ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގައި ހިނގާފައިވާ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެން، ގިނަ ފަހަރަށް ސަމާލުކަން ނުދެވި އޮންނަ، ކަނޑުގެ އަޑީގެ ޕްރެޝަރު ނުވަތަ “ޑީޕް ސީ ކޮމްޕްރެޝަން” އިން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތަކަށް ސަމާލުކަން އިތުރުވެއްޖެއެވެ. މިއީ ފީނުމުގެ ތެރޭގައި އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެދާނެ ފަދަ ޤުދުރަތީ ބާރެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަޤުބޫލު ފީނުމުގެ މަންޒިލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޤައުމަކަށް ވާއިރު، މި ދާއިރާގެ މާހިރުން ދަނީ ފީނުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އާންމުކޮށް ފީނަންދާ މީހުން ވެސް ކަނޑުގެ ޤުދުރަތީ ހަމަތަކަށް އިޙުތިރާމްކޮށް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ސަމާލުވުމަށް އިލްތިމާސްކުރަމުންނެވެ.

ކަނޑުގެ އަޑީގެ ނުރައްކާތައް ދެނެގަތުން

ކަނޑުގެ އަޑިއަށް ދާވަރަކަށް ޕްރެޝަރު ހަލުވިކަމާއެކު އިތުރުވަމުންދެއެވެ. ކޮންމެ 10 މީޓަރެއްގެ ފުންމިނަކުން، ހަށިގަނޑަށް ކުރާ ޕްރެޝަރު ދެގުނަވެއެވެ. މިއީ އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ހީވި ނަމަވެސް، ރަނގަޅު އުސޫލުތަކާއި ތަމްރީނާ ނުލައި އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަކަށް މިފަދަ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ބަރުދާސްތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

މި ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި ވައި ހުންނަ ގުނަވަންތައް ކަމަށްވާ ފުއްޕާމެޔާއި، ކަންފަތާއި، ސައިނަސް ފަދަ ތަންތަނަށް ސީދާ އަސަރުކުރެއެވެ. އަދި ލޭގެ ތެރޭގައިވާ ގޭސްތައް އަމަލުކުރާ ގޮތަށް ވެސް ބަދަލު އާދެއެވެ. ރަނގަޅަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، މީގެ ސަބަބުން ސިއްޙީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.

މީގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު އެއް ނުރައްކަލަކީ “ޑިކޮމްޕްރެޝަން ސިކްނަސް” (ދަ ބެންޑްސް) އެވެ. މިއީ ފީނާ މީހާ މާ އަވަހަށް މައްޗަށް އެރުމުން، ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ގޭސް ބޮކި އުފެދިގެން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން “ބަރޯޓްރޯމާ” (ކަންފަތާއި ފުއްޕާމެޔަށް ލިބޭ ގެއްލުން) އަދި ވަކި ފުންމިނަކަށް ދިއުމުން ބުއްދި ގަޑުބަޑުވާ “ނައިޓްރޯޖަން ނާކޯސިސް” ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.

ހާދިސާތައް މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް

ފީނުމުގެ ތެރޭގައި ހިނގާ ހާދިސާތަކަކީ އާންމުކޮށް އެންމެ ސަބަބަކާ ހުރެ ދިމާވާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިފަދަ ކަންކަން ދިމާވަނީ ތިރީގައިވާ ކަންތައްތައް އެކުވެގެންނެވެ.

● ކޮންޓްރޯލެއް ނެތި މާ އަވަހަށް މައްޗަށް އެރުން.
● އަޑިއަށް ދާއިރު ޕްރެޝަރު އެއްވަރު (އީކުއަލައިޒް) ނުކުރެވުން.
● ހުއްދަކުރެވިފައިވާ ފުންމިނަށްވުރެ ފުނަށް ދިއުން.
● ބޭނުންކުރާ ސާމާނަށް މައްސަލައެއް ދިމާވުން ނުވަތަ ނުބައިކޮށް ބޭނުންކުރުން.
● ހަށިގަނޑު މާބޮޑަށް ވަރުބަލިވުން ނުވަތަ ސިއްޙީ އެހެން މައްސަލައެއް ހުރުން.

އަދި ތަޖުރިބާކާރު ފީނުންތެރިންނަށް ވެސް، ގަދަ އޮއިވަރާއި، ފެންނަ ފެނުމުގެ ދަތިކަމާއި، ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި ހުންނަ ފުން “ޑްރޮޕް-އޮފް” ތަކުގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތަކާ ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ.

ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް

ޕްރެޝަރާ ގުޅުންހުރި ގިނަ ހާދިސާތަކަކީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ހުއްޓުވޭނެ ކަންކަން ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުންނާއި ފީނުމުގެ ދާއިރާގެ މާހިރުން އަބަދުވެސް ފާހަގަކުރެއެވެ.

ރައްކާތެރިކަމުގެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

● މަޑުމަޑުން މައްޗަށް އެރުމާއި، “ސޭފްޓީ ސްޓޮޕް”ތައް ފުރިހަމަކުރުން.
● ކަންފަތުގެ ޕްރެޝަރު ޤަވާއިދުން އެއްވަރުކުރުން.
● ތަމްރީނާއި ސެޓްފިކެޓް ލިބިފައިވާ ފުންމިނުގައި ހިފެހެއްޓުން.
● ރަނގަޅަށް ބަލަހައްޓާފައިވާ، އިތުބާރު ހުރި ސާމާނު ބޭނުންކުރުން.
● ބަލިވެ އުޅޭނަމަ ނުވަތަ ވަރުބަލިވެފައިވާނަމަ ފީނަން ނުދިއުން.

ފީނުމުގެ ދާއިރާގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލަނބައި، އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނު ހޯދުމަކީ މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ ބާރެވެ.

މި އިރުޝާދުތަކާއި ހަނދާންކޮށްދިނުންތައް މި އައީ އިންތިހާއަށް ހިތާމަވެރި ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި ފީނަން އުޅުނު ބޭރުގެ ފަތުރުވެރިންތަކަކަށް ދިމާވި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގެ ސަބަބުން މުޅި މުޖުތަމައަށް ވަނީ ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބިފައެވެ. އަދި އެ ހާދިސާގައި ގެއްލުނު މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނިކޮށް، މިއަދު އެހެން މީހެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލުމާ ގުޅިގެން މި ހިތާމަ ވަނީ އިތުރަށް ބޮޑުވެފައެވެ.

އާންމުކޮށް އުފަލާއި، ހިތްހަމަޖެހުމާއި، ޤުދުރަތީ ރީތިކަން ހޯދުމަށްދާ މިފަދަ ތަންތަނުގައި މިފަދަ ގޮތަކަށް ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދިއުމަކީ މުޅި ޤައުމަށް ލިބުނު ފުން ހިތާމައެކެވެ. ކަނޑުގެ ރާޅުތަކުގެ އަޑީގައި އިންސާނާގެ ފުރާނައިގެ ނާޒުކުކަން މި ހާދިސާތަކުން ހަނދާންކޮށްދޭއިރު، އާއިލާތަކާއި ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް ވަނީ ކެތްތެރިކަން ނުލިބޭ ފަދަ ހިތްދަތިކަމެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.

إنا لله وإنا اليه راجعون (ހަމަކަށަވަރުން އަޅަމެންނީ ﷲގެ މިލްކެކެވެ. އަދި އަޅަމެން އެނބުރި ދިއުންވަނީ އެކަލާނގެ ހަޟްރަތަށެވެ.)

ކަނޑުގެ ރީތިކަން ބަލާލުމަށް ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް ހާސް ބަޔަކު ޝައުޤުވެރިވި ނަމަވެސް، މި ހާދިސާތަކަކީ ކަނޑުގެ އަޑިއަށް ދާއިރު އަބަދުވެސް ޢިލްމާއި، ތައްޔާރުވުމާއި، އިހުތިރާމާއެކު ކުރިއަށް ދާންޖެހޭނެކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ހިތާމަވެރި ފިލާވަޅެކެވެ.

ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލެނބުމާއި، މެދުނުކެނޑި ތަޢުލީމާއި ތަމްރީނު ހޯދުމަކީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މިފަދަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް މަދުކުރެވި، ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ހަމައެކަނި ރީތި މަންޒިލެއްގެ އިތުރުން ރައްކާތެރި މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމެކެވެ.