ކުދިންގެ މެދުކެނޑުމެއްނެތް ވާހަކަދެއްކުމާއި، ކުއްލިއަކަށް ކިޔާލާ ލަވަތަކާއި، ޚިޔާލީ ވާހަކަތަކާއި، އަދި މެދުނުކެނޑި ކުރާ ސުވާލުތަކުން ގޭތެރެ ފުރިފައި އޮތުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ކެތްތެރި ބެލެނިވެރިންނަށްވެސް އިމްތިހާނަކަށް ވެދާނެއެވެ. ބުރަ ދުވަހަކަށްފަހު، ކުޑަ ހިމޭންކަމަކީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ކޮންމެ ދުވަހަކު އިވޭ މި އަޑުގަދަވުމަކީ ކުއްޖާގެ ތަރައްޤީއާ ގުޅިފައިވާ މުހިންމު ކަމެއްނަމަ ވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ހެދުން އަޅާއިރު ލަވަކިޔާ، ކުޅޭއިރު އަމިއްލަ ނަފްސާ ވާހަކަދައްކާ، ނުވަތަ ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް ކިޔައިދެމުންދާ ކުދިން އެ ލައްވަނީ ހަމައެކަނި އަޑެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ ބަހަވީ ހުނަރުތައް ކުރިއެރުވުމަށާއި، ޚިޔާލުކުރުމުގެ ބާރު ގަދަވުމަށާއި، ކަންކަން ހައްލުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުވުމަށާއި، އަދި އަމިއްލަ އިޙުސާސްތައް ބޭރުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިއީ އެކުދިންނަށް އަމިއްލަ ނަފްސު ހާމަކުރުމުގެ މިނިވަންކަން އޮތް ރައްކާތެރި މާހައުލެއްގައި އުޅޭކަމުގެ ހެއްކަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.

ކުޑަކުދިންގެ ތަރައްޤީއާ ބެހޭ ދިރާސާތަކުން މިކަމާ ގުޅޭ ސައިންސީ ހޯދުންތައް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރު “ކޮގްނިޓިވް ޑިވެލޮޕްމަންޓް” މަޖައްލާގައި ޝާއިއުކުރި “ސިންގިންގް ޓު ދަ ސެލްފް” (އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލަވަކިޔުން) މި ދިރާސާގައި، ހަތަރު އަހަރާއި އަށް އަހަރާ ދެމެދުގެ 58 ކުދިން ބައިވެރިކުރިއެވެ. ދިރާސާވެރިން ކަމަށްވާ ޖޯޑަން ތިބޯޑޯ، އެލިސަން ބޮކް، ލިންޑްސޭ އޭ ހަޗިސަން އަދި އެޑަމް ވިންސްލާ ހޯދި ގޮތުގައި، %95 ކުދިން އަމިއްލަ ނަފްސާ ވާހަކަދައްކާއިރު، ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ކުދިން އަމިއްލައަށް ލަވަކިޔައި ހަދައެވެ. މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ ކުދިންގެ ވިސްނުމާއި ސިކުނޑީގެ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ.

2013 ވަނަ އަހަރުގެ އެހެން ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ޕްރީސްކޫލް ކުދިން ދިމާވާ ދަތިތަކާއި މާޔޫސްކަމުން އަރައިގަތުމަށް އަމިއްލަ ނަފްސާ ވާހަކަދައްކައެވެ. މިއީ ބަހަވީ ހުނަރާއި ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުމާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ކުދިން އެކުދިންގެ މާހައުލު އަޑުތަކުން ފުރާލާ ބައިވަރު ސަބަބުތައް ހުރެއެވެ. ބާރަށް ވާހަކަދެއްކުމަކީ ބަހަވީ ހުނަރުތައް ތަމްރީނުކޮށް ވިސްނުން ތަރުތީބުކުރުމަށް އެހީވާ ކަމެކެވެ. ލަވަކިޔުމާއި އަޑުލެއްވުމަކީ އުފާވެރިކަން ލިބުމުގެ އިތުރުން، ބައެއް ފަހަރު އިޙުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް އެހީވާ ކަމެކެވެ. ކުރާ ކަންކަން ކިޔައިދިނުމުން ތަޖުރިބާތައް ދެނެގަތުމަށް ފަސޭހަވާއިރު، ޚިޔާލީ ވާހަކަތަކުން އުފެއްދުންތެރިކަމާއި އިޖުތިމާއީ ވިސްނުން ތަރައްޤީވެއެވެ.

މި މައުލޫއަކީ ނާރުގެ ސައިންސްވެރިޔާ ޑރ. ސްޓީވަން ޕޯޖަސްގެ “ޕޮލީވޭގަލް ތިއަރީ” އާވެސް ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ. މީގައި ބަލަނީ އިންސާނާގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ އިޙުސާސާއި، އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތަކާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަޑުގަދަވާ ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ރައްކާތެރިކަން އިޙުސާސްކުރާ ކުއްޖެއް ކަމަށް ނުވަތަ މަޑުން ހުންނަ ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ހާސްކަމެއްގައި ހުރި ކުއްޖެއް ކަމަށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ.

ކުއްޖާގެ މިޒާޖާއި، އުމުރާއި، އަދި އެކި ހާލަތްތަކަކީ ކުއްޖާ އަމިއްލަ ނަފްސު ހާމަކުރާ ގޮތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ ކަންކަމެވެ. ހަމައެކަނި އަޑުލެއްވުމަށް ބަލައި ކުއްޖެއްގެ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ހާލަތު ދެނެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ.

ބެލެނިވެރިންނަށް އޮތް މެސެޖަކީ، ގޭތެރޭގެ އަދަބުތައް ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ކުދިންގެ މި ޤުދުރަތީ އަމަލުތަކުން އެކުދިންގެ ތަރައްޤީއަށް ކުރާ ފައިދާ ދެނެގަތުމެވެ. އަޑު މަޑުކުރަން ދަސްކޮށްދިނުމާއި އެހެން މީހުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރަން ދަސްކޮށްދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އަބަދު ހިމޭނުން ހުންނަން މަޖުބޫރުކުރުމަކީ ކުއްޖާގެ އުނގެނުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަމާއި އަމިއްލަ ނަފްސު ހާމަކުރުމަށް ހުރަސް އެޅިދާނެ ކަމެކެވެ.

ދަތް އުނގުޅާއިރު ބާރަށް ލަވަކިޔާ ކުއްޖާ އެ އުޅެނީ ހަމައެކަނި ލަވައެއްގެ އުފާ ހޯދުމުގައެވެ. ކުޅޭ އެއްޗެއްސަށް ޚިޔާލީ ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ ކުއްޖާ އެ ދަސްކުރަނީ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ހުނަރެވެ. އަދި ކާގަޑީގައި މެދުނުކެނޑި ސުވާލުކުރާ ކުއްޖާ އެ މަސައްކަތް ކުރަނީ ދުނިޔެ ދެނެގަތުމަށެވެ.

ކުޑަކުދިންނަކީ އަބަދުވެސް އަޑުގަދަ ބައެކެވެ. އެކުދިންގެ ވާހަކަތަކާއި، ހީނލުމާއި، ލަވަތަކުގެ ތެރެއިން އެކުދިން އެ ދަނީ ދުނިޔެ ހޯދާ ބަލައި، އުނގެނި، ބޮޑުވަމުންނެވެ.

ދުވަސްތަކެއް ފަހުން އެ ކުދިން ބޮޑުވެ، ގޭތެރެ ހިމޭންވުމުން، އެއްދުވަހަކު ބެލެނިވެރިން އެ އަޑުތަކަށް އެދޭނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު، ކުޑަކުދިންގެ އެ ރީތި އަޑުތަކަކީ އާއިލީ ދިރިއުޅުމަށް އޮތް އުނދަގުލެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިރިއުޅުން ހަނދާންތަކުން ފުރާލަދޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަޔެވެ.