ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، މުޅި ރަށް އޮތީ އަޅިކުލައިގެ ވިލާތަކުން ފޮރުވިފައެވެ. މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާއިން ކުޑަކޮށް ވާރޭވެހޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރި ނަމަވެސް، ކަނޑުގެ އައްސޭރީގައި ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އެނގޭ ހަޤީޤަތަކީ، އުޑުމަތިން ހާމަނުކުރާ އެތައް ސިއްރުތަކެއް ކަނޑުގެ ބާނީގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާނެ ކަމެވެ.
ޒައިނާ އޭނާގެ ހުރިހާ ސަމާލުކަމެއް ސިއްޙީ މަރުކަޒުގެ މަސައްކަތަށް ހުސްކުރަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ބަލިމީހުންގެ ފައިލްތައް ތަރުތީބުކޮށް، ފޯނުތަކަށް ޖަވާބު ދެމުންދިޔައީ އަބަދުވެސް އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަ އޯގާތެރި ހިނިތުންވުމާއެކުގައެވެ. ނަމަވެސް، އިސްމާއީލް ބުނި ވާހަކަތައް އޭނާގެ ހިތުގައި ތަކުރާރުވަމުން ދިޔައެވެ.
“ބައެއް ފަހަރު މީހުން ލޯބިވާ މީހުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ހަނުހުރޭ.”
އެ ވާހަކަތަކުން އޭނާގެ ހިތަށް އެހާ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއް ލިބުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟
ނިޒާމް ނިޔާވި ފަހުން އޭނާ އުފުލަމުންދާ ހިތާމައިގެ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި، އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ ހަޔާތުގެ ނުކިޔާ އޮތް ބާބުތަކެއް ވާކަން އޭނާގެ ހިތް ބުނަމުންދިޔައީތީއެވެ.
އެ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސި މަޣްރިބް ނަމާދަށްފަހު، ހަނާއާއި ޔާނާ އަވަށްޓެރިއެއްގެ ކައިވެނީގެ ކަންކަމުގައި އެހީވުމަށް ކޮމިއުނިޓީ ހޯލަށް ދިޔުމުން، މުޅި ގެއަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ހިމޭންކަމެއް ވެރިވިއެވެ.
އެތައް އަހަރަކަށްފަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، ޒައިނާ ގޭގެ ފަހަތުގައި ހުރި ކުޑަ ވަޑާންގެއަށް ވަނެވެ. ފާރުތަކުގެ ދޭތެރެއިން ވަންނަމުންދިޔަ އިރުގެ ފަނޑު އަލީގެ ތެރެއިން ހިރަފުސްތައް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. ވަރުނީހާއި، ދުވަސްވީ މަސްވެރި ވަލުގެ ވަހުން، އޭނާގެ ހަނދާންތައް އުފާވެރި މާޒީއަށް ގެންގޮސްދިނެވެ. އެއީ ނިޒާމް މުޅި މެންދުރުފަސް ހިފާގެންގުޅޭ ތަކެތި މަރާމާތުކުރުމުގައާއި، އަވަށްޓެރި ކުދިންނަށް ކުދި އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތަކެވެ.
އެތަނުގެ އެއްވެސް އެއްޗަކަށް ބަދަލެއް ނައިސް ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތު މޭޒު ހުރީ ބެހެއްޓި ގޮތަށެވެ. އޭނާ އެންމެ ގަޔާވި މަރުތެޔޮ ހުރީ ފާރުގައި ޖަހާފައިވާ މޮހޮރުގައި އެލުވާފައެވެ. ފާރުގައި ހުރި ބާ ދުވަސްލީ ކަލަންޑަރު ހުއްޓިފައި ހުރީ އޭނާ ގެއަށް ނައިސް ގެއްލުނު މަހަށެވެ.
ޒައިނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. އޭނާ ބާ ފޮތިގަނޑެއް ނަގައި ހަރުތަކުން ހިރަފުސް ފޮޅަން ފެށިއެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ވިސްނައިދެމުން ދިޔައީ މިއީ ހަމައެކަނި ސާފުކުރުމެއް ކަމަށާއި، އެއްވެސް އެއްޗެއް ހޯދަނީ ނޫން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކަންތައްތައް މެދުވެރިވާ ގޮތުން، ހަނދާން ނެތިފައިވާ ތަކެތި ފެންނަނީ އެއަށް ތައްޔާރުވެގެން ތިބޭ މީހުންނަށެވެ.
ބާ މޭޒެއް ފާރާ ދުރަށް ޖައްސާލި ވަގުތު، އޭގެ ފަޔެއް ތަޅުމުގެ ދޫވެފައިވާ ލަކުޑި ފިލައެއްގައި އަޅައިގަތެވެ. އެ ފިލާގަނޑު ކުޑަކޮށް މައްޗަށް ހިއްލުނެވެ.
ޒައިނާގެ މޫނުމަތިން ހައިރާންކަން ފެނުނެވެ. ނިޒާމަކީ ކަންކަމުގައި ވަރަށް ފަރުވާތެރި މީހެކެވެ. ހަލާކުވެފައިވާ ތަޅުމެއް މަރާމާތު ނުކޮށް އޭނާ ދޫކޮށެއް ނުލާނެއެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދުނު ޝައުޤުވެރިކަން މަޑުމަޑުން ބިރަށްވުރެ ގަދަވިއެވެ. ކަކޫޖަހައިގެން އިށީނދެ، ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އެ ފިލާގަނޑު ހިއްލާލިއެވެ.
އޭގެ ދަށުގައި އޮތީ ބާ ހުދު ފޮތިގަނޑެއްގައި އޮޅާފައިވާ ކުޑަ ލަކުޑި ފޮށްޓެކެވެ. ޒައިނާގެ ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވިއެވެ. އެ ފޮށި ހިފައިގެން ބޭރަށް ނިކުމެ، ސިޓިންގ ރޫމަށް ވަދެ، މަޑުމަޑުން އެ ފޮތިގަނޑު މޮހާލިއެވެ.
ފޮށީގެ ތެރޭގައި ތަރުތީބުން ބަހައްޓާފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކާއި، އާއިލީ ބައެއް ފޮޓޯތަކާއި، ބާވެފައިވާ ހަން ފޮތެއްގެ އިތުރުން، އަޅިކުލައަކަށް ބަދަލުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ރިބަނަކުން އައްސާފައިވާ ސިޓީ އުރަ ބޮނޑިއެއް އޮތެވެ. ކޮންމެ ސިޓީ އުރައެއްގައި ހުރީ އެއް އަތުލިޔުމެކެވެ. އެއީ ނިޒާމްގެ އަތުލިޔުމެވެ.
ރިބަން ނައްޓާލިއިރު ޒައިނާގެ އަތް ތުރުތުރުލައެވެ. ފުރަތަމަ ސިޓީ އޮތީ އޭނާއަކަށް ނޫނެވެ. އެއީ ހަނާއަށް ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއެކެވެ. ދެވަނަ ސިޓީގައި އޮތީ ޔާނާގެ ނަމެވެ. ތިންވަނަ ސިޓީގައި ލިޔެފައި އޮތީ “އަހަރެން ނެތް ދުނިޔެއެއްގައި މިއާ ބައްދަލުވާ ކޮންމެ މީހަކަށް..”
ޒައިނާ އިރުކޮޅަކު އެއަށް ބަލަން އިނެވެ. އެއަށްފަހު، ހިތްވަރުކޮށްފައި އެ ސިޓީ ނިއުޅާލިއެވެ.
“ކަލޭ މި ކިޔަމުންދާނަމަ، އެއީ ހަޤީޤަތް ހާމަވުމަށް މާތް ﷲ މިންވަރުކުރެއްވި ވަގުތެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އަހަރެންނަށް މާފުކުރާށެވެ. ބައެއް ސިއްރުތައް ފޮރުވަނީ ލަދުވެތިކަމަކުން ނޫނެވެ. ބައެއް ކަންކަން ފޮރުވަނީ ލޯބީގެ ސަބަބުން އެ ނޫން ގޮތެއް ނެތުމުންނެވެ.”
ޒައިނާގެ ނޭވާ އަވަސްވިއެވެ. އޭނާ ކިޔުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.
“ކަލޭމެން އުފަންވުމުގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން، އަހަރެންގެ ބޭބެ ޙަސަން ބަލި އެނދުގައި އޮއްވައި އަހަރެން ވަޢުދެއްވީމެވެ. ބޭބެ ބިރުގަތީ އޭނާގެ ދަރިންނަކީ އާއިލާއެއް ނެތް ބައެއް ކަމަށް ދެކިގެން ބޮޑުވެދާނެތީއެވެ. ކޮންމެ ހާލެއްގައިވެސް އަހަރެމެންގެ ގުޅުން ކެނޑުނަ ނުދޭނެ ކަމަށް އަހަރެން ވަޢުދުވީމެވެ.”
ޒައިނާގެ ހަނދާނަށް ޙަސަން އައީ ވަރަށް ފަނޑުކޮށެވެ. އޭނާ ނިޔާވީ ޒައިނާއާއި ނިޒާމް ކައިވެނީގެ ކުރިންނެވެ.
“އެ ވަޢުދުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ ގިނަ ނިންމުންތަކަކަށް އަސަރުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، އަހަރެން ކަލޭމެންނަށް ސިއްރުކުރި އެހެން ވަޢުދެއްވެސް ވެއެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިން ބޮޑުވުމުގެ ކުރިން މާތް ﷲ އަހަރެންގެ ފުރާނަ ގެންދަވައިފިނަމަ، ކަލޭމެންނާ ކައިވެނިކުރަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ކިބައިން އަހަރެން ކަމަކަށް އެދުނީމެވެ.
އަހަރެންގެ ދަރިންގެ ހިތުން ފުރިހަމަ އިތުބާރާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ރުހުން ހޯދައިގެން މެނުވީ، އެކުދިންގެ ހިތުގައިވާ އަހަރެންގެ މަގާމު ހޯދަން މަސައްކަތް ނުކުރުމަށް އަހަރެން އެދުނީމެވެ. އެކުދިން ތައްޔާރު ނޫންނަމަ، އެއްވެސް މީހަކު ކުށްވެރިނުކޮށް އެނބުރި ދިޔުމަށް އަހަރެން އާދޭސްކުރީމެވެ. އެއީ ކަލޭމެން އެކަނިވެރިކޮށް ބައިތިއްބާކަށް ނޫނެވެ.
ނަމަވެސް، މައިންބަފައިން ވަކިވުމުން ކުދިންގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ބިރުވެރިކަން އެހެން މީހުންނަށް އިޙުސާސް ނުކުރެވޭނެތީއެވެ.”
ލޮލުން އައި ކަރުނައިގެ ސަބަބުން އަކުރުތައް ފުސްވަމުން ދިޔައެވެ. ޒައިނާ އެ ބައި ތަކުރާރުކޮށް ކިޔައިލިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހުރިހާ ކަމެއް ސާފުވާން ފެށިއެވެ. އިޙުތިރާމާއެކު ވަކިވެގެންދިޔަ މީހުންނާއި، އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތި ދުރުވި މީހުންނާއި، ދަރިންގެ ލޮލުން ފެންނަ ހިތާމައިގެ ސިއްރަކީ މިއީއެވެ. އެކުދިން ޒައިނާގެ އުފަލަށް ހުރަސްއެޅީއެއް ނޫނެވެ. އެކުދިން ރައްކާތެރިކުރަމުން ދިޔައީ އަމާނާތެކެވެ.
އެވަގުތު ގޭގެ މައިދޮރު ހުޅުވުނެވެ. ހަނާއާއި ޔާނާ ވަދެގެން އައީ ކައިވެނީގެ ތައްޔާރީތަކުގައި ހިނގި މަޖާ ކަންތައްތަކެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ހިނިތުންވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ހުޅުވާފައިވާ ފޮށްޓާއި، ސިޓީތަކާއި، މަންމަގެ ރޮވިފައިވާ މޫނު ފެނުމާއެކު އެކުދިންގެ ހިނިތުންވުން މާޔޫސްކަމަށް ބަދަލުވިއެވެ.
ހަނާ މަޑުމަޑުން އަތުގައި ހުރި ތަށި ބެހެއްޓިއެވެ. “އެހެންވީމާ.. މަންމައަށް އެ ފެނުނީ ދޯ؟” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ.
ޒައިނާ ދެ ދަރިންނަށް ބަލައިލިއެވެ. “ދަރިފުޅުމެންނަށް މިކަން އެނގޭތަ؟”
އެއިން އެއްވެސް ކުއްޖަކު ވަގުތުން ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޔާނާ މަޑުމަޑުން ހިނގާފައި ގޮސް މަންމަގެ ގާތުގައި އިށީނދެ، ތުރުތުރުލަމުންދިޔަ މަންމަގެ އަތުގައި ފިރުމާލިއެވެ. “ބައްޕަ ނިޔާވިތާ ދެ އަހަރު ފަހުން އަހަރެމެންނަށް އެ ފޮށި ފެނުނީ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެން އެދުވަހު ވަޑާންގެ ސާފުކުރީ.”
“ދަރިފުޅުމެން އެ ސިޓީތައް ކީންތަ؟”
ހަނާ ބޯޖަހާލިއެވެ. އޭނާގެ ލޮލުންވެސް ކަރުނަ ފާޅުވާން ހުއްޓެވެ. “އަހަރެމެން ގަސްތުގައެއް ނޫން. އަހަރެމެން ހޯދީ ބައްޕަގެ ބާ އިސްކުރު އަނބުރާ ކަށްޓެއް.”
“އަދި އެ ކިޔުމަށްފަހު..”
“އަހަރެމެން ހުރިހާ އެއްޗެއް ކުރިން ހުރި ގޮތަށް ބެހެއްޓީ.”
“ކީއްވެ؟”
ހަނާ އިސްޖަހާލިއެވެ. “އަހަރެމެން ބިރުގަތީ.”
“ކޮން ކަމަކާ؟”
“މަންމައަށް އެނގިއްޖެނަމަ، ބައްޕައަށް ބޭވަފާތެރިވެވެނީ ކަމަށް ހީކޮށް، ދެން ދުވަހަކުވެސް މީހަކުދެކެ ލޯބިވާން މަންމަ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ހުއްދަ ނުދީފާނެތީ.” އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ.
މުޅި ކޮޓަރިއަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. ބޭރުން ޓިިނު ފުރާޅުމައްޗަށް ވާރޭގެ ތިކިތައް ޖަހާ އަޑު އިވެން ފެށިއެވެ. ޔާނާ އޭނާގެ ކަރުނަތައް ފޮހެލިއެވެ. “މަންމަ ގާތަށް އައި މީހުން.. އެމީހުން ދިޔައީ އަހަރެމެން ބުނެގެންނެއް ނޫން.”
ޒައިނާ ސިހިފައި ބަލައިލިއެވެ. “ދެން ކިހިނެއްވީ؟”
“ފުރަތަމަ އައި މީހާ އަހަރެމެން ކައިރީ އެހީ، އަހަރެމެން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަހަލަ ބައްޕައެއްތޯ. އަހަރެމެން ބުނީ ތެދަށް.” ހަނާ ހިތާމަވެރި ގޮތަކަށް ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އެއީ ބައްޕަގެ މަގާމު އެއްވެސް މީހަކަށް ނުފުރޭނެ ކަމަށް. އެކަމަކު މަންމަދެކެ ހަޤީޤަތުގައިވެސް ލޯބިވާ މީހަކުނަމަ، ބައްޕަގެ މަގާމު އަތުލަން މަސައްކަތް ނުކުރާނެ ކަމަށް.”
ޒައިނާގެ ކޯތާފަތްމަތިން އަނެއްކާވެސް ކަރުނަ ތިއްކެއް ފޭބިއެވެ. “ދެވަނައަށް އައި މީހާ ބައްޕަގެ ސިޓީ ކިޔާފައި ރޮއިގަތް.”
“ތިންވަނަ މީހާ؟” ޒައިނާ މަޑުމަޑުން އެހިއެވެ.
“އޭނާ ބުނީ މަންމަގެ އުފަލަކީ ކޮންމެ ވަޢުދަކަށްވުރެ މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމަށް. އެކަމަކު، ހިތާމައިގައި ތިބި ދަރިންތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރާ އުފާވެރިކަމަކުން އެއްވެސް މީހަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށް.”
އަނެއްކާވެސް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. އެތައް އަހަރަކަށްފަހު، ޒައިނާއަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެނގުނީ އޭނާގެ ހަޔާތުން ދުރަށްދިޔަ ކޮންމެ މީހަކީ ދަރިންދެކެ ބިރުން ދިޔަ މީހެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ހިތާމައިގައިވާ އާއިލާއަކަށް ފަސޭހަވުމަށް ވަގުތު ބޭނުންވާކަން ދަނެ، އެކަމަށް އިޙުތިރާމްކުރި މީހުންނެވެ.
ޒައިނާ އޭނާގެ ދެ ދަރިން އޭނާގެ އަތުތެރެއަށް ލައި ބައްދާލިއެވެ. އެތައް އިރަކު އެކަކުވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެކުދިން އެކުގައި ރޮމުން ދިޔައީ ހަމައެކަނި ހިތާމައަކުން ނޫނެވެ. އެއީ އެތައް އަހަރެއްގެ ނުބައި މާނަކުރުންތައް ހަޤީޤަތުގެ ކުރިމަތީގައި ފިލައިދިޔުމުން ލިބުނު ލުއިކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
އެރޭ ލަސްވި ފަހުން، ވާރޭ ހުއްޓާލުމުން، ތިންމައިން އެކުގައި ހުސްފަޔާ ގޮނޑުދޮށަށް ދިޔައެވެ. އެއީ ނިޒާމް އެންމެ ގަޔާވާ، އިރުއޮއްސޭ މަންޒަރު ބަލަން އިންނަ ތަނެވެ. ކަނޑު އޮތީ މަޑުމައިތިރިކޮށެވެ. އުޑުމަތީގެ ވިލާތައް ފޭދެން ފެށިއެވެ.
އެކުގައި ތިއްބާ، ހަނާ މަޑުމަޑުން ނުކަނޑާ އޮތް އެންމެ ފަހު ސިޓީ އުރަ މަންމަގެ އަތަށް ދިނެވެ. “އަހަރެންނަށް ހީވަނީ ބައްޕަ ބޭނުންވީ މަންމަ ތައްޔާރުވީމަ މި ކިޔަންހެން.”
ޒައިނާ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އެ ސިޓީ ހުޅުވާލިއެވެ. އޭގެ އެތެރޭގައި އޮތީ ހަތް އަހަރު ވަންދެން އޭނާ ހަނދާންކުރި އަތުލިޔުމުން ލިޔެފައިވާ އެންމެ ޖުމްލައެކެވެ.
“އަހަރެމެންގެ ދަރިންގެ ހިތުން އަހަރެން ފޮހެލަން ނޭދި، އެހެން މީހަކު ކަލޭ އުފަލުގައި ބަހައްޓާތަން ފެނުމުން އެކުދިން ހިނިތުންވާ ދުވަހަކުން، އޭނާ ގާތު ބުނާށެވެ. އޭނާއަށް އަހަރެންގެ ހެޔޮ ދުޢާއާއި ރުހުން އޮތް ވާހަކައެވެ.”
ޒައިނާ ލޯ މަރާލިއެވެ. ނިޒާމް ވަކިވިފަހުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، އޭނާއަކީ ކަނޑުގެ އައްސޭރީގައި އެކަނި ހުރި މީހެއް ކަމަކަށް އިޙުސާސެއް ނުކުރެވުނެވެ. އޭނާ ހުރީ އޭނާގެ މާޒީއާއި މުސްތަޤުބަލާ ދެމެދުގައެވެ. ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙުސާސްގެ ބަދަލުގައި، ޝުކުރުވެރިކަމާއެކު އެ ދެކަންތައްވެސް ބަލައިގަންނަމުންނެވެ.
ރާޅުތައް ގޮނޑުދޮށަށް ބީއްސާލުމަށްފަހު އަނބުރާ ކަނޑަށް ދެއެވެ. ކަނޑަކީ ދުވަހަކުވެސް ދޮގުހަދާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ކޮންމެ ހިތެއް ހަޤީޤަތް އަޑުއަހަން ތައްޔާރުވަންދެން މަޑުކޮށްލަނީއެވެ.
(ނިމުނީ)
