހަތަރު އަހަރަކުން އެއްފަހަރު ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ރަސްކަލުންނަށް އެރުވޭ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ތައްޓަކީ، މި ކުޅިވަރުގެ އެންމެ ޝަރަފުވެރި އަދި އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު އެދޭ އިނާމެވެ. ނަމަވެސް މި ތަށީގެ ފަހަތުގައިވާ ތާރީޚަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ދުނިޔޭގެ ކުޅިވަރު މައިދާނުގައި ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ތަށި ފަދަ ޚާއްޞަ މަޤާމެއް ލިބިފައިވާ އެހެން އެއްޗެއް މަދެވެ. ފުޓްބޯޅައިގެ ލެޖެންޑުން އުފުއްލަވާލާފައިވާ، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ޤައުމުތަކަކުން ކާމިޔާބުކުރަން ބޭނުންވާ، އަދި ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ވަގަށް ނަގާފައިވާ މި ތައްޓަކީ އާދައިގެ ރަމްޒެއް ނޫނެވެ. ފީފާގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، މިއީ ކުޅިވަރުގެ މައިދާނުގައި ހޯދޭނެ އެންމެ މަތިވެރި ކާމިޔާބީގެ ނިޝާނެވެ.

ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އައި ބޮޑެތި ބަދަލުތައް

ވޯލްޑް ކަޕް ތަށީގެ ފުރަތަމަ ފަރުމާ ފެނިގެންދިޔައީ 1930 ވަނަ އަހަރު، ފީފާގެ އޭރުގެ ރައީސް ޖޫލްސް ރިމޭގެ އިސްނެންގެވުމާއެކު ފުރަތަމަ މުބާރާތް ބޭއްވުނުއިރުއެވެ. ފުރަތަމަ “ވިކްޓްރީ” ނުވަތަ “ކާމިޔާބީ”ގެ ނަމުން ނަންދެވުނު މި ތަށީގެ ނަން ފަހުން ވަނީ، މި މުބާރާތުގެ ބާނީ ޖޫލްސް ރިމޭގެ ޝަރަފުގައި “ޖޫލްސް ރިމޭ ޓްރޮފީ” އަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.

ފްރާންސްގެ ފަންނުވެރިއެއް ކަމަށްވާ އަބެލް ލަފްލޫ ފަރުމާކުރި މި ތަށިން ސިފަކޮށްދެނީ، ގްރީކް ސަގާފަތުގައި ކާމިޔާބީގެ ކަނބަލެއް ކަމަށް ބުނާ “ނައިކީ”، ތަށްޓެއް އުފުއްލައިގެން ހުންނަ މަންޒަރެވެ. ރަނުން ޕްލޭޓްކޮށްފައިވާ ރިހިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މި ތަށި ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ލާޕިސް ލާޒޫލީ ހިލައިގެ ބޭހެއްގެ މަތީގައެވެ. 1930 ވަނަ އަހަރުގެ މުބާރާތް ކާމިޔާބުކުރި އުރުގުއޭ ވެގެންދިޔައީ މި ތަށި އުފުއްލާލި ފުރަތަމަ ޤައުމަށެވެ.

ޖެހިގެން އައި އަހަރުތަކުގައި، މި ތައްޓަކީ ހަމައެކަނި ބްރެޒިލް، އިންގްލެންޑް އަދި އިޓަލީ ފަދަ ޤައުމުތަކުން އުފުއްލާލި އިނާމެއްގެ އިތުރުން، ތާރީޚީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަރަށް ގިނަ ހާދިސާތަކެއް ކުރިމަތިވި އެއްޗަކަށް ވިއެވެ. ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު، އިޓަލީގެ ފުޓްބޯޅަ އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ އޮޓޮރީނޯ ބަރާސީ، ނާޒީންގެ އަތްދަށަށް މި ތަށި ދިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ރޯމްގައި ހުރި އޭނާގެ އެނދު ދަށުގައިވާ ފައިވާން ފޮށްޓެއްގައި މި ތަށި ފޮރުވިއެވެ.

އޭގެ އަހަރުތަކެއް ފަހުން، 1966 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް އިންގްލެންޑްގައި ފެށުމަށް މަދު މަސްދުވަހަކަށް ވެފައި ވަނިކޮށް، އާންމުންނަށް ދައްކާލުމަށް ބެހެއްޓިފައި ހުއްޓާ މި ތަށި ވަގަށް ނެގިއެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެން ހައިރާންކޮށްލުމަށްފަހު، “ޕިކްލްސް” ނަމަކަށް ކިޔާ ކުއްތާއަކަށް މި ތަށި ފެނުނީ ދެކުނު ލަންޑަންގެ ގޯއްޗެއްގެ ފެންސު ކައިރީގައި ނޫސްކަރުދާހުން އޮޅާލާފައި އޮއްވައެވެ.

ދުނިޔެ އެއްބައިވަންތަކުރާ އާ ތަށި

1970 ވަނަ އަހަރު ބްރެޒިލުން ތިންވަނަ ފަހަރަށް ވޯލްޑް ކަޕް ކާމިޔާބުކުރުމާ ގުޅިގެން، ޖޫލްސް ރިމޭ ތަށި ދާއިމީކޮށް އެ ޤައުމަށް ދެވުނެވެ. ނަމަވެސް 1983 ވަނަ އަހަރު ބްރެޒިލްގެ ފުޓްބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުން މި ތަށި އަލުން ވަގަށް ނެގުނެވެ. މިފަހަރު ތަށި ހޯދޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެ ތަށި ވަނީ ވިރުވާލާފައެވެ.

އޭރު ފީފާ އިން ވަނީ އާ ޒަމާނަކަށް ފެތޭ ގޮތަށް އާ ތަށިއެއް ފަރުމާކޮށްފައެވެ. އިޓަލީގެ ފަންނުވެރިޔާ ސިލްވިއޯ ގައްޒަނިގާ ފަރުމާކުރި މި ތަށީގެ އުސްމިނުގައި 36 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނައިރު، މިއީ 18 ކެރެޓްގެ ރަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ތައްޓެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޯޅަ އުފުއްލައިގެން ތިބޭ ދެ އިންސާނުން ރަމްޒުކޮށްދޭ މި ފަރުމާއިން ފުޓްބޯޅައިގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ދުނިޔެވީ ރޫޙު ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ސިފަކޮށްދެއެވެ.

މި އާ ތަށި 1974 ވަނަ އަހަރު ފުރަތަމަ އުފުއްލާލީ ހުޅަނގު ޖަރުމަނުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އާޖެންޓީނާ، ބްރެޒިލް، އިޓަލީ، ފްރާންސް އަދި ސްޕެއިން އިން ވެސް ވަނީ މި ޝަރަފު ހޯދާފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި 48 ޤައުމަކުން މި ތަށި ހޯދުމަށް ވާދަކުރާނެއެވެ.

މަތިވެރި ޝަރަފު

ކުރީގެ ތަށްޓާ ޚިލާފަށް، މިހާރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް ތަށި އެއްވެސް ޤައުމަކަށް ދާއިމީކޮށް ނުދެއެވެ. މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަނުންނަށް އަސްލު ތަށި ދެވެނީ ހަމައެކަނި ތަށި އުފުއްލާލުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ ޤައުމަކަށް ދާއިމީކޮށް ދެވެނީ ރަނުން ޕްލޭޓްކޮށްފައިވާ އޭގެ ކޮޕީ (ރެޕްލިކާ) ތައްޓެކެވެ.

ޚާއްޞަ އިސްތިސްނާއެއްގެ ގޮތުން، 2010 ވަނަ އަހަރު ދެކުނު އެފްރިކާގައި ބޭއްވުނު މުބާރާތުގެ ކުރިން ނެލްސަން މަންޑޭލާއަށް މިފަދަ ރެޕްލިކާ ތައްޓެއް ހަދިޔާކުރެވުނެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް ފަރުދަކަށް މިފަދަ ތައްޓެއް ދެވުނު ހަމައެކަނި ފަހަރެވެ. އަދި އަސްލު ތަށީގައި އަތްލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބެނީ ވެސް ވަރަށް މަދު ބަޔަކަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޤައުމުތަކުގެ އިސްވެރިންނާއި، ފީފާގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާއި ވޯލްޑް ކަޕް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ ކުޅުންތެރިން ހިމެނެއެވެ.

މިއަދު ވޯލްޑް ކަޕް ތައްޓަކީ ފުޓްބޯޅައިގެ އެންމެ މަތިވެރި ކާމިޔާބީގެ ރަމްޒެވެ. ޕެލޭ އާއި މަރަޑޯނާ އިން ފެށިގެން، ޒިދާން އަދި މެސީއާ ހަމައަށް، ޤައުމީ ޓީމުތަކުގެ ކެޕްޓަނުން މި ތަށި އުފުއްލާލާ މަންޒަރަކީ ދުނިޔޭގެ ކުޅިވަރު ތާރީޚުގައި އަބަދަށް ފަވާލެވިފައިވާނެ އެންމެ ޝަރަފުވެރި މަންޒަރެވެ.