ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަކީ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ގޮހޮރާއި، ދިފާއީ ނިޒާމާއި، ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް އަދި ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދެނީ ގޮހޮރުގައިވާ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ބެކްޓީރިއާތައް މުއްސަނދިކޮށްދީގެންނެވެ. މި ފައިދާތަކަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ކާނާގައި ހުންނަ ފައިބަރާއި، ތަފާތު ކުލަކުލައިގެ “ފައިޓޯކެމިކަލްސް” ގެ ސަބަބުން ލިބޭ ފައިދާތަކެއްކަން ކުރިންވެސް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް، އަހަރެމެންގެ ބަނޑުގައިވާ މި ކުދި ދިރުންތަކުން ތަރުކާރީގެ މާއްދާތައް ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ގޮތަކަށް ބަދަލުކުރަނީ ކިހިނެއްކަން ދެނެގަތުމަށް އަދިވެސް އިތުރު ދިރާސާތައް ބޭނުންވެއެވެ.
ލުޑްވިގް ޕްރިންސްޓަންގެ ޖެނާ އަބޫސާލިމް އާއި ޑައިރެކްޓަރު ޖޯޝުއާ ރަބިނޮވިޓްޒް އިސްކޮށް ތިއްބަވައިގެން ހެއްދެވި ދެ ދިރާސާއަކުން މިކަމަށް އައު އަލިކަމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.
އެއް ދިރާސާއިން ހާމަވި ގޮތުގައި، ގަސްގަހާގެހީގެ ފައިބަރާއި ޕްރޮޓީންތަކުގެ ސަބަބުން ބެކްޓީރިއާތަކުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ބަދަލުވެ، ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންދޭ މާއްދާތައް މަދުކޮށް، ފައިދާހުރި މެޓަބޮލައިޓްސް އުފެއްދުން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. އަނެއް ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގޮހޮރުގެ ބެކްޓީރިއާތަކުން އުފައްދާ އެއްޗެއް ކަމަށް ކުރިން ބެލެވުނު ސިއްޙީ ގޮތުން މުހިންމު ގިނަ މެޓަބޮލައިޓްސްތަކަކީ، ހަޤީޤަތުގައި އިންސާނާގެ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމްގެ ތެރެއިންވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް އުފައްދާ އެއްޗެކެވެ.
“އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ބެކްޓީރިއާތައް (މައިކްރޯބަޔޯމް) ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ އޭގެ އުފެއްދުންތަކުން ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ސިއްޙީ ދާއިރާގައި މިހާރު ބޮޑު ޝައުޤުވެރިކަމެއް އެބައޮތް. ކާނާގެ ބާވަތްތަކަކީ މި ބެކްޓީރިއާތަކާއި އޭގެ އުފެއްދުންތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އޮތް ވަރަށް އުންމީދީ ވަސީލަތެއް. ނަމަވެސް މީގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ފައިދާ ހޯދުމަށްޓަކައި، ކާނާގެ ކޮން ބާވަތަކުން ކޮން ކަހަލަ ބެކްޓީރިއާ އުފެއްދުމެއްތޯ ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ އެނގެން ޖެހޭ.” ރަބިނޮވިޓްޒް ވިދާޅުވިއެވެ.
ގަސްގަހާގެހިން ފީނޯލް ބެލެންސް ބަދަލުކުރާ ގޮތް
ޕީ.އެން.އޭ.އެސް (PNAS) ސްޓަޑީގައި ރަބިނޮވިޓްޒް އާއި އަބޫސާލިމް ވަނީ ގަސްގަހާގެހީގެ ކާނާއިން ފީނޯލް މެޓަބޮލައިޓްސްގެ މިންވަރަށް ކުރާ އަސަރު ދިރާސާކޮށްފައެވެ. މި ފީނޯލްތަކަކީ ޓައިރޯސިން އަދި ފީނައިލް އެލަނިން ކިޔާ އެމިނޯ އެސިޑްތައް ބެކްޓީރިއާގެ އެހީގައި ހަޖަމުވުމުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ބާވަތްތަކާއި ގެއްލުންދެނިވި ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ފީނައިލް އެލަނިން އިން އުފެދޭ ފީނައިލްޕްރޮޕިއޮނޭޓް އަދި ހިޕިއުރިކް އެސިޑަކީ ގޮހޮރުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ބަރުދަން އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާތަކެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ޓައިރޯސިން އިން އުފެދޭ ޕީ-ކްރެސޯލް ސަލްފޭޓް އަދި ފީނޯލް ސަލްފޭޓަކީ ކެންސަރު ބަލިމީހުންގެ ހާލަތު ގޯސްވުމާއި ކިޑްނީގެ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މާއްދާތަކެކެވެ.
“އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރާސާއިން ދެއްކީ ގަސްގަހާގެހީގެ ފައިބަރާއި، ހަޖަމުކުރަން އުނދަގޫ ޕްރޮޓީންތައް (މީގެ ނަމަކީ ‘ޕްރޮޓީންސް އިމިޓޭޓިން ފައިބަރ ނުވަތަ ޕްރިފް – (Prif) ގުޅިގެން ގެއްލުންދެނިވި ފީނޯލްތަކުގެ ބަދަލުގައި ފައިދާހުރި ފީނޯލްތައް އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅާކަން.” އަބޫސާލިމް ވިދާޅުވިއެވެ.
ގަސްގަހާގެހީގެ ފައިބަރުގެ ފައިދާތައް ކުރިން އެނގުނު ނަމަވެސް، މި ޕްރޮޓީންތަކަށް މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ދިރާސާވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި މި ޕްރޮޓީންތައް ގޮހޮރުގެ ބެކްޓީރިއާތަކުން ބޭނުންކުރުމުން، ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް އަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ.
މައިކްރޯބަޔޯމްއަށްވުރެ ފުޅާ މެޓަބޮލައިޓްސް
ނޭޗަރ މެޓަބޮލިޒަމް ސްޓަޑީގައި ދިރާސާކުރީ ފީނޯލް އަދި އިންޑޯލް މެޓަބޮލައިޓްސް އުފެދޭ ގޮތެވެ. އިންޑޯލް މެޓަބޮލައިޓްސްއަކީ ބަނޑުގެ ބަލިތަކުން ފެށިގެން ކެންސަރާ ހަމައަށް ތަފާތު ބަލިތަކުގެ ފަރުވާގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ މާއްދާތަކެކެވެ.
ކުރިން ބެލެވިފައި އޮތީ މި ހުރިހާ މާއްދާއެއް އުފައްދަނީ ހަމައެކަނި ގޮހޮރުގެ ބެކްޓީރިއާއިން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މި ދިރާސާއިން ސާބިތުވީ އިންސާނާގެ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމްއަކީ ވެސް މިފަދަ މުހިންމު ގިނަ މެޓަބޮލައިޓްސްތަކެއް އުފެއްދުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިގެންވާ ނިޒާމެއް ކަމަށެވެ.
މި ހޯދުންތަކުގެ ސަބަބުން، ތަފާތު ކާނާގެ ބާވަތްތަކާއި ބެކްޓީރިއާތަކާ ހުންނަ ގުޅުން އިތުރަށް ސާފުވެ، ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށާއި ފަރުވާ ދިނުމުގައި ކާނާގެ އިރުޝާދުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުންނަށް ފަސޭހަވެގެންދާނެއެވެ. ރަބިނޮވިޓްޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކުރިމަގުގައި ކާނާގެ ލޭބަލްތަކުގައި ފައިބަރުގެ ތިރީގައި “ޕްރިފް” ހިމަނާފައި ހުރުމަކީ ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
