“ކޮން ބޭނުމަކު؟”
މަރިޔަމް އޭނާއަށް ބަލައިލިއެވެ. “މާފަށް އެދެން.”
ރާޔާގެ މޫނުމަތިން އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުފެނެއެވެ. “ވޭތުވެދިޔަ ތިން އަހަރު ދުވަހު ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ކިބައިން ތިވަނީ މާފަށް އެދިފައި.”
މަރިޔަމް އިސްދަށަށް ޖެހިއެވެ. “އެނގޭ.”
“ކަލޭ ބުނީ އެއީ ހިމާޔަތްކުރުމޭ.”
“އަހަރެން ބިރުގަތީ.”
“ކޮން ކަމަކާ؟”
“އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ގެއްލިދާނެތީ.”
ރާޔާގެ އަޑު މަޑުވިއެވެ. “އެހެންވެ ކަލޭ އޭނާ އަހަރެންގެ ކިބައިން އަތުލީ.”
މަރިޔަމް ލޯ މަރާލިއެވެ. “އާނ.”
“އަދި އޭނާގެ ދަރިފުޅުވެސް އޭނާއާ ދުރުކުރީ.”
މަރިޔަމްގެ ކޯތާފަތްމަތިން ކަރުނަ ތިއްކެއް ފޭދުނެވެ. “އާނ.”
“އަދި ދުނިޔޭގައި ހުރި މީހަކު ވަޅުލަން އަހަރެން ދޫކޮށްލީ.”
މަރިޔަމަކަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ. އެންމެ ފަހުން ރާޔާގެ ހިތުގައި އޮތް ރުޅިވެރިކަން ބޭރުވިއެވެ.
“އޭގެ ސަބަބުން އަހަންނަށް ކުރި އަސަރު ކަލެއަށް އެނގޭތަ؟” އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލައެވެ. “އަހަރެން ވިހެއީ އެކަނި. ކަލޭގެ މާމަދަރިފުޅު ބޮޑުކުރީ އެކަނި. އެހެން ކުދިންގެ ބައްޕަ އެކުދިން ބަލާ ސްކޫލަށް އަންނައިރު، އޭނާގެ ބައްޕަ ނާންނަނީ ކީއްވެގެންތޯ އޭނާ ސުވާލުކުރާ މަންޒަރު އަހަރެން ބަލަން ހުރިން. އަހަރެން ލޯބިވި މީހާ އޮތީ އެ ފަސްގަނޑުގެ އަޑީގައި ކަމަށް ޤަބޫލުކޮށް، އަހަރެން ހުރީ މަހާނައެއްގެ ކައިރީގައި.” މަރިޔަމް ހިމޭނުން ހުރެ ރޮމުން ދިޔައެވެ. ރާޔާ އޭނާގެ ކަރުނަތައް ފުހެލިއެވެ. “ކަލޭ ދޮގު ހެދީ ހަމައެކަނި ކަލޭގެ ދަރިފުޅަކަށް ނޫން.” އޭނާ މަޑުޖެހިލިއެވެ. “ކަލޭ ތިން މީހެއްގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލައިފި.”
މަރިޔަމް ބޯ ޖަހާލިއެވެ. “އެނގޭ.”
“ނޫން.” ރާޔާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “ކަލެއަށް މިހާރު ތި އެނގުނީ.”
އެ ތަފާތު މުހިންމެވެ. ސަބަބަކީ ދެރަވުމާއި ޒިންމާ އުފުލުމަކީ އެކަކަށްވިޔަސް ތަފާތު ދެކަމަކަށް ވާތީއެވެ.
މަރިޔަމް ސިޓިންގ ރޫމާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އިނާޔާ އިނީ ޒައްޔާންގެ ކައިރީގައި އިށީނދެގެން ކުލަޖައްސާ ފޮތެއް ދައްކާށެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، މަރިޔަމަށް އެ ކުއްޖާ ފެނުނީ އޭނާ ކޮންޓްރޯލްކުރަން އުޅުނު އާއިލާއަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް ނުވަތަ އުނދަގުލެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ މާމަދަރިފުޅުގެ ގޮތުގައެވެ. ބައްޕަ ނެތީ ކީއްވެގެންކަން ނޭނގި ބޮޑުވަމުން އައި ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މަރިޔަމަށް އަލުން ރޮވޭން ފެށުނެވެ. “އަހަންނަށް އޭނާއާ ބައްދަލުކޮށްލެވިދާނެތަ؟”
ރާޔާ ވަރަށް އިރުވަންދެން އޭނާއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. އެއަށްފަހު އެއްފަރާތަކަށް ޖެހިލިއެވެ. “އެއީ ކަލޭގެ މާމަދަރިފުޅު.”
މަރިޔަމް އެތެރެއަށް ވަނެވެ. އިނާޔާ އިސްއުފުލާ ބަލައިލިއެވެ. “ތީ ކާކު؟”
މަރިޔަމް ހިންދިރުވާލިއެވެ. އޭނާ މި ވަގުތު ތަަޞައްވަރު ކުރީ މިއަށްވުރެ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. “މިއީ ދަރިފުޅުގެ މާމަ.”
އިނާޔާ ބޯ އަރިކޮށްލިއެވެ. “ބައްޕަގެ މަންމަ؟”
މަރިޔަމް ކަރުނައިގެ ތެރެއިން ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އާނ.”
އިނާޔާ އޭނާއަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު އިނެވެ. އެއަށްފަހު އަލުން ކުލަޖައްސަން ފެށިއެވެ.
“މާމަ ފިޔާތޮށި ކުލަދެކެ ލޯބިވޭތަ؟”
މަރިޔަމަށް ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލެވުނެވެ. “އާނ، ލޯބިވޭ.”
“އެހެންވީމާ މީގައި ކުލަޖައްސާ.” އިނާޔާ އޭނާއަށް ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ފަންސޫރެއް ދިއްކޮށްލިއެވެ.
މަރިޔަމް އެ ބަލައިގަތެވެ. ފަހަރެއްގައި ހަޤީޤީ މާފުކުރުން ފެށޭ ހިސާބަކީ އެއީކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެއީ ވީކަންތައް ހަނދާން ނައްތާލުމަކުން ނޫނެވެ. ނުވަތަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާކަމަށް ހެދުމަކުންވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު، އެހެން މީހެއްގެ ނުބައި އަމަލަކުން ތިމާގެ ކުރިމަގު ބައްޓަންވިޔަ ނުދިނުމަށް ނިންމާ ނިންމުމުންނެވެ.
*****
މަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔައެވެ. ޒައްޔާނާއި ރާޔާގެ ކައިވެނި ކުރިން އޮތް ގޮތަށް ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނެކަމަށް އުންމީދުކޮށް، އެކަން ދެއްކުންތެރިކަމަކަށް އެމީހުން ނުހަދައެވެ. އެހާ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވަނީ ހިނގާފައެވެ. އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. އެ ފާއިތުވި ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެއީ މުޅިން ތަފާތު ދެމީހުންނަށް ވެއްޖެއެވެ.
ދަރިއަކު ހުރީތީ އެކަނި ކައިވެނި އާލާކުރަން އަވަސް އަރުވާލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހުން ފެށީ އެކަކު އަނެކަކަށް އޮތް އިތުބާރު އަލުން ބިނާކުރާށެވެ. ވަރަށް މަޑުމަޑުންނެވެ. އިޚުލާޞްތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. އެމީހުން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ކުރިމަތިވިއެވެ. ރޮއިވެސް ހެދިއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކުގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހަން ދަސްކުރިއެވެ.
އަދި އެންމެ ފަހުން، އެއް ދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، ޒައްޔާން ރާޔާ ގާތު ބޭރުމަތީގައި ހިނގާލަން ދިއުމަށް އެދުނެވެ. ކަނޑު އޮތީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަޑުންނެވެ. މާލޭގެ ބައްތިތަކުގެ އަލި، ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގެ ތެރެއިން ފެންނަން އޮތީ ވަރަށް ހިތްގައިމުކޮށެވެ. މިއީ އެމީހުންގެ މުސްތަޤުބަލާ ބެހޭގޮތުން ކުރިން އެތައް ހުވަފެންތަކެއް ދުށް ހަމަ އެ ކަނޑުގެ އައްސޭރިއެވެ.
ޒައްޔާން މަޑުޖެހިލިއެވެ. “ވީކަންތައް ހަނދާން ނައްތާލާށޭ ބުނާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.”
ރާޔާ އޭނާގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. “ކޮން ކަމެއް؟”
“ހިނގާދިޔަ ހުރިހާ ކަމެއް.” ރާޔާ އިނީ ހިމޭނުންނެވެ. “އަހަރެން ދިރިހުރީތީވެ، ފާއިތުވި ތިން އަހަރުގެ ހަނދާންތައް ފޮހެލާފައި، އެކަންކަން ނުވާކަމަށް ހަދާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.” ޒައްޔާން ފުން ނޭވާއެއްލިއެވެ. “އިނާޔާގެ ފުރަތަމަ ބަސްތަކާއި، ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ އިތުރުން ފުރަތަމަ އުފަންދުވަހުގައި ވެސް އަހަރެން ނެތިން. އޭނާ ބަލިވީމަ އަދި ބިރުގަތް ވަގުތުތަކުގައި ވެސް އަހަރެން ނެތިން. އެ ހުރިހާ ތަކުލީފެއް އުފުލީ ތިބާ އެކަނި.”
ރާޔާ ކަނޑާ ދިމާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އެ ފާއިތުވި އަހަރުތަކެއް އަހަރެންނަކަށް އަނބުރާ ނުހޯދޭނެ.”
“އަހަރެންނަށް އެނގޭ.”
“އެކަމަކު ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތައް އަހަރެންނަށް ދެވިދާނެ.” ރާޔާ އޭނާއަށް ބަލާލިއެވެ. ޒައްޔާން ހިތާމަވެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “ތިބާ އަހަރެންނަށް އެ ފުރުސަތު ދީފިނަމަ.”
ރާޔާ ވަގުތުން ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާ ޒައްޔާންގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ. އެއީ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅުވީމައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެތޯ ބަލަން އޭނާ ބޭނުންވާތީއެވެ.
*****
އަހަރެއް ފަހުން، އިނާޔާގެ ހަތަރުވަނަ އުފަންދުވަސް ފާހަގަކުރީ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ފުއްޕާހަމާއި، ކުޑަ ކޭކެއްގެ އިތުރުން އާއިލީ ފޮޓޯތައް ނެގިއެވެ. އެއީ ރާޔާގެ ހަޔާތުގައި އެތައް ދުވަހަކަށްފަހު އެންމެ ބޮޑު ހިނިތުންވުމެއް ލިބުނު ދުވަހެވެ. އެންމެން ލަވަކިޔަމުން ދިޔައިރު އިނާޔާ ހުރީ އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ މެދުގައެވެ. އުއްބައްތިތައް ނިވާލުމުގެ ކުރިން އޭނާ ލޯމަރާލައި ދުޢާއެއް ކުރިއެވެ.
“ކޮން ކަމަކަށް އެދުނީ؟” ޒައްޔާން އެހިއެވެ.
އޭނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ބުނެފިއްޔާ އެކަމެއް ފުރިހަމައެއް ނުވާނެ.”
ޒައްޔާން ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލިއެވެ. ރާޔާ ތިރިވެލަމުން ބުންޏެވެ. “އެހެންވީމާ އެކަން ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވާ.” އިނާޔާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
ނަމަވެސް އެރޭގެ ފަހުން، އެންމެން ގެއަށް ދިޔުމުން، އެތަން ސާފުކުރަން އުޅުނު ވަގުތު އިނާޔާ އޭނާގެ މަންމަ ގާތު ސިއްރުން ބުންޏެވެ. “އަހަރެން އެދުނީ ބައްޕަ ދެން ދުވަހަކުވެސް ގެއްލިގެން ނުދިއުމަށް.”
ރާޔާ ހުއްޓުން އެރިއެވެ. އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ބަލާލުމަށްފަހު ވަރަށް ބާރަށް އޭނާގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. “ދެން އެހެންނެއް ނުވާނެ.”
ކޮޓަރީގެ އަނެއް ފަރާތުގައި ހުރި ޒައްޔާނަށް އެ އަޑު އިވުނެވެ. އޭނާ އައިސް އެ ދެމީހުންގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. ދޮގާއި މަކަރުގެ ސަބަބުން ރޫޅިފައިވާ އެ އާއިލާ، މިއަދު ތެދުވެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅެން ދަސްކުރަނީއެވެ.
އަހަރުތަކެއް ފަހުން، ކަންތައްތައް ވިސްނޭވަރު ވުމުން، ރާޔާ އިނާޔާއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ސިއްރެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާ ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބޮޑެތި މީހުންނަށް ބިރުގަންނާތީވެ ނުބައި ނިންމުންތައް ނިންމޭކަން އޭނާ ބުންޏެވެ. ލޯބިވުމަކީ އަނެކާގެ ދިރިއުޅުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބޭ ކަމެއް ނޫންކަމާއި، އާއިލާއަކީ މީހުން މިލްކުކުރުން ނޫންކަންވެސް އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އިނާޔާ އަބަދުވެސް ހަނދާން ބަހައްޓަން ބޭނުންވާ ކަމެއް އޭނާ ބުންޏެވެ.
“ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ދޮގުހަދަން ޖެހޭނެކަމަށް ބުނާ އެއްވެސް މީހެއްގެ ބަސް ޤަބޫލުނުކުރާތި.”
އިނާޔާ އޭނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “މާމައަށްވީ ކިހިނެއް؟”
ރާޔާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އިޙުތިރާމާނުލައި ވާ ލޯތްބަކީ ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ބަދަލުވެދާނެ އެއްޗެއްކަން އޭނާއަށް ދަސްވި.”
“ދެން މަންމަ އޭނާއަށް މާފުކުރިންތަ؟”
ރާޔާ އިރުކޮޅަކު ވިސްނާލިއެވެ. “މާފުކުރުމަކީ ވީ ކަންތައްތަކަކީ ރަނގަޅު ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ބުނުމެއް ނޫން.”
“އެހެންވީމާ އޭގެ މާނައަކީ ކޮބާ؟”
“އޭގެ މާނައަކީ އެ ރުޅިވެރިކަން އަބަދުގެ އަބަދަށް ހިތުގައި ނުބޭއްވުން.”
އިނާޔާ ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ބޯޖަހާލިއެވެ. “ބައްޕަ މާފުކުރިތަ؟”
“ފަހުން މާފުކުރި.”
“މަންމަ ކުރަންތަ؟”
ރާޔާ ކޮޓަރީގެ އަނެއް ފަރާތަށް ބަލާލިއެވެ. ޒައްޔާން އިނީ މަރިޔަމަށް ސައި ތައްޔާރުކުރުމުގައި އެހީތެރިވާށެވެ. “ބައެއް ފާރުގަނޑުތައް ފަސޭހަވިޔަސް އޭގެ ލަކުނު ހުރޭ.” އޭނާ ބުންޏެވެ. “އެކަމަކު އެ ލަކުނުތަކަކީ އަބަދު ތަދުވާނެ އެއްޗެއް ނޫން.”
*****
ޒައްޔާނަށް އެންމެ ފަހުން އެނގުނު ކަމެއް އޮތެވެ. އެކަން ހިނގީ އެ ހާދިސާއަށްފަހު ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް އަހަރު ވީ ފަހުންނެވެ. ބައު ސާމާނުތައް ހުރި ފޮށްޓެއް ހާވަނިކޮށް އޭނާއަށް އެ ނޫކުލައިގެ ނޯޓުފޮތް ފެނުނެވެ. އޭގެ އެންމެ ފަހު ސަފުހާތައް އޭނާ ކިޔައިލިއެވެ. އޭގައި އޭނާ މުޅިން ހަނދާން ނެތިފައިވާ ޖުމްލައެއް އޮތެވެ. އެއީ އެ ހާދިސާގެ ކުރިން އޭނާ ލިޔެފައިވާ ޖުމްލައެކެވެ.
“އަހަރެންގެ ހުރިހާ ހަނދާނެއް ފޮހެވިގެންދާ ދުވަހެއް އަތުވެއްޖެނަމަ، އަހަރެންދެކެ ލޯބިވާ މީހުން އަހަރެންނަކީ ކާކުކަން ހަނދާންކޮށްދޭނެކަމަށް އުންމީދުކުރަމެވެ. އަހަރެން ވާންވީ ކާކަށް ކަމެއް އެމީހުން ބުނެދީގެން ނުވާނެއެވެ.”
ޒައްޔާން އިރުކޮޅަކު ވަރަށް ހިމޭނުން އިނެވެ. އެއަށްފަހު ރާޔާއަށް އެ ސަފުހާ ދެއްކިއެވެ. ރާޔާ އެ ލިޔުންކޮޅު ކިޔައިލިއެވެ. ދެމީހުންކުރެ އެކަކުވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. ސަބަބަކީ، އެހެން މީހެއްގެ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން މުޅިން ބަދަލުވެގެން ދިއުމާ ކިހާ ގާތްވިކަން ދެމީހުންނަށްވެސް އިޙުސާސް ކުރެވޭތީއެވެ. ރާޔާ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އެ ގަނޑު އޮޅައިލިއެވެ.
“ފަހަރެއްގައި ތިޔަ ލިޔުނީ އަމިއްލަ ނަފްސަށްޓަކައި ކަމަށް ވެދާނެ.” ރާޔާ ބުންޏެވެ.
ޒައްޔާން ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ނޫނީ އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށްޓަކައި ލިޔުނު އެއްޗަކަށްވެސް ވެދާނެ.”
ބޭރުގައި އިނާޔާ އޭނާގެ މާމައާ ސަކަރާތްޖަހައި ދުވަމުން ދިޔަ އަޑު، ހުޅުވާފައި ހުރި ކުޑަދޮރުން އިވެމުންދިޔައެވެ. ރާޔާ އެމީހުންނަށް ބަލައިލިއެވެ. އެއް އިރެއްގައި އޭނާ ޤަބޫލުކުރީ އެވާހަކަ ކަށްވަޅާއެކު ނިމިއްޖެކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ލޯބިވާ މީހާ ދުނިޔޭގައި ހުރިކަން ފަހުން އެނގުނެވެ. ދިރިހުރުމަކީ އޭގެ އަމިއްލަ ޒާތުގައި މިނިވަންވުން ނޫންކަންވެސް އޭނާއަށް ފަހުން ވިސްނުނެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން އޭނާއަށް އެނގުނު ކަމަކީ، ބޮޑު އޮޅުވާލުމަކުން ސަލާމަތްވުމަށްފަހު އެންމެ އުނދަގޫ ކަމަކީ ހަޤީޤަތް އެނގުން ނޫންކަމެވެ. އެއީ އެ ހަޤީޤަތް އެނގުމަށްފަހު ދެން އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ނިންމުމެވެ.
އާއިލާގެ ތެރޭގައި އެ ހިތްދަތިކަން ދާއިމީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބޭއްވުމުގެ އިޚުތިޔާރު ރާޔާއަށް އޮތެވެ. މަރިޔަމްގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ހުރިހާ ގުޅުންތަކެއް ހަލާކުވެގެން ދިޔުމަށް ދޫކޮށްލެވުނީހެވެ. ލޯތްބަކީ އެކަކު އަނެކަކު ކޮންޓްރޯލްކުރަން ބޭނުންކުރާ އެއްޗެއްކަމަށް ބުނެދީ އިނާޔާ ބޮޑުކުރެވުނީހެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ އިޚުތިޔާރު ކުރީ މާ އުނދަގޫ މަގެކެވެ. އެއީ ތެދުވެރިކަމާއި، އިންތަކާއި، ޒިންމާދާރުކުރުވުމެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން، ވީކަންތައް ހަނދާން ނައްތާނުލައި މާފުކުރުމެވެ.
މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން، ރާޔާ އޭނާގެ ބަލި ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކާށެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުން އޭނާ ނުކުތީ، އެތާ ހުރި ޑޮކްޓަރަކީ އޭނާ ވަޅުލި ފިރިމީހާކަމާއި، އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ނުފެނި ހުރި ބައްޕަކަމާއި، މީހަކު ގަސްދުގައި އޮޅުވާލާފައިވާ ވާހަކައެއްގެ ބާކީ ބައިކަން އެނގި ހުރެއެވެ. އެކަމަކު އެރޭ އޭނާއަށް އެހެން ކަމެއްވެސް ދަސްވިއެވެ. ބައެއް ނިމުންތަކަކީ އަސްލު ނިމުމެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް އެނގުނެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެއީ އާ ދޮރެކެވެ. ތިމާއަށް ގެއްލިއްޖެކަމަށް ހީކުރި މީހާ ހުންނަނީ އެ ދޮރުގެ އަނެއް ފަރާތުގައެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެންމެ ބޮޑު މުއުޖިޒާތަކީ ގެއްލުނު މީހަކު ފެނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތިމާގެ އަތުން ފޭރިގަތް ހަޤީޤަތަށްފަހު، އަލުން ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރުމުގެ ހިތްވަރު ހޯދުމެވެ.
އިރުއޮއްސެމުން ދިޔަ ވަގުތު، އިނާޔާ އޭނާގެ މާމައާއެކު މަންމައާއި ބައްޕަގެ ގާތަށް ދުވެފައި އައެވެ. “ބައްޕާ! މަންމީ! ބަލާބަލަ!” އޭނާ ކުރަހާފައިވާ ކުރެހުމެއް ދައްކައިލިއެވެ. އޭގައި ރީނދޫކުލައިގެ އިރެއްގެ ދަށުގައި ތިން މީހުން ތިއްބެވެ. ޒައްޔާން އެއަށް ބަލައިލިއެވެ. “މީ ކޮން ބައެއް؟”
އިނާޔާ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު އިނގިލި ދިއްކޮށްލިއެވެ. “މިއީ މަންމީ.” ދެން ޒައްޔާނަށް އިނގިލި ދިއްކުރިއެވެ. “މިއީ ބައްޕަ.” ދެން އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށެވެ. “އަދި މިއީ އަހަރެން.” އޭނާ ކުޑަކޮށް މަޑުކޮށްލިއެވެ. “އަދި މާމަވެސް.”
ރާޔާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އެކަމަކު އެ އިރަކީ ކޮބާ؟”
އިނާޔާ ކޮނޑު އަރުވައިލިއެވެ. “އެއީ އާއިލާތަކަށް އަލިކަން ބޭނުންވާތީ ހުރި އިރެއް.”
ޒައްޔާން ރާޔާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ރާޔާވެސް އޭނާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ދެމީހުން ކުރެ އެކަކުވެސް އެއްޗެއް ބުނާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އެހާ ދުވަހުގެ އަނދިރިކަމަށްފަހު، އެންމެ ފަހުން އެމީހުންނަށް ވިސްނިއްޖެއެވެ. މާޒީއެއް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ގެއްލިގެން ދިޔަ އަހަރުތަކެއް އަނބުރައެއް ނުލިބޭނެއެވެ. އެކަމަކު ކުރިމަތީގައި އޮތް މުސްތަޤުބަލަކީ އެމީހުން އަމިއްލައަށް ލިޔަން އޮތް ފުރުސަތެކެވެ. އަދި މިފަހަރު، އެ ގަލަމުގައި ހިފާނެ އެހެން އެކަކުވެސް ނުހުންނާނެއެވެ.
(ނިމުނީ)
