ޚުލާސާ: ލަންޑަނުގެ އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޑރ. ރެބެކާ މާސްޓަޓަން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކީރިތި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އެކަލޭގެފާނުގެ ރިސާލަތުގައި ކާމިޔާބު ހޯއްދެވީ ހިތްވަރާއި ލޯބީގެ ޒަރީއާއިންނެވެ.
ތަފްސީލު:
އެކަމަނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު މާތް އަޚުވަންތަކަމެއް ގާއިމުކުރައްވައި، މާތް ސިފަތަކާއި، އަބުރުވެރިކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިހުތިރާމްކުރުން އުނގަންނައިދެއްވިއެވެ.
ލަންޑަނުގެ ސެންޓަރ ފޯ ޝީއާ އެންޑް ކަލްޗަރަލް ސްޓަޑީޒްގެ ޑިރެކްޓަރ ޑރ. ރެބެކާ މާސްޓަޓަން، އައި.ކިއު.އެން.އޭ އަށް ޚާއްސަކޮށް ލިޔުއްވި މަޒުމޫނެއްގައި ކީރިތި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)ގެ ރިސާލަތާ މެދު ފިކުރު ހިންގަވާފައިވެއެވެ. އޭނާ ވަނީ ވަޙީއަކީ މާއްދީ ދުނިޔެއިން ބޭރުގައިވާ މަތިވެރި ހަގީގަތަކަށް ވާސިލުވާ ދޮރޯށްޓެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވައި، ހައްގާއި، ހިތްވަރާއި، ލޯބީގެ ޒަރީއާއިން އިންސާނީ ވިސްނުމާއި ހޭލުންތެރިކަން ބަދަލުކުރެއްވުމުގައި އެކަލޭގެފާނު އަދާކުރެއްވި ދައުރު ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.
އެ މަޒުމޫނުގެ ފުރިހަމަ ތަރުޖަމާ ތިރީގައި މިވަނީއެވެ:
މާތް ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ހަނދުމަކުރުމުގައި، ވަޙީއަކީ ވަކި ޚާއްސަ ހަގީގަތަކަށް ހުޅުވިފައިވާ ދޮރެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެ، އަދި އަސާސީ ގޮތުން މި ރިސާލަތާއި، މަގާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަކީ އެތައް ބާތިލު ހަގީގަތްތަކެއްގެ ތެރޭގައި ސާބިތުވެ އޮތް މި ހަގީގަތާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ފިކުރު ހިންގާލަން ބޭނުމެވެ. އެހެންކަމުން އަސާސީ ގޮތެއްގައި މި ރިސާލަތަކީ، ހަގީގީ ދުނިޔެއާއި ދޮގު ހަގީގަތްތަކުގެ ތަފާތެވެ. އެއީ ވަކި ޚާއްސަ ވިސްނުމަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ މި ވާހަކައެވެ؛ ލޮލަށް ފެންނަ މީހުންނާއި ނުފެންނަ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ؛ އެނގޭ މީހުންނާއި ނޭނގޭ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ.
“ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ކަނުމީހާއާއި، ލޮލަށް ފެންނަމީހާ ހަމަހަމަވާނޭ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އަނދިރިކަމާއި އަލިކަން ހަމަހަމަވާނޭ ހެއްޔެވެ؟” (އައްރަޢުދު: 16).
އިންސާނުން އަބަދުވެސް އައީ ދީނާ ވަކިވެފައިވާ މުޖުތަމައުތަކާއި، ދުނިޔެތަކާއި، ހަގީގަތްތައް އުފައްދަމުންނެވެ. ކަލަކު ވޮޑިގެންވާކަމަށް އިންކާރުކުރާ މީހުން އަބަދުވެސް އުޅެއެވެ؛ ނަމަވެސް އިންސާނީ އާބާދީ ހަ ބިލިއަނަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރައި، ސިނާއީ އިންގިލާބު ފެތުރި، އަދި ހުރިހާ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ރައުސްމާލީ (ކެޕިޓަލިޒަމް) ނިޒާމު އައުމާއެކު، ހަމައެކަނި ދުނިޔަވީ މަންފާތައް ހޯދުމުގައި އަމިއްލަ ނަފްސު ހުސްކުރުމަކީ ރަނގަޅު އަދި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ގިނަ އިންސާނުންގެ މެދުގައި އޮތް ނުސީދާ އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ޚާއްސަ ދޮގު ހަގީގަތެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. އަދި ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އެއީ ހަގީގީ ކަމެއް ކަމަށް ބަލައިގަނެފައެވެ.
މާތް ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ވަޙީ އިއްވަވައިދެއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނަކީ އެ ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނު އާލަމްތަކަށް ހުރި ދޮރޯށްޓެކެވެ. މި ވަޙީ ބަޔާންކޮށްދެނީ، އިންސާނީ ވިސްނުމަށް ނުގެނެވޭހާ މަތިވެރި ހަގީގަތެއް ވާކަމެވެ؛ އެއީ ލޮލަށް ނުފެންނަހާ ނާޒުކު އަދި ފުން އެއްޗެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ ޚުދު ދިރުމުގެ އަސްލު އުފައްދާ ބާރާއި ކުޅަދާނަކަމެވެ؛ ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަކާތްތަކާއި އޭގެ ތަރައްގީއެވެ؛ އަދި ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ނަސީބާއި ތަގުދީރު ބައްޓަންކުރަމުން ދާ ދިރުމުގެ ދައުރެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ވަޙީ ބަޔާންކޮށްދެނީ މި ދުނިޔޭގެ މަތީގައިވާ މާއްދިއްޔަތުން ބޭރު އާލަމްތަކެއް ވާކަމެވެ. އެ އާލަމްތަކުގެ ޒަރީއާއިން ހައްގުގެ އަލިކަން އިންސާނާގެ ހިތަށް ވާސިލުވާންޖެހެއެވެ. އަދި އެ އާލަމްތަކުގެ އަހުލުވެރިން ކަމުގައިވާ މަލާއިކަތުންނާއި، ނަބިއްޔުންނާއި އިމާމުންގެ ފުރާނަތަކުގެ ވާހަކައާއި، ވަޙީއާ ދިމާއަށާއި ވަޙީގެ ތެރޭގައި މަގުދައްކައިދޭ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެ ފަރާތްތައް އަދާކުރާ ދައުރު ބަޔާންކުރެއެވެ. އެހެންކަމުން، މާތް ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ވެގެންދިޔައީ ތާރީޚަކީ ހަމައެކަނި އެއް ވަގުތަކަށްފަހު އަނެއް ވަގުތެއް ފާއިތުވެދާ ސީދާ ރޮނގެއް ނޫންކަން އަންގައިދޭ ނިޝާނަކަށެވެ. އާންމުކޮށް ގަބޫލުކުރެވޭ ގޮތާ ޚިލާފަށް، އިންސާނާއަކީ ހަމައެކަނި މި ފެންނަ ވަގުތާއި ތަނުގެ (ސްޕޭސް އެންޑް ޓައިމް) މިންގަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މީހެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ އެއްވަގުތެއްގައި ވަގުތާއި ތަނުގެ މާ މަތީ ފަންތިތަކުގައިވެސް ދިރިއުޅެމުންދެއެވެ. ވަޙީ އާއި، ނުބުއްވަތާއި، އަދި ވަލާޔަތުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖަ ކަމުގައިވާ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ޒަމާނުގެ ދިރިހުންނެވި އިމާމްއާ ހަމައަށް ވާސިލުވާއިރު، މި ހުރިހާ ކަމަކުން ވެސް ބަޔާންކޮށްދެނީ މި ދުނިޔެވީ ޒަމާނާއި މާހައުލަށް ވުރެ މާ މަތީ ދަރަޖައެއްގެ ޒަމާނާއި މާހައުލެއް ވާކަމެވެ. އެއީ ރޫޙާނީ ކަންކަން ހިނގަމުންދާ، އަދި ބައެއް ފަހަރު މި ދުނިޔެވީ ފެންވަރުގައި ވެސް އޭގެ އަސަރުތައް ފާޅުވާ ދަރަޖައެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިގަތީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޙަޤީޤަތް ގެނެސްދެއްވައި އެކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވުމަށެވެ.
ކޮންމެ ޖީލެއްގައި ވެސް، އެމީހުންގެ ފިޠުރަތުގައިވާ ވިސްނުމުން، އެމީހުންނަށް ފެންނަން މި އޮތް ޙަޤީޤަތަކީ މުޅި ކައުނުގެ ޙަޤީޤަތުގެ އެންމެ ފަހު އިމެއް ނޫންކަމާއި، އެންމެ ފުރިހަމަ ޙަޤީޤަތެއް ނޫންކަމާއި، އަދި އެ ޙަޤީޤަތަކަށް އެމީހުން ކިޔަމަންވެ، އެއަށް ޚާއްޞަވެ، ނުވަތަ އެއީ ހަމައެކަނި ޙާޞިލުކުރަންވީ ލަނޑުދަނޑި ނޫންކަން ދަންނަ ނަފްސުތަކެއް އުފެދެއެވެ. އެމީހުން މި މާއްދީ ޙަޤީޤަތަށް ބަލަނީ ބޭރުން ބަލާ ބައެއް ފަދައިންނެވެ. އަދި މިއާ މުޅިން ތަފާތު އެހެން ޙަޤީޤަތެއް އެމީހުންނަށް ފެނި، އެނގެއެވެ. އިމާމް ޢަލީ (ޢަލައިހިއްސަލާމް) ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިންނެވެ: ‘ހިތްތަކަށް ﷲ (ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ) އެނގި ދަސްވަނީ، އެކަލާނގެ ސިފަކުރުމަކާ ނުވަތަ އެކަލާނގެ ޙަޤީޤަތް ވަށައިޖެއްސުމަކާ ނުލައެވެ.’
އެހެންކަމުން، މުޖުތަމަޢު ހިންގާ ޤާނޫނުތަކާއި ނަފްސު ތަރުބިއްޔަތުކުރާ އަޚްލާޤުގެ އިތުރުން، މާތް ނަބިއްޔާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވަނީ މުޖުތަމަޢުގެ ވިސްނުމާއި ހޭލުންތެރިކަމަށް ބޮޑު އިންޤިލާބީ ބަދަލެއް ގެންނަވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަމުންދާ ފަދައިން، ދުނިޔެވީ އެންމެ ދަށް ފަންތީގެ މަންފާތަކަށް ދަހިވެތިވެ ލޯތައް ކަނުވެފައިވާ، އެ މެސެޖު ފުރިހަމައަށް ދެނެގަތުމަށް ނުކުޅެދިފައިވާ، އަދި ފަހަރެއްގައި އެއީ ކޮން އެއްޗެއް ކަމާމެދު ވެސް ފަރުވާލެއް ނެތް މީހުން ވަނީ، މި ދަޢުވަތު އޮޅުވާލައި މަގުފުރައްދަން އެކުގައި މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) އަށް އެ ލިބިވަޑައިގެންނެވި ފަދަ ތާއީދެއް ލިބިވަޑައިގަތީ، އެކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިގައިވި އަޖައިބެއްފަދަ ބަދަލުކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަމުގެ ސަބަބުން، އަރިހުގައި ތިބި މީހުންނަށް އޭގެ އަސަރު ފޯރައިގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޤަރުނުތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، މުސްލިމުންނަށް ވެސް ވަނީ ވަގުތާއި، ޖާގައާއި، އަދި ތާރީޚު ސެކިއުލަރައިޒްވުމުގެ (ދީނާ ވަކިވުމުގެ) އަސަރުކޮށްފައެވެ. ވަޙީން އިޝާރާތްކުރާ ޙަޤީޤަތްތައް މުސްލިމުންނަށް ވިސްނި، ﷲ (ސވތ)ގެ އެއްކައުވަންތަކަން ޤަބޫލުކުރާ ޙަޤީޤީ މުވައްޙިދުންގެ ގޮތުގައި އަލުން ރުޖޫޢަވާން ބޭނުންނަމަ، މުސްލިމަކަށް މި ޙަޤީޤަތްތައް ފަހުމްވާނެ ފަދަ ރޫޙާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަކަށް އަލުން އެނބުރި ދާންޖެހެއެވެ.
މާތް ނަބިއްޔާ އެކަލޭގެފާނުގެ ރިސާލަތުގައި ކާމިޔާބު ހޯއްދެވީ އިލްހާމާއި ލޯބީގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ. އެކަލޭގެފާނު މާތް އަޚުވަންތަކަމެއް ޤާއިމުކުރައްވައި، މާތްކަމާއި، ޤަދަރާއި، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިޙްތިރާމްކުރުން އުނގަންނައިދެއްވިއެވެ.
