އަހަރެން ނިސްބަތްވަނީ އާއިލީ ޑްރާމާތަކަށް ނުރުހޭ، އިހުސާސްތައް ފާޅުކުރުމަކީ ބަލިކަށިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ، އަދި ރޯންޖެހިއްޖެ ނަމަ އެއްވެސް މީހަކަށް ނުފެންނާނެހެން ބަންދު ކޮޓަރިއެއްގައި ރޯންޖެހޭ އާއިލާއަކަށެވެ. އެހެނީ، މީހަކަށް އެ މަންޒަރު ފެނިއްޖެ ނަމަ، އެކަމުގެ މަލާމާތުން ދުވަހަކުވެސް ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަހަރެމެން އުޅެނީ ވަރަށް ގުޅުންބަދަހި އާއިލާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ އެންމެ ރީތި ހެދުމާއި ގަހަނާ އަޅަނީ ކާކުތޯ ބެލުމުގައެވެ. އެންމެ މަތީ މާކްސް ހޯދަނީ ކާކުގެ ދަރިއެއްތޯއެވެ. އެންމެ މީރުކޮށް ކައްކަނީ ކާކުގެ އަންހެން ދަރިއެއްތޯއެވެ. އަދި ރަމަޟާން މަހު އެންމެ ގިނައިން ހަދިޔާ ބަހަނީ ކާކުގެ ގެއަކުންތޯ ބެލުމުގައެވެ.
އައްސަލާމު ޢަލައިކުމް، އަހަރެންގެ ނަމަކީ ފަރްވާ ޝުޢައިބެވެ. އަހަރެން ނިސްބަތްވަނީ ލާހޯރުގެ އެތެރޭގެ ބާޒާރުގައި އެންމެ ފުންނާބު އުސް ގަހަނާ ފިހާރަތައް ހިންގާ މަޝްހޫރު ރާޖްޕުތު އާއިލާއަކަށެވެ. އަހަރެންގެ ސިފައާއި، އަހަރެން ޝައުގުވެރިވާ ކަންކަމަކީ މާ މުހިންމު ސުވާލުތަކެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ މިއީ އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލި، ބައްޕައާއި އަދި ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހާ ގުޅޭ ވާހަކައަކަށް ވާތީއެވެ. އެކަމަކު ތިޔަބޭފުޅުން ބޭނުންފުޅުވާ ނަމަ ބުނެލަމެވެ. އަހަރެންގެ އިސްކޮޅާ މެދު އަބަދުވެސް ހިތްހަމަނުޖެހުމެއް އޮވެއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަންނާ އެކަށީގެންވާ ބައިވެރިއަކު ހޯދަން އުނދަގޫވެދާނެތީ މަންމަ އަބަދުވެސް ކަންބޮޑުވެއެވެ.
ވާހަކަ ދައްކާއިރު އަސްލު މައުޟޫއުން ބޭރުވުމަކީ އަހަރެންގެ އާދައެކެވެ. ކޮންވެންޓް ސްކޫލުގެ ބަހުސް ޓީމަށް އަހަރެން ނުހޮވުނީވެސް އެހެންވެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަމުގެ ޒިންމާ އަހަރެން އަޅުވަނީ މިސިޒް ޚާންގެ ބޯމަތީގައެވެ. އޭނާ އަހަރެން ބިރުގަންނަވާލި ވަރުން އަހަރެންގެ ދޫ އޮޅޭގޮތްވިއެވެ. އެކަމަކު އެއީ މުޅިން އެހެން ވާހަކައެކެވެ. އަހަރެން މި ވާހަކަ ފަށާނީ ކަންތައްތައް ހިނގަން ފެށުމުގެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ކުރިންނެވެ. އެހެންވީމާ، އަހަރެން އެހެން ވާހަކައެއް ދައްކަން ފަށައިފި ނަމަ، ތިން ފޮޅުވަތް ދޫކޮށްލާފައި ކުރިއަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ. އޭރުން އަނެއްކާވެސް އަސްލު ވާހަކައާ ގުޅޭނެއެވެ.
ރޯދަވީއްލާ ސުފުރާ އޮތީ ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. އަހަރެން ހުރީ ބޮޑެތި މީހުން އައިސް ރޯދަވީއްލާނެ ވަގުތެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ސުފުރާ ކައިރީ އެނބުރި އެނބުރިއެވެ. ބޭނުމަކީ އަހަރެންގެ ތަށި ފުރާލައިގެން ކޮޓަރިއަށް ގޮސް، ޕަންޖާބީ ބަހުން ޑަބްކޮށްފައިވާ ޖެކީ ޗޭންގެ ފިލްމު ބަލަން އިނުމެވެ. އަހަރެން ހުރީ ރޯދައަކަށް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އޭގެ މާނައަކީ ޗީޒް ބޯލްސްއާއި ޗަމަންގެ އެންމެ މީރު ސަމޫސާތަކުން އަހަރެން މަހްރޫމްވާންޖެހޭނެ އެކޭ ނޫނެވެ.
އެދުވަހު ވަގުތުތައް ހީވީ އުދުހިފައި ދިޔަހެންނެވެ. އާންމުކޮށް މިނެޓުތަކަށް ދެމިގެންދާ އިންތިޒާރު، ސިކުންތުކޮޅަކަށް ބަދަލުވެ، ކުއްލިއަކަށް އެންމެން ކޮޓަރިއަށް ޖަމާވެއްޖެއެވެ. ބޮޑުދައިތަގެ ދަރިފުޅު މުޙައްމަދު، އާންމުކޮށް އެންމެ ފަހުން އަންނަ މީހާވެސް، އެދުވަހު އައީ ވަރަށް އަވަހަށެވެ. ކަންތައްތައް ބަދަލުވަމުން ދިޔަގޮތުން، ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާން އުޅޭކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. އަހަރެމެންގެ ގޭގެ އާދައަކީ ކަދުރަކުން ރޯދަވީއްލުމެވެ. ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކަދުރު ހުއްޓެވެ. ކަދުރު ކައި ނިމުމުން، އެންމެން މަޑުމަޑުން ގޮސް ނަމާދުކޮށް ނިންމައިގެން ކާން އަންނާނެއެވެ. ކާނާތަކުގެ މަތިތައް ނުނަގައި ހުރެއެވެ.
އެންމެން ނަމާދަށް ދިއުމުން، އަހަރެން ތަށި ފުރަން ފެށީމެވެ. ޕަކޯރާތައް އެއްފަރާތްކޮށްލާފައި ޗަޓްނީ އެޅުމަށް ޖާގަ ހެދީމެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އަހަރެންގެ ސޫރަ ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އެ ވަގުތު ކުޑަ ހިނދުކޮޅަކަށް އަހަރެންގެ ފަހަތުން މީހަކު ބަލަހައްޓައިގެން ހުރިހެން ހީވިއެވެ. ނަމަވެސް އެނބުރި ބަލައިލިއިރު ފެންނަން ހުރީ ހަމައެކަނި ފާރެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ހާސްކަމުގެ ސަބަބުން ވީކަމެއް ކަމަށް އޭރު ނިންމީމެވެ.
“ފަރްވާ!”
އަހަރެންގެ އަތުން ތަށި ދޫނުވީ ކިރިޔާއެވެ. ދޮރުމަތީގައި ހުރީ މާމައެވެ. މާމަ ހިނގަން ގެންގުޅޭ އަސާގަނޑުގެ އެހީގައި ހިނގަން އުނދަގޫވެފައި ހުރި ނަމަވެސް، އެންމެ ފުރަތަމަ އެނބުރި އައީ އޭނާއެވެ.
“ކަލޭގެ ކެތްތެރިކަމެއް ނެތީތަ؟” މާމަ ސުވާލުކުރިއެވެ. “ތި އެއްޗެހި އަލުން ބަހައްޓާފައި، އަދަބުވެރި ރާޖްޕުތު އަންހެނަކު ފަދައިން ސުފުރާ ކައިރީ އިށީނދޭ!”
“އެކަމަކު…”
“އެއްވެސް އުޒުރެއް ނުދައްކާ، ނޫނީ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބޭނެ.”
މާމަ ދާނެ ވަގުތަކަށް އަހަރެން އިންތިޒާރު ކުރީމެވެ. ނަމަވެސް މާމަ ހުރީ އެ ނިކަމެތި އަސާގަނޑަށް ބާރުލައިގެން އަހަރެންގެ ތަށްޓަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން ކާތަކެތި އަލުން ތަށިތަކަށް އަޅާފައި، އެންމެ ދުރުގައި ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީނީމެވެ. ލޯ ހުރީ ޗަޓްނީއަށެވެ. މާމަ ކައިރީގައި ހުރި ނަމަ އެވެސް އަލުން އަޅަން ބުނީހެވެ.
އެ ވަގުތު، އެއީ މާމަ މަޑުމަޑުން ކިޔަވަމުން ދިޔަ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން ކަމެއް، ނޫނީ ބަނޑުހައިވެގެން ބޯއެނބުރީތީ ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ސިޑިން މައްޗަށް ހިޔަންޏެއް އަރައިގެން ދާތަން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. ކާގެއިން ސިޑި ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނެއެވެ. ރަމަޟާން މަހުގެ ކުރިން މަރާމާތުކުރުން ކުރިއަށް ދާތީ، އެތަނުގައި ހުރި ސާމާނުތަކާއި ސިޑިބަރިތަކުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކު މައްޗަކަށް ނުދެއެވެ.
ބޮޑުދައިތަ ބޭނުންވީ ފިޔާތޮށި ފާރާއި ވެލްވެޓް ފަރުދާތަކެވެ. ބޮޑުބޭބެ އެ ހަފުތާގައި ދުބާއީގެ މުއްސަނދި ވިޔަފާވެރިއަކަށް އެއްޗެހިތަކެއް ވިއްކާލުމުން، ބޮޑުދައިތަ ބޭނުންވި ކަންތައް ވީއެވެ. އަހަރެންގެ ޚިޔާލުތައް މެދުކެނޑުނީ އާއިލާގެ އެންމެން އަލުން ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ގޮނޑިތަކުގައި އިށީނުމުންނެވެ. ބޮޑުދައިތައާއި ކާފަ ތަށިތަކުގެ މަތި ނެގުމާއެކު، އަހަރެން އަވަސް އަވަހަށް ތަށި ފުރާލީމެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު މާމަ އެންގީ ކޮޓަރިއަށް ނުގޮސް ސުފުރާ ކައިރީ އިށީނުމަށެވެ.
“އަހަރެމެން އެންމެންނާއެކު ކާން އިށީނދޭ. މިއީ ކާން އޮންނަ ތަނަކީ، ކަލޭގެ ނިދާ ކޮޓަރިއެއް ނޫން.”
މާމައަކީ އަބަދުވެސް އެކަހަލަ މީހެކެވެ. ބޭކާރު ކަންކަމާ މެދު މައްސަލަ ޖައްސާނެއެވެ. ހަމައެކަނި އަހަންނާ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ، ބޮޑުބޭބެމެންގެ ދަރިންނާއި އެކުދިންގެ މަންމައިންނާ މެދުވެސް އަމަލުކުރަނީ އެހެންނެވެ. ނަމަވެސް އެދުވަހު މާމަގެ އެ އުނދަގޫ އުޅުމުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ވަރަށް ތަދުވިއެވެ. ބަނޑުތެރޭގައި އެއްޗެއް އެނބުރޭހެން ހީވިއެވެ. ކަންތައްތައް ދިމާވުމުގެ ކުރިން، އެ ދުވަހުގެ މާހައުލުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަން އެހެން މީހަކަށް އިހުސާސްވިބާވައެވެ؟
“ބިސްމިﷲ ކިޔާފައި ފަށާ،” މާމަ ބުންޏެވެ. އަދި އަހަރެމެން އެންމެން ކާން ފެށީމެވެ. އެ ވަގުތު ހީވީ ގިޔާމަތް ދުވަހުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާ ގޮތަށެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް ބެލުމެއް ނެތި، އެންމެންވެސް އުޅުނީ އަމިއްލަ ނަފްސައިގެންނެވެ.
ކޮންމެއަކަސް، އަހަރެމެން — ނުވަތަ މަދުވެގެން އަހަރެން — ކައި ނިމެން ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް، އަހަރެން އިށީނދެގެން އިން ގޮނޑި ހަލުވާލި ކަހަލަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނެވެ.
ފުރަތަމަ އަހަރެން ހީކުރީ ބޮޑުދައިތަގެ ނުލަފާ، ހަތް އަހަރުގެ ދަރިފުޅު އަނެއްކާވެސް ގޮނޑީގައި ބޯ ތަޅަނީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މޭޒާއި ތަށިތައް ވެސް ދިޔައީ ތަޅެމުންނެވެ. ތަށީގައި ހުރި މީޓްބޯލްތައް ވެސް ދިޔައީ އެކި ފަރާތްފަރާތަށް ދުވަމުންނެވެ.
“ބިންހެލުމެއް!” ކާފަ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. “އަވަހަށް ބޭރަށް ނުކުމޭ!”
އަހަރެން ހިމެނޭހެން ބައެއް މީހުން ތަށި ހިފައިގެން ބޭރަށް ދުވަން ތެދުވިއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް ބަޔަކު ތިބީ އިށީނދެގެންނެވެ. ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އަހަރެމެން އެންމެންނަށް އެނގުނީ، ތަޅެމުންދަނީ ހަމައެކަނި މޭޒާއި، ކާތަކެއްޗާއި، އަދި ގޮނޑިތައް އެކަނި ކަމެވެ. އެހެން ހުރިހާ އެއްޗެއް ހުރީ ހުއްޓިފައެވެ. އަދި އަލުން ރޫޙް-އަފްޒާ ބުއިން ހިފައިގެން އައި މަސައްކަތު މީހާ ބުނިގޮތުގައި، ގޭތެރޭގެ ތަޅުންގަނޑެއް ނުހަލުވައެވެ. އޭނާ ބުނީ އެއީ ކުޑަކުއްޖަކު ޖެހި ސަކަރާތެއްކަން ސާފުވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޮތް ހަމައެކަނި މައްސަލައަކީ، އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި އެވަރުގެ ބާރެއް ހުރި ކުއްޖަކު ނެތްކަމެވެ.
ކަންތައްވަމުންދާ ގޮތާ މެދު އަހަރެމެންނަށް ވަކި ގޮތެއް ނުނިންމިގެން އުޅެނިކޮށް، އެ ބާރުގަދަ ތެޅުވުން ކުއްލިއަކަށް ހުއްޓުނެވެ. އަދި ބައްޕަ ދުވަމުން ކޮޓަރިއަށް ވަދެގެން އައެވެ. ބައްޕަ އައި ބާރުމިނުގައި މަސައްކަތު މީހާ ކޮއްޕާލުމުން، އޭނާގެ އަތުގައި ހުރި ބުއިންތައް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓި، ބިއްލޫރިތައް ކުދިކުދިވިއެވެ.
“ކަލޭ ގާތު ބުނީމެއްނު ދަގަނޑު ޖަގަކަށް އަޅައިގެން ގެންނާށޭ،” މާމަ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. ބައްޕަ ހުރީ މާނޭވާލެވިފައެވެ. ފައިދަށުގައި ހުރި ތަތްލަވާ ޝަރުބަތްތަކާއި ބިއްލޫރިތަކަކަށް ބައްޕަގެ ފަރުވާލެއް ނެތެވެ.
“ހުރިހާ އެއްޗެއް ނިމުނީ!” ބައްޕަ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. “ހުރިހާ ކަމެއް ނިމިއްޖެ!”
ބޮޑުބޭބެ ބައްޕަގެ ގައިގައި ހިފަހައްޓައި ހަމަޖައްސަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އަދި މަންމަ، ބައްޕަ ބިއްލޫރިތަކާ ދުރަށް ޖެއްސިއެވެ. ނަމަވެސް ބައްޕަގެ ހަޅޭކުގެ އަޑު ދިޔައީ ގަދަވަމުންނެވެ. ބާރަށް ވާހަކަދެއްކުމަކީ ބައްޕަގެ އާދައެއް ނޫނެވެ. އަދި މާނައެއް ނެތް ބަސްތަކެއް ބުނުމަކީ ބައްޕަ ކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ބައްޕައަށް ވާހަކަ ނުދެއްކޭ ހިސާބަށް ދިއުމުން، ސިޑިއާ ދިމާއަށް އިޝާރާތް ކުރަން ފެށިއެވެ. މާމަ ހިމެނޭހެން އަހަރެމެން އެންމެން ބައްޕަގެ ފަހަތުން އެ ދިމާއަށް ދިޔައީމެވެ.
މީހަކު ފްލޮރެސެންޓް ބޮކި ދިއްލާލިއެވެ. ގޭގައި ހުރި އެ ބާވަތުގެ ހަމައެކަނި ބޮއްކަކީ އެއީއެވެ. ސަބަބަކީ ބޮޑުދައިތަ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެއީ ބޭނުންކުރަން މާ ބާވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ކޮންމެއަކަސް، ފެނުނު މަންޒަރަކުން ބޮޑެތި މީހުން ބިރުން ތުރުތުރުއަޅައި، މޫނުގެ ކުލަ ފަނޑުވެގެން ދިޔައެވެ.
މަންމަ އަހަރެން އެއްފަރާތް ކުރި ނަމަވެސް، މަންމަގެ އަތްދަށުން އަހަންނަށް އެ މަންޒަރު ފެނުނެވެ. ސީލިންގުން އެލިފައި ހުރި ބޭނުންނުކުރާ ވަޔަރުތަކުގައި، ބޮޑުބޭބެ (ތައްޔާ ޖާން) އޮތީ އެލިފައެވެ. އޭނާގެ ލޯ ވަނީ ރަތްވެ، ބޮޑުވެފައެވެ. އޭނާ ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ސީދާ އަހަރެންގެ ލޮލަށެވެ. މޫނު އޮތީ ދުޅަވެ ނޫވެފައެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ، އަހަރެން އޭނާ ކޮއްޕާލައިފި ނަމަ، އޭނާ ވެއްޓޭނެބާވައެވެ؟ ނޫނީ ދެފަރާތަށް ހެއްލޭނީ ބާވައެވެ؟
— ނުނިމޭ —
