ލާމު އަތޮޅުގެ ފެހިކަން ގަދަ، ހިތްގައިމު ރަށް، އިސްދޫގެ ގޮނޑުދޮށަށް ބޯޓު ގާތްކުރިއިރު، އިރުއޮއްސޭ މަންޒަރު ފެންނަނީ ވަރަށްވެސް ހިތްގައިމުކޮށެވެ. އުޑުމަތީގައި ރަންކުލައާއި ރަތްކުލަ މަސްހުނިވެފައިވާއިރު، މޫދު ފެންނަނީ ރަންކުލައިގެ ދޫލައެއް ފަތުރާލާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. ނަމަވެސް، މާލޭގައި ދިހަ އަހަރު އުޅުމަށްފަހު ރަށަށް އެނބުރި އައި ގާސިމްގެ ހިތުގައި އޮތީ ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ބިރުވެރިކަމެކެވެ.
“ބައްޕާ! ބަލާބަލަ، ކިހާ ރީތި ރަށެއް،” ގާސިމްގެ އަށް އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ޒިޔަން އުފަލުން ފޮޅިފައި ހުރެ ބުންޏެވެ.
ގާސިމް މަޑުމަޑުން ހީނލިއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ އަންހެނުން، އާމިނަތަށް ގާސިމްގެ މޫނުމަތިން ފެންނަ ހާސްކަން ފާހަގަވިއެވެ. “ގާސިމް، ކިހިނެއްވީ؟ ރަށަށް އާދެވުނީމަ އުފާނުވަނީތަ؟” އާމިނަތު އޯގާތެރިކަމާއެކު އަހާލިއެވެ.
“ނޫން އާމީ. އުފާވޭ. އެކަމަކު… މި ރަށުގެ ބައެއް ހަނދާންތަކަކީ އެހާ އުފާވެރި ހަނދާންތަކެއް ނޫން،” ގާސިމް ދުރުބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ ބުންޏެވެ.
ބޯޓުން ފައިބައިގެން އެމީހުން މިސްރާބުޖެހީ ގާސިމްގެ ކާފަގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ ބޮޑު ގެއަށެވެ. އެއީ ރަށުގެ އެހެން ގެތަކާ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި، ގަސްބޯ ސަރަހައްދެއްގައި ހުރި ވަރަށް ދުވަސްވީ ގެއެކެވެ. ރަށު މީހުން އެ ގެއާ ބެހޭގޮތުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ގާސިމް ކުޑައިރުއްސުރެ އަޑުއަހަމުން އައި ބިރުވެރި ވާހަކަތަކެކެވެ.
ގެއާ ގާތްވަމުން ދިޔަވަރަކަށް، ވަށައިގެންވާ މާހައުލު ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ. މަގުގެ ދެފަރާތުގައި ހުރި ބޮޑެތި ގަސްތަކުގެ ހިޔަނިތައް ހީވަނީ ބިޔަ ރޫހުތަކެއް ހެންނެވެ. އިރުއޮއްސި އަނދިރިވުމާއެކު، ރަށުތެރެއަށް ވެރިވެފައިވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހިމޭންކަމެކެވެ. ހަމައެކަނި އިވޭ އަޑަކީ ދުރުދުރަށް ބިންދާލާ ރާޅުގެ އަޑާއި، ބައެއްފަހަރު އިވޭ ވާ ގޮވާ އަޑެވެ.
“މިއީތަ އެ ގެއަކީ؟” އާމިނަތު ހައިރާންކަމާއެކު އަހާލިއެވެ.
އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ހުރީ އުވައިން ރާނާފައިވާ، ވަރަށް ބާވެފައިވާ ބޮޑު ގެއެކެވެ. ގޭގެ ފާރުތަކުގައި ފެހިޖަހާފައިވާއިރު، ގޭގެ ދޮރުތައް ހުރީ ފީވެފައެވެ. ލޫވަލައްވާފައި ހުރި ކުޑަދޮރުތައް ހުރީ ދަބަރު ޖަހާފައެވެ. ގޭގެ ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު ނިކަގަހުގެ ގޮފިތައް ހީވަނީ ގޭގެ ފުރާޅުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރި ވަރުގަދަ އަތްތަކެއް ހެންނެވެ.
“އާނ، މިއީ އެ ގެއަކީ. ކާފަ ނިޔާވި ފަހުން މި ގެ ހުރީ ފަޅަށް،” ގާސިމް ބުންޏެވެ. އޭނާ ޖީބުން ބޮޑު ތަޅުދަނޑިފައްޗެއް ނަގައި، އެ ގޯތީގެ ބޯ ދަގަނޑު ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ. ދޮރު ހުޅުވުނުއިރު އިވުނު ކުރަކި އަޑުން ޒިޔަން ބިރުން އާމިނަތުގެ އަތުގައި ހިފާލިއެވެ.
ގޭގެ އެތެރެއަށް ވަނުމާއެކު، ފަޅު ވަސް ދުވިއެވެ. ހިރަފުހާއި މަަކުނުވާތަކުން މުޅި ތަން އޮތީ ފުރިފައެވެ. ގާސިމް އަތްބައްތި ދިއްލާލިއެވެ. ބައްތީގެ އަލި ބޮޑު ކޮޓަރީގެ ފާރުތަކަށް އެޅުނުއިރު، އެތަނުގައި ހުރި ބައު ފަރުނީޗަރުތައް ފެންނަނީ ވަރަށް ބިރުވެރިކޮށެވެ.
“އަހަރެމެން މިރޭ މިތަނުގައި ނިދާނީ ކިހިނެއް؟” އާމިނަތު ކަންބޮޑުވެފައި އަހާލިއެވެ.
“ކަންބޮޑުނުވޭ. އަހަރެން މިތަން ކުޑަކޮށް ސާފުކޮށްލާނަން. ކޮޓަރިއެއް ތައްޔާރުކޮށްލެވޭތޯ ބަލާނަން،” ގާސިމް ހިތްވަރު ދެމުން ބުންޏެވެ.
ދަންވަރުގެ ވަގުތެވެ. މުޅި ރަށް އޮތީ ނިދާފައެވެ. ގާސިމާއި އާމިނަތު އަދި ޒިޔަން ތިބީ ގޭގެ ބޮޑު ކޮޓަރީގައި ނިދާފައެވެ. ކުއްލިއަކަށް، ބޭރުގޭ ތެރެއިން ބާރު އަޑެއް އިވުނެވެ. ހީވަނީ އެއްޗެއް ވެއްޓުނު އަޑުހެންނެވެ. ގާސިމް ސިއްސައިގެން ގޮސް ހޭލެވުނެވެ.
“ކޮން އަޑެއް އެއީ؟” އާމިނަތުވެސް ހޭލައިގެން މަޑުމަޑުން އަހާލިއެވެ.
“މަޑުކުރޭ، އަހަރެން ބަލާލާނަން،” ގާސިމް އަތްބައްތި ހިފައިގެން ބޭރުގެއަށް ނުކުތެވެ.
ބޭރުގެއަށް ނުކުތް އިރު، ވަށައިގެންވާ ފިނިކަން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަދަވަމުން ދިޔައެވެ. ގޭތެރެއިން ވަދެވެން ހުރި ބަދިގެއާ ދިމާއަށް ބައްތީގެ އަލި އަޅުވާލިއިރު، އެތަނުގައި ހުރި މޭޒުމަތީގައި ހުރި ބައު ތަށިތަކެއް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިފައި ހުއްޓެވެ. ގާސިމް ހިތާހިތުން ބުންޏެވެ، “މިއީ ފަހަރެއްގައި މީދަލެއް ކުރި ކަމަކަށް ވެދާނެ.”
ނަމަވެސް، އޭނާ އެނބުރި ދާން އުޅުނު ވަގުތު، ބަދިގޭގެ ކަނެއްގައި ހިޔަންޏެއް ހަރަކާތްތެރިވިހެން ހީވިއެވެ. “ކާކު؟” ގާސިމް ބާރަށް އަހާލިއެވެ. އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނައެވެ. ހަމައެކަނި އިވުނީ ބޭރުގައި ހުރި ނިކަގަހުގެ ގޮފިތައް ކުޑަދޮރުގައި ޖެހޭ އަޑެވެ. ‘ޓަކް… ޓަކް… ޓަކް…’
ގާސިމް އަވަސްއަވަހަށް ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ތަޅުލިއެވެ. “ކަމެއް ނުވޭ، ހަމައެކަނި ބައެއް ތަށިތައް ވެއްޓުނީ،” އޭނާ އާމިނަތަށް ޔަގީންކަން ދިނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތުގެ ތެޅުން ހުއްޓޭކަށް ނޫޅެއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ގާސިމް ނިންމީ ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހެއް ކަމަށްވާ މޫސާފުޅުބޭގެ ގާތަށް ދިއުމަށެވެ. މޫސާފުޅުބޭއަކީ ރަށުގެ ތާރީޚާއި، އިސްދޫ ހަވިއްތައާ ބެހޭ ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދަންނަ މީހެކެވެ.
“ގާސިމާ، ކަލޭ ތި އެނބުރި އައީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ވަގުތެއްގަ،” މޫސާފުޅުބޭ އޭނާގެ ސަރަންފީގައި އިށީނދެގެން އިނދެ ބުންޏެވެ. “އެ ގޭގައި ހުރި ސިއްރަކީ ހަމައެކަނި އެ ގޭގެ ސިއްރެއް ނޫން. އެއީ މުޅި އިސްދޫގެ ތާރީޚާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް.”
މޫސާފުޅުބޭ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ގާސިމްގެ ކާފައަކީ އިސްދޫ ހަވިއްތައިން ފެނުނު ބައެއް އާސާރީ ތަކެތި ބެލެހެއްޓި މީހެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަރަށް ދުވަސްވީ، ވަކަރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ފޮށްޓެއް ގާސިމްގެ ކާފަ އެ ގޭގައި ފޮރުވާފައިވާ ކަމަށް އަޑު ފެތުރިފައިވެއެވެ. “އެ ފޮށްޓަކީ އާދައިގެ ފޮށްޓެއް ނޫން،” މޫސާފުޅުބޭގެ އަޑު ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ. “އޭގެ ތެރޭގައި ވަނީ އިސްދޫ ހަވިއްތަ ބިނާކުރި ޒަމާނުގެ ކަރުނައާއި، ލެޔާއި، އަދި ބޭރު ނުވެވި ތިބި ރޫހުތަކެއްގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން. ކަލޭގެ ކާފަ އެ ފޮށްޓަށް ފާރަވެރިވީ އެ ނުބައި ބާރުތައް ރަށުތެރެއަށް ފެތުރުނަ ނުދިނުމަށް.”
ގާސިމްގެ ހިތް ބާރަށް ތަޅެން ފެށިއެވެ. އޭނާއަށް ހަނދާންވީ ކާފަ ނިޔާވުމުގެ ކުރިން ބުނި ބަސްތަކެވެ. “ގާސިމާއެވެ! ގޭގެ ކޮށާރަށް ދުވަހަކުވެސް ނުވަންނައްޗެވެ. އެތަނަކީ ހަމައެކަނި ހަނދާންތައް ފޮރުވާފައިވާ ތަނެއް ނޫނެވެ.”
އެނބުރި ގެއަށް އައި މަގުމަތީގައި ގާސިމަށް އިހުސާސްވަމުން ދިޔައީ މީހަކު އޭނާއަށް ފާރަލަމުންދާ ކަމެވެ. ވަށައިގެންވާ ރުކުގަސްތަކުގެ ތެރެއިން މީހަކު ހިނގާ އަޑު އިވޭ ކަހަލައެވެ. ނަމަވެސް އެނބުރި ބަލާލާއިރު އެއްވެސް މީހަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ.
އެ ރޭ ވިއްސާރަ ވެހެން ފެށިއެވެ. ގުގުރީގެ ބާރު އަޑާއެކު މުޅި ރަށް ގުޑަމުން ދިޔައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ގޭގެ ހުރިހާ ބައްތިއެއް ނިވިއްޖެއެވެ. “ގާސިމް! ކޮބާ ޒިޔަން؟” އާމިނަތުގެ ހާސްކަމުން ފުރިގެންވާ އަޑު މުޅި ގޭތެރޭގައި ގުގުމައިގަތެވެ.
ގާސިމް އަވަސްއަވަހަށް އަތްބައްތި ދިއްލާލިއެވެ. ޒިޔަން އޮތް އެނދު އޮތީ ހުސްކޮށެވެ. އެމީހުން މުޅި ގޭގައި ޒިޔަން ހޯދަން ފެށިއެވެ. “ޒިޔަން! ދަރިފުޅާ!” ގާސިމް ހަޅޭއްލަވަމުން ދިޔައެވެ.
އެވަގުތު ބަދިގޭގެ ކަނެއްގައި ހުރި ބަރު ލަކުޑި ދޮރެއް ހުޅުވިފައި ހުއްޓާ ފެނުނެވެ. އެއީ ގޭގެ ބިއްދޮށުގައި ހުންނަ ބޮޑު ކޮށާރު ފެންނަ ދޮރެވެ. ގާސިމް ދުވަހަކުވެސް އެ ދޮރު ހުޅުވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަތްބައްތީގެ އަލި އެ ދޮރުން އެތެރެއަށް ފޮނުވާލިއިރު، ތިރިއަށް ބޭރު ފެނުނީ ވަރަށް ބިރުވެރިކޮށެވެ.
“އާމީ، މިތާ މަޑުކުރޭ. އަހަރެން ބޭރަށް ނުކުންނާނަން،” ގާސިމް ބުންޏެވެ.
ބޭރަށް ނުކުތުމާއެކު، އާދަޔާ ޚިލާފު ވަހެއް ދުވަން ފެށިއެވެ. އެއީ ކުނިވެފައިވާ މަހާއި، ދުވަސްވީ ކަރުދާހުގެ ވަހެވެ. ކޮށާރުގެ މަޅުތައް، ފަހަރަކު މަޅުގަނޑެއް ނަގަމުން ގޮސް ނެގިއެވެ. ކޮށާރުގެ މެދުގައި ހުރި ފޮށްޓެއްގެ މަތީގައި ޒިޔަން އިށީނދެގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ހުރީ މޫސާފުޅުބޭ ބުނި ފަދަ ކަޅުވަކަރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ބައު ފޮށްޓެކެވެ.
“ދަރިފުޅާ، ޒިޔަން! މިތާ ކީއް ތިކުރަނީ؟” ގާސިމް ޒިޔަންއާ ގާތްވަމުން ބުންޏެވެ.
ޒިޔަން އިސްއުފުލާ ބަލާލިއެވެ. އޭނާގެ ލޯ ހުރީ މުޅިން ކަޅުވެފައެވެ. “ބައްޕާ، އޭނާ ބުނަނީ މި ފޮށި ހުޅުވަންވީއޭ. އޭރުން ކާފަ އެނބުރި އަންނާނޭ،” ޒިޔަންގެ އަޑު އިވެނީ ބާރުގަދަ، ބިރުވެރި އަޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
“ނޫން! އެ ފޮށި ހުޅުވައިގެން ނުވާނެ!” ގާސިމް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.
އެވަގުތު ކޮށާރުގެ ބިތްތަކުން ލޭ އޮހެން ފެށިއެވެ. ވަށައިގެންވާ ހިޔަނިތައް ދިރި، އަޙްމަދާ ދިމާއަށް އަންނަން ފެށިއެވެ. އެ ހިޔަނިތަކުގެ ތެރެއިން އޭނާއަށް ފެނުނީ ރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ރަސްކަލުންގެ ހެދުމުގައި ތިބި ބިރުވެރި ސޫރަތަކެވެ.
ގާސިމް ހަނދާންވީ އޭނާގެ ކާފަ ދިން ކުޑަ ފޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. އެ ފޮތުގައިވާ ދުއާތަކާއި ޒިކުރުތަކަކީ މިފަދަ ނުބައި ބާރުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި މަގުކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ. އޭނާ އަވަސްއަވަހަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ އާޔަތްތައް ކިޔަވަން ފެށިއެވެ.
އާޔަތްތަކުގެ އަޑާއެކު، ކޮށާރުގައި ތިބި ރޫހުތަކަށް ވޭންއަޅަން ފެށުމުން ހަޅޭއްލަވަން ފެށިއެވެ. ޒިޔަންގެ ލޯ އާދައިގެ ހާލަތަށް އެނބުރި އަންނަން ފެށިއެވެ. “ބައްޕާ، އަހަރެން ބިރުގަނޭ!” ޒިޔަން ރޮމުން ގާސިމްގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.
ގާސިމް ޒިޔަން ގޮވައިގެން އަވަހަށް ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އޭނާ އެ ބައު ފޮށިވެސް ހިފައިގެން ގޭތެރެއަށް ވަނެވެ. “އާމީ! އަވަހަށް ހިނގާ މިގެއިން ނިކުންނަން!”
އެމީހުން ގެއިން ނިކުމެގެން ދުވެފައި ދިޔައީ އަތިރިމައްޗާ ދިމާއަށެވެ. އެތަނުގައި ތިބި މަސްވެރިންތަކެއް އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވިއެވެ.
އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު، ރަށުގެ ކަތީބާއި މޫސާފުޅުބޭގެ އެހީތެރިކަމާއެކު، އެ ބައު ފޮށި އިސްދޫގެ ފުން ކަނޑަށް ގެންގޮސް ފެއްތިއެވެ. އެއީ އެ ފޮށީގައިވާ ނުބައި ބާރުތައް އަބަދުގެ އަބަދަށް ނެތިކޮށްލުމަށެވެ.
“އިސްދޫގެ މި ފަސްގަނޑުގައި ގިނަ ސިއްރުތަކެއް ފޮރުވިފައިވޭ،” މޫސާފުޅުބޭ ބުންޏެވެ. “އެކަމަކު ހަގީގީ ބާރަކީ އީމާންތެރިކަން. އެ ބާރުގެ ކުރިމަތީގައި އެއްވެސް ނުބައި ރޫހަކަށް ކާމިޔާބެއް ނުލިބޭނެ.”
އަޙްމަދާއި އޭނާގެ އާއިލާ އެނބުރި މާލެ ދިއުމަށް ބޯޓަށް އެރިއެވެ. ބޯޓު ރަށާ ދުރަށް ދަމުން ދިޔައިރު، ގާސިމް އެ ބާު ގެއާ ދިމާއަށް ބަލާލިއެވެ. މިހާރު އެ ގެ ފެންނަނީ މާ އަމާންކޮށެވެ. ނިކަގަހުގެ ގޮފިތަކުން ހީވަނީ އެމީހުންނަށް އަލްވަދާއު ކިޔާހެންނެވެ.
އިސްދޫގެ ހަވިއްތައިގެ ސިއްރު އަދިވެސް އެތަނުގެ ފަސްގަނޑު ދަށުގައި ފޮރުވިފައި އެބައޮތެވެ. ނަމަވެސް ގާސިމަށް އެނގޭ ކަމަކީ، ކޮންމެ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ފަހަތުގައި އުއްމީދުގެ އަލިކަމެއް ވާކަމެވެ. އޭނާގެ ކާފަގެ ގެއަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ބިރުވެރި ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާއިލާގެ ހިތްވަރާއި އީމާންތެރިކަން އިމްތިހާނުކުރެވުނު ބަރަކާތްތެރި ތަނެކެވެ.
— ނިމުނީ —
