އޮސްޓްރޭލިއާގެ 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން ބޮޑުވެ، މެދުއުމުރަށް އެޅުމާ ހަމައަށް ދިރާސާވެރިން އެކުދިންގެ ހާލަތު ބެލިއިރު، ކުޑައިރުގެ ފިޓްނަސްގެ އެއް މިންގަނޑެއް އެހެން ހުރިހާ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފާހަގަވެގެން ދިޔައެވެ.
ކުދިން ހަރަކާތްތެރިކޮށް ބައިތިއްބަންވީ އާންމު ސަބަބުތައް ގިނަ މައިންބަފައިންނަށް އެނގެއެވެ. ކަށިތައް ވަރުގަދަވުމާއި، ދުޅަހެޔޮ ބަރުދަނެއްގައި ހުރުމާއި، އަދި ރަނގަޅަށް ނިދި ލިބުމެވެ.
އޭގެ ފައިދާ ފެންނަން އެތައް އަހަރެއް (ދިހަވަރަކަށް އަހަރު) ނަގާފާނެ ކަމަށް ވާތީ، މި ލިސްޓުން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ޖާގަ ލިބެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާގެ އައު ފޮލޯ-އަޕް ދިރާސާއަކުން މި ވިސްނުން ބަދަލުކޮށްލައެވެ. “ޖާނަލް އޮފް އެފެކްޓިވް ޑިސްއޯޑަރސް” ގައި ލިޔުއްވަމުން ދިރާސާވެރިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، ކާޑިއޯރެސްޕިރޭޓަރީ ފިޓްނަސް (ހިތާއި ފުއްޕާމޭގެ ދުޅަހެޔޮކަން) ރަނގަޅު ކުދިން ބޮޑެތިވުމުން ޑިޕްރެޝަން ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑައެވެ. މި ދިރާސާ 30 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔައެވެ.
މި ދިރާސާ ބިނާކޮށްފައިވަނީ “ޗައިލްޑްހުޑް ޑިޓަރމިނަންޓްސް އޮފް އެޑަލްޓް ހެލްތު” ސާވޭގެ މައްޗަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ 1985 ވަނަ އަހަރު، އުމުރުން 7 އަހަރާއި 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ އޮސްޓްރޭލިއާގެ 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން މި ސާވޭގައި ބެލިއެވެ.
އެ މީހުންގެ އުމުރުން 36 އަހަރާއި 49 އަހަރާ ދެމެދުގައި އަނެއްކާވެސް އެމީހުންގެ ހާލަތު ބެލިއެވެ. އަދި އެ ޓީމުން ވަނީ އެމީހުންނަށް ޑިޕްރެޝަން ޖެހިފައިވޭތޯ ރެކޯޑުކޮށްފައެވެ.
ފާހަގަވެގެން ދިޔަ ފިޓްނަސްގެ ބާވަތް
ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ފިޓްނަސްއަކުން އެއް ނަތީޖާއެއް ނުފެނުނެވެ. ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޓެސްމޭނިއާގެ މެންޒީސް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޮރ މެޑިކަލް ރިސާޗްގެ ޓީމުން ހަތަރު ކަމެއް ޓެސްޓުކުރިއެވެ.
އެގޮތުން، ކާޑިއޯރެސްޕިރޭޓަރީ ފިޓްނަސް ބެލުމަށް 1.6 ކިލޯމީޓަރުގެ ދުވުމެއް، މަސްތަކުގެ ބާރު (މަސްކިއުލަރ ޕަވަރ) ބެލުމަށް ހުރިތަނުން ދުރަށް ފުންމުމެއް، މަސްތަކުގެ ވަރުގަދަކަން (މަސްކިއުލަރ ސްޓްރެންގްތު) ބެލުމަށް ބައިސްކަލު ދުއްވުމެއް، އަދި އަތުގެ ހިފެހެއްޓުމުގެ ބާރު ބެލުމުގެ ޓެސްޓެއް ބޭނުންކުރިއެވެ.
ބޮޑެތިވުމުން ޑިޕްރެޝަން ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދިނުމާ އެންމެ ބޮޑަށް އަދި އެއްގޮތަކަށް ގުޅިފައިވާ ކަމަށް ދެއްކީ ކާޑިއޯރެސްޕިރޭޓަރީ ފިޓްނަސްއެވެ. މިއީ ދުވުމާއި، ބައިސްކަލު ދުއްވުމާއި، ފެތުން ފަދަ ހަރަކާތްތަކުން އަށަގަންނަ ފިޓްނަސްއެވެ.
މަސްތަކުގެ ވަރުގަދަކަމާއި (ސްޓްރެންގްތު) މިއާ ދެމެދު އޮތީ ކުޑަ ގުޅުމެކެވެ. މަސްތަކުގެ ބާރާ (ޕަވަރ) ދެމެދު ސާފު އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނުފެނުނެވެ.
ދިރާސާވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މެންޒީސް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ޑރ. ބްރޫކްލިން ފްރޭޒަރ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެންމެ ސާފު ނަތީޖާއެއް ފެނުނީ ކުދިން މާނޭވާލެވި، ވަރުބަލިވާ ފަދަ ހަރަކާތްތަކުންނެވެ.
މި ނަތީޖާ ފިރިހެން ކުދިންނަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފާހަގަވީ އަންހެން ކުދިންގެ ފަރާތުންނެވެ. މިއީ އޮބްޒަވޭޝަނަލް (ބަލައި ދިރާސާކުރި) ދިރާސާއަކަށް ވާތީ، ޑިޕްރެޝަންގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދެނީ ސީދާ ފިޓްނަސްގެ ސަބަބުން ކަމެއް ސާބިތެއް ނުކުރެވެއެވެ. ސާބިތުވަނީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަލާއިރު މި ދެކަންތައް އެކުގައި ހިނގާ ކަމެވެ.
މިއިން ތިޔަބޭފުޅާގެ އާއިލާއަށް ދޭހަކޮށްދެނީ ކޮން ކަމެއް؟
ދިރާސާގެ އިސް ލިޔުންތެރިޔާ ޑރ. ކައިލީ ސްމިތު ވަނީ މީގެ ނަތީޖާއާމެދު ސަމާލުވެ ވާހަކަދައްކަވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، ޑިޕްރެޝަން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް އެންމެ ކަމަކުން ބަޔާން ނުކުރެވޭނެތީ، “ފިޓްނަސްއަކީ މީގެ އެއް ބައި” ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ.
މީގެއިން ޢަމަލީ ގޮތުން ލިބޭ ފިލާވަޅު ވަރަށް ސާދާއެވެ. ކުދިންގެ ކާޑިއޯރެސްޕިރޭޓަރީ ފިޓްނަސް ބިނާވަނީ ގަވާއިދުން، މެދުމިންވަރަކަށް ބުރަކޮށް ކުރާ އެރޮބިކް ކުޅިވަރުތަކުންނެވެ. ދުވެ ދުވެފައި އުޅުމާއި، ބައިސްކަލުގައި ސްކޫލަށް ދިއުމާއި، ފެތުން ނުވަތަ ޓީމު ކުޅިވަރުތައް ފަދަ، ކުދިން މާނޭވާލެވޭ ފަދަ ހަރަކާތްތަކުގެ މަތިން ހަނދާންކުރާށެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ލަފާދެނީ، އުމުރުން 5 އަހަރާއި 17 އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން ދުވާލަކު އެވްރެޖުކޮށް މަދުވެގެން 60 މިނެޓު މެދުމިނުން ފެށިގެން މަތީ މިންވަރަކަށް ހަށިގަނޑު ހަރަކާތްތެރިކުރުމަށެވެ. މީގެ ބޮޑުބައި ވާންވާނީ އެރޮބިކް ހަރަކާތްތަކަށެވެ.
ވަރުގަދަ ހަރަކާތްތަކާއި މަސްތައް ވަރުގަދަކުރާ ކަސްރަތުތައް ހަފްތާއަކު މަދުވެގެން ތިން ދުވަހު ކުރުމަށް ލަފާދެއެވެ.
މި 60 މިނެޓުގެ އަމާޒަކީ މުޅި ހަފްތާއަށް ބަހާލައިގެން ބެލޭ އެވްރެޖެކެވެ. މިއީ އެއްފަހަރާ އެއް ވަގުތެއްގައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު ފުރިހަމަ ގަޑިއިރެއް ހަމަކުރާކަށްވެސް ނުޖެހެއެވެ.
