“ހަމައެކަނި ބުއްދީގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ސިކުނޑިއަކީ ހުސް ތޫނު މިޔަތަކުން ފުރިފައިވާ ވަޅިއެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އެ ބޭނުންކުރާ މީހާގެ އަތް އެއިން ޒަޚަމްކޮށްލާނެއެވެ.” – ރަބިންދްރަނާތު ޓޭގޯރު

ދުނިޔެ މިހާރު ހަލުވިކަމާއެކު މިސްރާބު ޖަހާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ބުއްދީގެ ހަމަތަކާއި ދިރާސީ ތަފާސްހިސާބުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މުސްތަޤުބަލަކަށެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ އުޖާލާ މުސްތަޤުބަލަކަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު މަގުކަން ސާބިތުކޮށްދޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މި ގޮތަކީ ރަނގަޅު މުސްތަޤުބަލަކަށް އޮތް ހުރަހެއްކަން އެނގޭނެ ހެއްކެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟ މީގެ އިތުރުން ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެހެން ގޮތްތަކަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟

އަޅުގަނޑުމެން ކަންކަމުގައި ގޮތް ނިންމުމަށް މައިގަނޑު ދެ ގޮތެއް ބޭނުންކުރަމެވެ. އެއީ ސިފަތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުމާއި އަދި ގުޅުންތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުމެވެ.

ގުޅުންތަކަށް ބިނާކޮށް ގޮތް ނިންމުން

މި ދެ ގޮތުގެ ތަފާތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ މީގެ ތެރެއިން އެއްގޮތް އަނެއް ގޮތަށްވުރެ ރަނގަޅު ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެންގެ މުސްތަޤުބަލަށް މި ދެ ގޮތްވެސް މުހިންމު ވެދާނެ ހެއްޔެވެ؟

ސިފަތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުން

ސިފަތަކަކީ އިޚްތިޔާރު ކުރަން ހުރި ކަންތައްތަކެއްގައި ހުންނަ ޚާއްޞަ ސިފަތަކާއި، ފެންވަރު ނުވަތަ ކަންކަން ހިނގާ މަގަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. މިގޮތަށް ކަންކަން ނިންމުމުގައި ބަލަނީ ކުރިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަންތައްތަކެއްގެ ތެރެއިން “އެންމެ ރަނގަޅު” ގޮތް ހޮވުމަށެވެ.

މިސާލަކަށް، އާ ކާރެއް، ގެއެއް ނުވަތަ ކޮމްޕިއުޓަރެއް ގަންނައިރު، ތިޔަބޭފުޅުން ބައްލަވާނީ އެ އެއްޗެއްގެ ހުންނަ ސިފަތަކަށެވެ. އެއީ ވަކި މިންގަނޑުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. މިގޮތަށް ނިންމާ ނިންމުމަކީ ބުއްދީގެ ހަމަތަކާއި ތަފާސްހިސާބުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ.

“އަޅުގަނޑު ކުރަހާ އަދި ލިޔާ މިންވަރު އިތުރުވި ވަރަކަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ، އައު އުފެއްދުންތެރި ކަމެއްގެ ތެރޭގައި ކުއްލިއަކަށް ދިމާވާ ހާދިސާތަކަކީ ވަރަށް މުހިންމު ބައެއް ކަމެވެ. ބައެއް ފަހަރު ގޯހަކުން ނޫނީ އައު ޚިޔާލަކާ ހަމައަށް ނުދެވޭނެއެވެ. ކާމިޔާބު އީޖާދުތަކުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އެއީ ހީނުކުރާ ކަންތައްތަކާއި ނުބައިކޮށް ދިމާވި ކަންކަމުގެ ނަތީޖާއެވެ.” – ޝޯން ޓޭން

ގުޅުންތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުން

މިއީ ހަމައެކަނި ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، މާޒީގެ ތަޖުރިބާތަކާއި، އާދަތަކާއި، އަދި ކުރިން ދަސްވެފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގޮތް ނިންމުމުގެ ޢިލްމީ މަރުހަލާއެވެ. މިގޮތުގައި ސިކުނޑި މަސައްކަތް ކުރަނީ ވަކި ކަމަކާ ގުޅިފައިވާ ހަނދާންތަކާއި، އިޙުސާސްތަކާއި، އަދި ނަތީޖާތައް އޭގެ ޒާތުގައި ހަނދާނަށް ގެނެސްދީގެންނެވެ. މިއީ ސިކުނޑީގެ އިޙުސާސްތަކާއި ތަޖުރިބާގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ގޮތެކެވެ.

މާޒީގެ ކާމިޔާބީތަކާއި ދަސްވެފައިވާ ކަންކަން ދިގު މުއްދަތުގެ ހަނދާނާ ގުޅި، މިގޮތަށް ގޮތް ނިންމުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. މިފަދަ ނިންމުންތަކަކީ މާ ބޮޑު ވިސްނުމަކާ ނުލައި އޭގެ ޒާތުގައި ނިންމޭ ނިންމުންތަކެކެވެ. މިގޮތުގައި މަޢުލޫމާތު ހޯދަނީ ތަފާސްހިސާބުތަކުންނެއް ނޫނެވެ، ނަމަވެސް އަމަލީ ތަޖުރިބާގެ ތެރެއިންނެވެ.

ދިރާސާގެ ހޯދުންތައް

2023 ވަނަ އަހަރު ކޭމްބްރިޖް ޔުނިވަރސިޓީން ކުރި ދިރާސާއަކުން މި ދެ ގޮތާ ބެހޭގޮތުން މުހިންމު ކަންތައްތަކެއް ހާމަވެފައިވެއެވެ. އާންމުކޮށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ގޮތާ ޚިލާފަށް، ގުޅުންތަކަށް ބަލައިގެން ނިންމާ ނިންމުންތަކަކީވެސް ތަފާސްހިސާބަށް ބަލައިގެން ނިންމާ ނިންމުންތަކެކޭ އެއްވަރަށް ރަނގަޅު ނަތީޖާ ނެރެދޭ ކަމެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މި ދެ ގޮތުންކުރެ އެންމެ ގޮތެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މި ދެ ގޮތް އެކުލަވައިލުމުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ނިންމާ ނިންމުންތައް މާ ބޮޑަށް ރަނގަޅުވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި ހަމައެކަނި ބުއްދީގެ ހަމަތަކުން ވިސްނާ މީހުންނަށް، ދިރިއުޅުމުގެ އާންމު ކަންކަމުގައި އެހާ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ނުލިބޭކަންވެސް ހާމަވެފައިވެއެވެ.

“ބުއްދީގެ ހަމަތަކަކީ ބުއްދިވެރިކަމުގެ ފެށުމެވެ. އެއީ އޭގެ ނިމުމެއް ނޫނެވެ.” – ލިއޮނާޑް ނިމޯއީ

މީގެ ނަތީޖާ

އަޅުގަނޑުމެން އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (AI) އަށް ބިނާވެފައިވާ މުސްތަޤުބަލަކަށް ދާއިރު، ތަފާސްހިސާބަކީ ހަމައެކަނި ފެށުމެއްކަން ދަންނަންޖެހެއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާ ހޯދުމަށްޓަކައި ބުއްދީގެ ހަމަތަކާއި އިންސާނީ އިޙުސާސްތައް އެކުލަވައިލަން ޖެހެއެވެ.

މީގެ މުހިންމުކަމަކީ، މުސްތަޤުބަލުގައިވެސް އިންސާނާގެ ބައިވެރިވުން ކޮންމެހެން ބޭނުންވާނެކަން ސާބިތުވުމެވެ. އޭއައި ކިތަންމެ ކުރިއަރައިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، އިންސާނާގެ ތަޖުރިބާއާއި އިޙުސާސްތަކަކީ މުސްތަޤުބަލުގެ ނިންމުންތަކަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ. މެޝިންތަކުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުމަށް އިންސާނީ ތަޖުރިބާ އަބަދުވެސް ބޭނުންވާނެއެވެ.

“އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ކުރިއަށް އޮތް 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިބަރަލް އާޓްސް ކިޔަވާ މީހުންނަށް އޮންނަ ޑިމާންޑް ޕްރޮގްރާމަރުންނަށްވުރެ ބޮޑުވާނެ. ސަބަބަކީ ހުރިހާ ތަފާސްހިސާބުތަކާއި އިޚްތިޔާރުތައް އޭއައި މެދުވެރިކޮށް ލިބެން ހުންނައިރު، އެ މަޢުލޫމާތަށް ތަފާތު ނަޒަރަކުން ބަލާނެ މީހަކު ބޭނުންވާނެތީ.” – މާކް ކިއުބަން

އަމިއްލަ ނަފުސަށް ކުރާ އަސަރު

އޭއައިގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ނަފުސު އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފިއެވެ. އަމިއްލަ މައްސަލަތަކަށް އޭއައިން ޖަވާބު ހޯދުމަށް މާ ބޮޑަށް ބަރޯސާވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، އަމިއްލަ ވިސްނުމާއި އައު އީޖާދީ ޚިޔާލުތައް ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިކުނޑިއަކީ އަމިއްލައަށް ކަންކަން ގުޅުވައި، ދިރިއުޅުމުގެ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ހޯދުމުގެ ޤާބިލިއްޔަތު ލިބިގެންވާ އެއްޗެކެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާ ލިބެނީ ތަފާސްހިސާބާއި އަމިއްލަ ތަޖުރިބާ އެކުލަވައިލުމުންނެވެ.

ފަހަރުގައި އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު ހައްދުން ނެއްޓިފައި ވެދާނެއެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއަށް ކުރާ އިތުބާރަށްވުރެ އޭއައިން ދޭ މަޢުލޫމާތަށް ކުރާ އިތުބާރު ބޮޑުވުމެވެ. ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ ކަމަކީ ޢިލްމަކީ ހަމައެކަނި މަޢުލޫމާތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަމެއް ހިނގާ މާހައުލާވެސް ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން، މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަ ޢިލްމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އިންސާނީ ވިސްނުން ބޭނުންވެއެވެ.

އޭއައި އަކީ މުޅިން ގޯސް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއަށް މުޅިން ބަރޯސާވުމަކީ ހައްލެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އޭއައި އަކީ އިތުރު އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިކުނޑީގެ ބާރަކީ ކަންކަން އިތުރަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޚާއްޞަ ބައެކެވެ.

ކުށްހީތައް

ޓެކްނޮލޮޖީގެ މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި މުސްތަޤުބަލުގައި އިންސާނުންގެ ބޭނުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެބޭފުޅުން ޤަބޫލުކުރަނީ އިންސާނުންނަކީ ހަމައެކަނި މަޢުލޫމާތުތަކެއް ކަމަށާއި، ޑޭޓާ ސެންޓަރުތަކުގެ ހަލުވިކަމާއި މަޢުލޫމާތުގެ މުއްސަނދިކަމުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ހުރިހާ ބޭނުންތަކެއް ފުއްދައިދޭނެ ކަމަށެވެ. މިފަދަ ސާދާ މޮޑެލްއެއްގެ ރީތިކަމަކީ ހަމައެކަނި މަސައްކަތުގެ ހަލުވިކަން އިތުރުވުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް މާލީ ބޮޑު މަންފާއެއްވެސް ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.

ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ ގޮތުގައި ޢިލްމަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތެއް ނޫނެވެ. ޢިލްމު ފުރިހަމަވުމަށްޓަކައި ހަމައެކަނި ތަފާސްހިސާބުގެ ބަދަލުގައި، އިންސާނީ އިޙުސާސްތަކާއި، ސިކުނޑީގެ ޤާބިލިއްޔަތާއި، އަދި އަމަލީ ތަޖުރިބާގެ މާހައުލެއް ބޭނުންވެއެވެ. މުސްތަޤުބަލުގެ މެޝިންތަކުގެ ވިސްނުން ކިތަންމެ ތޫނުވި ނަމަވެސް، އިންސާނުންގެ ތަޖުރިބާތަކަކީ މެޝިންތަކަށް ކުރިން ތައްޔާރުކޮށްދީފައިވާ ބުއްދީގެ ހަމަތަކާއި ތަފާސްހިސާބުތަކަށްވުރެ މާ ތަފާތު އަދި މާ މުހިންމު އެއްޗެކެވެ.

ސިފަތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުމާއި ގުޅުންތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުމަކީ، ޢިލްމީ ދާއިރާއިން އުނގެނޭ ކަންކަމާއި އަމަލީ ތަޖުރިބާއިން ދަސްވާ ކަންކަމާ ދެމެދު އޮންނަ ފުރިހަމަ ގުޅުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މުސްތަޤުބަލުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ނިންމުންތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް ކުރިއެރުވުމުގައި، އިންސާނުންގެ ތަފާތު އަދި އަގުހުރި ހިއްސާގެ މުހިންމުކަން އަޅުގަނޑުމެން ޤަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ.