އާއިލާގެ ތެރޭގައި ވާހަކައެއް ދެއްކުމުގެ ކުރިން ދެވަނަ ފަހަރަށް ވިސްނަން ޖެހުމަކީ އިންތިހާއަށް ވަރުބަލިކަން އިޙުސާސްކުރުވާ ކަމެކެވެ.
އާދައިގެ ވާހަކަދެއްކުމަކީވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ފިކުރުކޮށްގެން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. ބައެއް ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުން ހުއްޓާލައި، އަމިއްލަ ޚިޔާލުތައް ހިފަހައްޓައި، މަޖާ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުގައިވެސް ސަމާލުވާން ޖެހެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ގޯސް ނިޔަތެއް ނެތި ކުރެވޭ ސުވާލަކުންވެސް މީހަކު ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީ އެކަމަށް ވިސްނަން މަޖުބޫރުވެއެވެ.
އެއްޗެއް ބުނުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ނުބުނުމުގެ ކުރިން، ވަކި މީހެއްގެ މޫޑު ހުރިގޮތް ބަލަން މީހުން ފަށައެވެ. އެއްވެސް ރަސްމީ އެންގުމަކާނުލައި، މުޅި އާއިލާގެ އިޙުސާސްތައް ބިނާވަނީ އެމީހެއްގެ އަމަލުތަކާއި ހިތްހަމަނުޖެހުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މިއީ “ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި” ނުވަތަ “ބިއްލޫރިގަނޑެއްގެ މަތީގައި ހިނގުން” ފަދަ ނުތަނަވަސް ހާލަތެކެވެ.
ނަމަވެސް މިތަނުގައި ވިސްނާލަންޖެހޭ ކަމެއް އެބައޮތެވެ. ވަކި މީހަކު ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީ މުޅި އާއިލާއިން އެމީހުންގެ އުޅުމަށް ބަދަލުތައް ގެނެސް، އިޙުސާސްތައް ފޮރުވައި، މުހިންމު ވާހަކަތައް ނުދައްކާ ތިބެންޖެހޭނަމަ، އެއީ މުޅި އާއިލާގެ މުއާމަލާތްކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ އިޙުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި އެމީހަކަށް ހުރި ނުކުޅެދުންތެރިކަމެކެވެ.
ކޮންމެ މީހަކީވެސް ނާޒުކު ކަންތައްތަކާއި، ކަންބޮޑުވުންތަކާއި، އުނދަގޫ ދުވަސްތައް ތަހައްމަލުކުރާނެ މީހެކެވެ. އެހެން މީހުންގެ އިޙުސާސްތަކަށް އިޙުތިރާމްކުރުމަކީ ލޯތްބާއި ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މީހެއްގެ އިޙުސާސްތަކަށް އިޙުތިރާމްކުރުމާއި، އެމީހެއްގެ ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމުގެ މުޅި ޒިންމާ އުފުލުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެކެވެ.
ބައެއް އާއިލާތަކުގައި އެކަކުގެ އިޙުސާސްތަކަކީ އެންމެންގެ ޒިންމާއެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. އެމީހަކު ރުޅިއަތުވެއްޖެނަމަ، އެންމެން މާފަށް އެދެން ޖެހެއެވެ. އެމީހަކު ހިތްހަމަނުޖެހިއްޖެނަމަ، އެންމެން އެކަން ސާފުކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. އެމީހަކު ދުރުވެއްޖެނަމަ، އެހެން މީހުން އެމީހެއްގެ ފަހަތުން ދުވަން ޖެހެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އިތުރު ހަމަނުޖެހުމަކަށް ފުރުސަތު ނުދިނުމަށްޓަކައި، މީހުން އެމީހުންގެ އަސްލު ޝުޢޫރުތައް ފާޅުކުރުން ހުއްޓާލައެވެ.
މީގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ހިތްދަތިވެދާނެއެވެ. ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި މުއާމަލާތްކުރުން މަދުވެ، އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހުން ދުރުވެ، އަދި ތެދުވެރިކަމާއެކު ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމަކީ ހަމަނުޖެހުމަކަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެއްކަމަށް ދަރިން ދަސްކުރެއެވެ. އާއިލާއަކީ އަމާން ތަނަކަށް ވުމުގެ ބަދަލުގައި، ނުތަނަވަސްކަމުން ފުރިގެންވާ ތަނަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު، މިފަދަ މާހައުލެއް އުފައްދާ މީހާއަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ މައްސަލައަކީ އެހެން އެންމެން ކަމަށެވެ.
މީހަކު އަވަހަށް ހިތްހަމަނުޖެހުމަކީ އެމީހާ ބުނާ ކަންކަން އަބަދު ރަނގަޅުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. މީހެއްގެ ހިތުގައި ޖެހުމަކީ އަނެކާ ކޮންމެހެން ގޯހެއް ހެދީކީވެސް ނޫނެވެ. އަދި ވަރުގަދަ ޖަޒުބާތުތަކެއް ހުރުމަކީ އެކަމުގެ ޒިންމާ އެހެން މީހުން އުފުލަންޖެހޭނެ ސަބަބެއްވެސް ނޫނެވެ.
ދޭތެރެއަކުން ކުރިމަތިވާ ނަފްސާނީ އުނދަގޫތަކާއި، ރުޅިއާއި، މާޔޫސްކަމާއި، ހަނުހުރުން ބޭނުންކޮށްގެން އެހެން މީހުންގެ އުޅުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެކެވެ. މިކަން ތަކުރާރުވާނަމަ، އެއީ ނޭދެވޭ ގޮތުގައި މީހުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ކުރެވޭ ކަމަކަށް ވެދެއެވެ.
އާއިލާއަކީ އަދަބު ލިބިދާނެކަމުގެ ބިރެއް ނެތި ޚިޔާލު ތަފާތުވެވޭ، އިޙުތިރާމް ކުޑަނުވާނެ ގޮތަށް އަމިއްލަ ޚިޔާލު ފާޅުކުރެވޭ، އަދި އުނދަގޫ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުން އާއިލީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ބަދަލުނުވާނެ ފަދަ ތަނަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ.
ސުލްޙަވެރިކަމާއި ދުޅަހެޔޮ ގުޅުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެއްކަން އަޅުގަނޑުމެން ދެނެގަންނަން ޖެހެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބޭރުފުށުން ފެންނަ ސުލްޙަވެރިކަމަކީ، ހަޤީޤަތުގައި ވާހަކަ ނުދައްކާ ތިބުމަށް ހޭނިފައިވާ އާއިލާއެއްގެ ހަނުހުރުމެވެ.
މީގެ ހައްލަކީ ހިތްހަރު މީހަކަށްވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދުޅަހެޔޮ އިންތަކެއް ކަނޑައަޅައި، އަމިއްލަ އިޙުސާސްތަކަށް ޒިންމާދާރުވުމާއި، ކޮންމެ މީހެއްގެ އިޙުސާސްތަކަކީވެސް މުހިންމު އެއްޗެއްކަން ޤަބޫލުކުރުމެވެ.
މީހެއްގެ ހުރިހާ ވާހަކައަކަށް އެއްބަސްނުވެވެސް އެމީހަކު ދެކެ ލޯބިވެވިދާނެއެވެ. އަމިއްލަ އަޑު ކަނޑާނުލައިވެސް އަނެކާއަށް އިޙުތިރާމް ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުން ޤުރުބާން ނުކޮށްވެސް އެހެން މީހުންގެ އިޙުސާސްތަކަށް އޯގާތެރިވެވިދާނެއެވެ.
ވަކި މީހަކު ހިތްހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި މުޅި އާއިލާއިން ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި އުޅޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެހެން މީހުން އެމީހާގެ ވަށައިގެން ފިިތިގެން އުޅެން ޖެހޭނެކަމަށް އުންމީދުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހަކު އާއިލާއާއެކު އުޅެން ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ.
އާއިލީ ހަޤީޤީ އުފާވެރިކަމަކީ އެންމެން އެކަކަށް ތާއީދުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޚިޔާލު ތަފާތުވާ ހާލަތުގައިވެސް، އެންމެންނަށްވެސް އެމީހެއްގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާއެކު އުޅުމުގެ އަމާންކަން އޮތުމެވެ.
އަދި ތިޔަބޭފުޅާގެ ހަމަޖެހުން ބިނާވެފައިވަނީ އެހެން މީހުންގެ ވާހަކަދެއްކުމުގެ މިނިވަންކަން ނިގުޅައިގަނެގެން ކަމަށްވާނަމަ، އެއީ ތިޔަ ހިމާޔަތްކުރަނީ ސުލްޙައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކޮންޓްރޯލެވެ.
